İspanya’da tren faciası sonrası üçüncü yas günü: Sendikalardan acil önlem çağrısı

İspanya, Toledo iline bağlı Urda’da hafta içinde meydana gelen ve en az 69 kişinin hayatını kaybettiği tren kazasının ardından cumartesi günü üçüncü ulusal yas gününü geçirdi. Kaza yerine yakın bir köyde bölge sakinleri ve yerel yetkililer, hayatını kaybedenler için düzenlenen anma ayininde bir araya geldi.

San Juan Bautista Kilisesi’nin içi dolarken onlarca kişi de ayini dışarıdan dinledi. Katılanlardan bazıları gözyaşlarını sildi. Yetkililer cenazelerin kimliklerini tespit etmeye çalışırken kurbanların yakınlarının endişeli bekleyişi cuma günü de sürdü.

Başbakan Pedro Sánchez, kimlik tespitini tamamlamak için “yorulmadan” çalıştıklarını söyledi. Castilla-La Mancha bölge yönetiminin başkanı Emiliano García-Page, can kaybının artabileceğini belirtti. Acil durum ekiplerinin “insan kalıntılarının bulunduğu 31 torba” topladığını söyleyen García-Page, bunun kimlik tespitini zorlaştırdığını ifade etti.

Süreci yürüten adli makamlara göre, 14’ü yabancı uyruklularla ilgili olmak üzere 67 kayıp ihbarı hâlen işlemde. İhbarlar ABD, Kanada, Avustralya, Fransa, Japonya, Meksika, Arjantin, Venezuela, Tunus ve Çekya vatandaşlarını da kapsıyor.

Portekiz hükümeti, trenlerden birinde çalışan bir vatandaşının hayatını kaybedenler arasında olduğunu açıkladı. Yetkililere göre yaralanan 39 kişi de Castilla-La Mancha’daki hastanelerde tedavi görmeye devam ediyor. Çarşamba günkü çarpışma, İspanya’da bu yıl meydana gelen ikinci büyük tren faciası ve Avrupa’da bu yüzyılın en ölümcül demir yolu kazalarından biri oldu.

Sinyalizasyon sistemindeki arıza araştırılıyorİspanya’daki makinistler, demir yolu güvenliğinin güçlendirilmesi için acil önlem alınmasını istiyor. İspanyol Makinistler ve Demir Yolu Yardımcıları Sendikası (Semaf), otomatik tren koruma sistemleri arızalandığında trenlerin nasıl işletileceğine ilişkin kuralların gözden geçirilmesini talep etti.

Sendika, Devlet Demir Yolu Güvenliği Ajansı’na (AESF) çağrı yaparak LZB tren koruma sistemine ilişkin düzenlemelerin ve Avrupa Demir Yolu Trafik Yönetim Sistemi’yle (ERTMS) bağlantılı prosedürlerin “acilen açıklığa kavuşturulmasını ve değiştirilmesini” istedi. Kazaları ve olayları teknik açıdan inceleyen bağımsız kurum AITAT’ın ilk bilgilerine göre LZB sistemi, çarşamba günü saat 08.31’de, çarpışmadan önce devre dışı kaldı.

Ancak bu arızanın kazanın doğrudan nedeni olup olmadığı henüz belirlenmedi. Semaf, iki trenin aynı hat kesiminde bulunma riski varsa normal sefer düzenine dönülmesini engelleyecek kurallar getirilmesini istiyor. Cuma günü istifa etmeyeceğini söyleyen Ulaştırma Bakanı Óscar Puente, teknik riskleri azaltmak ve demir yollarına duyulan güveni yeniden sağlamak için yeni önlemler açıklayacağını duyurdu.

Puente, önlemlerin ayrıntılarını henüz paylaşmadı. Makinistlerin uyarıları yeni değil. Semaf, Ocak 2026’da yüzlerce makinistin demir yolu ağındaki aksaklıkları uzun süredir bildirdiğini, ancak bu bildirimlere yanıt verilmediğini ve düzeltici önlem alınmadığını açıklamıştı.

Aynı ay Endülüs bölgesindeki Adamuz’da yaşanan kazanın ardından sendika ile hükümet demir yolu güvenliğini artırmak için anlaşmaya varmıştı. Sendika, kararlaştırılan önlemlerin uygulanmasında da gecikmeler yaşandığını söylüyor.

Sánchez: Demir yollarına güven sarsıldıUrda’daki kaza, kasım ayındaki seçimler öncesinde Başbakan Sánchez üzerindeki baskıyı artırdı. Sánchez cuma günü, yüksek hızlı tren ağına duyulan güvenin “sarsıldığını” kabul etti ve yeni kazaları önlemek için çözüm sözü verdi.

Kaza, Madrid’i güneydeki Sevilla’ya bağlayan önemli bir hatta meydana geldi. Aynı hatta, ocak ayında Adamuz yakınlarında yaşanan çarpışmada 46 kişi hayatını kaybetmişti. Semaf, demir yolu güvenliği için “yapısal önlemler” talebiyle devlet demir yolu işletmesi Renfe’de 10 ve 12 Kasım’da iki yeni grev çağrısı yaptı.

Sendika, kazadan önce planlanan perşembe günkü iş bırakma eylemini de sürdürmüştü. Anketlerin çoğunda önde görülen ana muhalefetteki muhafazakâr Halk Partisi’nin lideri Alberto Núñez Feijóo, hükümeti “eskimiş bir güvenlik sistemini gerektiği zaman değiştirmemekle” suçladı.

Kazada yakınını kaybeden Cecilio ise AFP’ye, “Şimdi kim trene binecek? Bindiğinizde korkuyorsunuz. Dokuz ayda çok sayıda insan hayatını kaybetti. Bence bu, toplumun ve siyasetçilerin, 21. yüzyılda bunun neden yaşandığını düşünmesini sağlamalı,” diye konuştu.

Cecilio, “Bir tarafı ya da diğerini suçlamıyorum ama burada bir şeyler ters gidiyor” ifadelerini kullandı.