Biri genetik hastalıklara, diğeri pankreas kanserine odaklandı: İki Türk bilim kadını dünyaya umut oluyor!

İki Türk bilim kadını, yürüttükleri araştırmalarla bilim dünyasında umut vadeden çalışmalara imza atıyor. 34 yaşındaki Gizem Nur Şahin, ABD’de embriyolardaki genetik hasarın giderilmesi üzerine çalışırken, 23 yaşındaki Sude Yıldırım ise Almanya’da pankreas kanserinin erken teşhisi ve tedavisine yönelik araştırmalar yürütüyor.

Bu yıl 5’incisi düzenlenen Tüp Bebek ve İnfertilite Derneği (TÜBİD) Kongresi’ne katılan iki araştırmacı, çalışmalarını SÖZCÜ ile paylaştı.

YALE ÜNİVERSİTESİ'NDEN DAVET ALDI

İstanbul Üniversitesi Moleküler Tıp Bölümü’nden mezun olan Gizem Nur Şahin, Üreme Biyolojisi alanında yüksek lisansını, Üreme Tıbbı alanında ise doktorasını tamamladı.

2022 yılında ABD’deki Yale Üniversitesi’nden davet alan Şahin, Tüp Bebek ve Üreme Sağlığı Bölüm Başkanı Prof. Dr. Emre Seli’nin laboratuvarında genetik hastalıkların önlenmesine yönelik çalışmalara başladı.

"EMBRİYOYU İYİLEŞTİRİYORUZ"

İnsan embriyosunun kök hücrelerinde CRISPR gen düzenleme sistemi üzerine çalışan Şahin, yöntemi "bul ve değiştir sistemi" olarak tanımladı.

Genetik bozukluğu bulunan embriyolar üzerinde yürüttükleri çalışmayı anlatan Şahin, "Genetik bozukluğu olan embriyoları hücresel düzeyde iyileştirmeye çalışıyoruz. 2012’de bu sistemin nasıl çalıştığını gösteren ekip, 2020’de Nobel Ödülü aldı" dedi.

Hematolojide aktif olarak kullanılan yöntemi üreme tıbbına uyarlamaya çalıştıklarını belirten Şahin, araştırmalarının amacını şöyle anlattı:

"Şu anda PGT (genetik tarama) ile sağlıklı embriyo seçiliyor. Ama bazen annede hiç sağlıklı embriyo çıkmıyor. Biz CRISPR yöntemi ile daha da öteye giderek embriyoyu düzeltip sağlıklı hâle getirmeyi amaçlıyoruz. Yani iyileştirme yapıyoruz.

Amacımız genetik hastalıkları nedeniyle bebek sahibi olmaya korkan aileleri sağlıklı bir evlat sahibi yapmak. Tabii henüz araştırma aşamasındayız ve etik kurallar içinde ilerliyoruz."

23 YAŞINDAKİ BİLİM KADINININ HEDEFİ PANKREAS KANSERİ

Bilim yolculuğuna lise ikinci sınıfta başlayan 23 yaşındaki Sude Nur Yıldırım, hazırladığı projeyle TÜBİTAK Türkiye ikincisi oldu.

Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü’nden mezun olan Yıldırım, Yale Üniversitesi’nde staj yaptıktan sonra eğitimine Münih Teknik Üniversitesi’nde yüksek lisansla devam etti.

Harvard Üniversitesi’nde okumaya da hak kazanan genç araştırmacının çalışma alanını, en ölümcül kanser türlerinden biri olan pankreas kanseri oluşturuyor. Yıldırım, hastalığın erken teşhisi ve tedavisine yönelik moleküler araştırmalar yürütüyor.