Konya’nın obrukları fotoğraf sergisine konu oldu

Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Fotoğraf Bölümü Başkanı Doç. Dr. M. Çağatay Göktan danışmanlığında, Fotoğraf Bölümü mezunu Tolga Nehbit tarafından TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı kapsamında gerçekleştirilen ' GÖZ ' Fotoğraf Sergisi, bilimsel veriler ile fotoğraf sanatını bir araya getiriyor.

Projenin çıkış noktasını, özellikle Konya Kapalı Havzası'nda son yıllarda sayıları hızla artan obruklar oluşturuyor. Binlerce yıllık doğal oluşumlar olarak bilinen obruklar; yer altı sularının çekilmesi ve jeolojik süreçlerin yanı sıra, kontrolsüz yer altı suyu kullanımı, kuraklık ve iklim değişikliği gibi etkenlerin de etkisiyle günümüzde önemli bir çevresel sorun olarak gündeme geliyor.

Bilimsel veriden sanatsal anlatıya Kızören Obruğu başta olmak üzere Meyil, Çıralı, Timraş, İnoba, Yılan ve Belkuyu gibi farklı obruklara ait uydu görüntüleri çalışmanın görsel altyapısını oluşturuyor.

Uydu görüntüleri, tepeden ve dik bakış açısıyla değerlendirilerek obrukların biçimsel özellikleri inceleniyor. Göz formunu çağrıştıran görüntüler seçilerek, görüntü işleme teknikleri aracılığıyla'Mirror Effect' adı verilen aynasal etki uygulanıyor. Böylece tek bir obruk görüntüsü, simetrik biçimde bir çift göz görünümüne dönüştürülüyor.

Bilimsel bir gözlem ve veri niteliğindeki uydu görüntüsünün bu yöntemle yeniden yorumlanması, projenin temel yaklaşımını oluşturuyor. Çalışma, fotoğraf sanatının yalnızca estetik bir üretim alanı olmadığını; çevresel sorunların görünür kılınması, toplumsal farkındalık oluşturulması ve bilimsel verilerin farklı anlatım biçimleriyle kamuoyuna aktarılmasında da kullanılabileceğini ortaya koyuyor.

'Doğanın insana bakışı' Serginin merkezinde'göz' metaforu bulunuyor. Görmek, fark etmek, bilinç ve algı kavramlarıyla ilişkilendirilen göz; bu çalışmada doğanın insana yönelttiği bakışın sembolüne dönüşüyor.

Bu yaklaşım doğrultusunda obruklar,'Toprak Ana'nın gözleri olarak yorumlanıyor. İnsan faaliyetlerinin doğada meydana getirdiği tahribat sonucunda oluşan fiziksel boşluklar, sanatsal bir müdahaleyle doğanın insana baktığı gözlere dönüştürülüyor.

Bu bakış açısıyla obruklar yalnızca toprağın çökmesiyle oluşan jeolojik yapılar olarak değil; insan ile doğa arasındaki ilişkinin bozulmasına ilişkin sessiz işaretler olarak ele alınıyor. Çalışma, izleyiciyi obrukların fiziksel görüntüsünün ötesine geçerek su kaynaklarının kullanımı, kuraklık, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik üzerine düşünmeye davet ediyor.

Çevresel farkındalık için sanat Sanatın çevresel sorunların görünür kılınmasında önemli bir araç olabileceği yaklaşımından hareket eden proje, insanın doğada oluşturduğu tahribatı alışılmışın dışında bir görsel dille ortaya koyuyor.

'GÖZ' ile hedeflenen; obruk oluşumlarına dikkat çekmenin yanı sıra, kontrolsüz su kullanımının çevresel sonuçlarına, iklim değişikliğinin ve kuraklığın oluşturduğu risklere yönelik farkındalık geliştirmek ve sürdürülebilir yaşam konusunda düşünsel bir alan oluşturmak.

Bu yönüyle sergi, Kocaeli Üniversitesi'nin COP31 kapsamında iklim değişikliği, çevresel sürdürülebilirlik ve toplumsal farkındalık ekseninde yürüttüğü çalışmaların sanat alanındaki örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Bilim, sanat ve çevre konularını aynı anlatı içerisinde buluşturan çalışma, iklim krizinin yalnızca bilimsel bir problem değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel boyutları bulunan bir mesele olduğuna dikkat çekiyor.