Balıkesir’de 5 yıl sonra hangi mesleklere ihtiyaç artacak?

Balıkesir’de çocuklarının geleceğini düşünen aileler için meslek seçimi her geçen gün daha önemli hale geliyor. Üniversite bölümü seçerken yalnızca bugünün iş imkanlarına bakmak yerine, birkaç yıl sonra hangi sektörlerde çalışan ihtiyacının artabileceğini düşünmek gerekiyor. Balıkesir’de iş dünyasının mevcut talepleri, bazı mesleklerde nitelikli çalışan bulmanın zorlaştığını gösterirken üniversite ve sanayi tarafında yapay zekâ, teknoloji, tarım ve üretim alanlarında yeni çalışmaların öne çıkması dikkat çekiyor.

Balıkesir Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünün işgücü piyasası araştırmalarında işverenlerin çalışan bulmakta zorlandığı alanlar arasında imalat, ticaret, konaklama ve yiyecek hizmetleri, ulaştırma-depolama ve inşaat sektörleri öne çıkıyor. 2024 yılı araştırmasında ise Balıkesir’de eleman temininde en fazla güçlük çekilen meslekler arasında kaynakçı, makine bakım ve onarımcısı, gazaltı kaynakçısı, metal mamuller montaj işçisi, tır-çekici şoförü ve yük taşıma şoförü gibi meslekler yer aldı.

Bu tablo, geleceğin iş hayatında yalnızca masa başı mesleklerin değil, teknik bilgi ve uygulamalı beceri gerektiren mesleklerin de önemini koruyacağını gösteriyor.

İŞKUR'un Balıkesir işgücü piyasası araştırmasına göre işverenlerin çalışanlarda aradığı becerilerin başında takım çalışması, fiziki ve bedensel yeterlilik, mesleki ve teknik bilgi, iş tecrübesi, iletişim, analitik düşünme ve sorun çözme becerileri geliyor. Bilgisayar kullanımı ve programlama dili bilgisi de aranan beceriler arasında bulunuyor.

Bu durum özellikle gençler açısından önemli bir mesaj taşıyor.

Çünkü geleceğin çalışanından yalnızca diploma sahibi olması beklenmiyor. Teknik bir işi yapabilmek, teknolojiyi kullanabilmek, problem çözebilmek ve ekip içerisinde çalışabilmek giderek daha önemli hale geliyor.

Balıkesir’in sanayi yapısı düşünüldüğünde teknik mesleklerin gelecekte de önemini koruması şaşırtıcı değil.

İŞKUR verilerinde kaynakçı, gazaltı kaynakçısı ve makine bakım ve onarımcısı gibi mesleklerin çalışan temininde güçlük çekilen alanlar arasında bulunması dikkat çekiyor. Aynı araştırmada metal mamuller montaj işçisi de ihtiyaç duyulan meslekler arasında yer alıyor.

Üretim tesislerinde makinelerin çalışması, bakımının yapılması ve üretimin kesintisiz devam etmesi için teknik personele ihtiyaç duyuluyor. Üretim teknolojileri geliştikçe bu çalışanların yalnızca geleneksel yöntemleri bilmesi de yeterli olmayabilir.

CNC, otomasyon, robotik sistemler, elektrik-elektronik ve makine teknolojileriyle birlikte çalışan teknik personelin önemi bu nedenle artabilir.

Geleceğin meslekleri denildiğinde akla ilk olarak bilgisayar ve yazılım geliyor. Ancak Balıkesir açısından dikkat çekici alanlardan biri de tarım teknolojileri.

Balıkesir Üniversitesinde yürütülen bir projede yapay zekâ, görüntü işleme, insansız hava araçları ve tarım robotları birlikte kullanılıyor. Sistem, tarım arazilerini analiz ederek yalnızca ihtiyaç duyulan bölgelere müdahale edilmesini sağlamak üzere geliştirildi. Üniversitenin açıklamasına göre sistemde ilaç ve su kullanımında yüzde 40-50 oranında tasarruf sağlanırken bitki hastalıklarının erken tespitinde yüzde 95'in üzerinde doğruluk elde edildi.

Bu gelişme, Balıkesir gibi tarım ve hayvancılığın önemli olduğu bir kentte geleceğin mesleklerinin yalnızca “yazılımcı” şeklinde düşünülmemesi gerektiğini gösteriyor.

Tarım teknolojileri uzmanlığı, veri analizi, görüntü işleme, otomasyon, robotik ve yapay zekânın tarım alanındaki uygulamaları önümüzdeki dönemde daha fazla konuşulabilecek alanlar arasında bulunuyor.

Balıkesir’in üretim yapısında gıda da önemli bir yere sahip. İŞKUR araştırmalarında gıda üretimiyle bağlantılı çeşitli mesleklerde açık iş ve eleman ihtiyacı görülüyor.

Daha önceki Balıkesir işgücü araştırmalarında paketleme işçisi, kesimhane işçisi, proses işçisi ve gıda alanındaki çeşitli üretim meslekleri açık işlerde öne çıkan alanlar arasında yer aldı.

Bu nedenle gıda teknolojisi, gıda mühendisliği, üretim yönetimi ve kalite kontrol gibi alanların Balıkesir'deki üretim yapısıyla bağlantısı bulunuyor.

Üretim miktarı kadar gıdanın güvenli şekilde işlenmesi, paketlenmesi, depolanması ve kalite standartlarının korunması da önem taşıyor.

Balıkesir’de yükseköğretim mezunları için açık işlerde sağlık alanı da dikkat çeken başlıklardan biri.

İŞKUR'un Balıkesir 2024 yılı işgücü piyasası araştırmasında yükseköğretim mezunları için en fazla açık iş bulunan meslekler arasında hemşirelik de yer alıyor. Aynı listede inşaat mühendisliği, elektrik teknikerliği, makine mühendisliği, elektrik mühendisliği, gıda mühendisliği, sınıf öğretmenliği, sosyal hizmet uzmanlığı ve gıda teknolojisi teknikerliği gibi meslekler bulunuyor.

Bu nedenle üniversite tercihi yapacak gençlerin yalnızca popüler bölümlere değil, yaşadıkları bölgenin ekonomik yapısına ve işgücü ihtiyacına da bakması önem taşıyor.

Balıkesir Üniversitesi tarafında da teknoloji ve yenilik alanındaki çalışmaların çeşitlendiği görülüyor.

Üniversitenin 2026 yılında yaptığı açıklamalarda yapay zekâ uygulamaları, bor teknolojileri, hayvancılık, sağlık teknolojileri, sürdürülebilirlik, girişimcilik ve start-up ekosistemi gibi alanlarda projeler yürütüldüğü belirtildi.

Ayrıca üretken yapay zekâ ve etik konusunda eğitim programları düzenlenirken, teknoloji transferi ve üniversite-sanayi iş birliğine yönelik çalışmalar da devam ediyor.

Bu gelişmeler, gençlerin önümüzdeki yıllarda teknoloji ile geleneksel sektörlerin kesiştiği alanlara yönelmesinin önemini artırıyor.

Bir çocuğun hangi mesleği seçeceğine yalnızca bugünkü iş ilanlarına bakarak karar vermek mümkün değil. Çünkü teknolojik dönüşüm bazı işleri değiştirebilir, bazı mesleklerin çalışma biçimini dönüştürebilir ve yeni uzmanlık alanları ortaya çıkarabilir.

Ancak Balıkesir'in mevcut işgücü verileri bazı somut ipuçları veriyor.

İmalat sektöründe teknik çalışan ihtiyacı, sağlık alanındaki istihdam talebi, gıda üretimi, lojistik, enerji, otomasyon ve tarım teknolojileri gibi başlıklar kentin gelecekteki iş hayatı açısından takip edilmesi gereken alanlar arasında bulunuyor.

Özellikle mesleki ve teknik bilgi ile dijital becerilerin bir arada olduğu meslekler dikkat çekiyor.

Dolayısıyla üniversite ya da lise bölümü seçerken “Bu bölüm popüler mi?” sorusunun yanında “Bu meslek Balıkesir'in üretim yapısında karşılık buluyor mu?”, “Bu alanda teknik beceri gerekiyor mu?” ve “Teknoloji bu mesleği nasıl değiştirebilir?” sorularını sormak da önem kazanıyor.

Balıkesir'de geleceğin mesleklerini kesin biçimde bugünden sıralamak mümkün değil. Ancak işverenlerin bugün yaşadığı eleman bulma sorunları ve kentte gelişen teknoloji odaklı çalışmalar, teknik beceri, sağlık, üretim, gıda, lojistik, tarım teknolojileri ve dijital yetkinliklerin önümüzdeki yıllarda yakından takip edilmesi gereken alanlar olduğunu gösteriyor.