Çukurbağ’ın altında dünya efsanesi yatıyor! Roma İmparatorluğu’nun Kocaeli’deki kayıp sarayı

Bugün sanayi tesisleriyle anılan Kocaeli, bir zamanlar koskoca Roma İmparatorluğu'nun Doğu Başkenti'ydi. İzmit Çukurbağ Mahallesi’nin altında yatan devasa "Kayıp İmparatorluk Sarayı Kompleksi", Kocaeli'nin antik dünyadaki azametini gözler önüne seriyor. İşte İstanbul'daki saraylara bile ilham veren o devasa tarihin sırları...

Antik dünyada "Doğu’nun Roma’sı" olarak bilinen Nikomedia (İzmit), Roma İmparatoru Diocletianus döneminde imparatorluğun yönetim merkezi haline geldi. Kentte inşa edilen dev İmparatorluk Sarayı Kompleksi; kabul salonları, taht odaları, senato binası, darphane ve imparatorluk muhafızlarının kışlalarıyla adeta şehir içinde ayrı bir şehir büyüklüğündeydi.

Yıllarca nerede olduğu tartışılan kayıp saray kompleksinin ilk somut izleri, Kocaeli'nin İzmit ilçesine bağlı Çukurbağ Mahallesi'nde gün yüzüne çıktı. Kazı ve hafriyat çalışmaları sırasında bulunan devasa mermer bloklar, imparator tasvirleri ve eşsiz rölyefler, dünya arkeoloji kamuoyunda büyük heyecan yarattı.

Çukurbağ kazılarında çıkarılan ve bugün Kocaeli Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen mermer frizler antik dünya için benzersiz kabul ediliyor. Orijinal renkli pigmentlerini koruyan bu kabartmalarda; İmparator Diocletianus ve Eş-İmparator Maximianus’un kucaklaşma sahneleri, zafer alayları ve dini törenler detaylıca işlenmiştir.

Tarihi kaynaklara göre; Doğu'nun başkenti Nikomedia'dan (Kocaeli) İstanbul'a taşındığında, İmparator I. Konstantinos İstanbul'da inşa ettirdiği meşhur "Büyük Saray" ve Hipodrom kompleksini birebir Kocaeli’deki Nikomedia Sarayı’nı örnek alarak tasarlatmıştır.

Büyük depremler ve yüzyıllar süren şehirleşme nedeniyle saray kompleksinin büyük bir bölümü bugün mevcut konut dokusunun altında yer alsa da, Kocaeli'nin altında saklanan bu miras kenti dünya tarih turizminin odağı yapacak güçte.