Hem Şifa Hem Kültürel Miras; Hambeles
- Hatay’ın doğasında kendiliğinden yetişen, sofralarda lezzetiyle, geleneklerde ise taşıdığı anlamla öne çıkan Hambeles, kentin keşfedilmeyi bekleyen değerleri arasında yer alıyor
Hatay’ın doğasında kendiliğinden yetişen, sofralarda lezzetiyle, geleneklerde ise taşıdığı anlamla öne çıkan Hambeles, kentin keşfedilmeyi bekleyen değerleri arasında yer alıyor.
Antakya Doğa Sanat ve Turizm Derneği Başkanı Dr. Biyolog Samim Kayıkçı, bilimsel adı Myrtus communis olan bitkinin doğal özelliklerini, geleneksel kullanımını ve Hatay kültüründeki önemini anlattı.
Hatay, zengin bitki çeşitliliği ve köklü kültürel mirasıyla dikkat çekmeye devam ediyor. Bu zenginliğin önemli parçalarından biri olan Hambeles; Mersin, Murt ve Reyhan isimleriyle de biliniyor. Güzel kokulu yaprakları, beyaz çiçekleri ve yenilebilir meyveleriyle tanınan bitki, yüzyıllardır Hatay halkının hem günlük yaşamında hem de geleneklerinde önemli bir yer tutuyor.
Antakya Doğa Sanat ve Turizm Derneği Başkanı Dr. Biyolog Samim Kayıkçı, Hambeles hakkında hazırladığı bilgilendirmede bitkinin botanik özelliklerinden kimyasal içeriğine, geleneksel kullanımından gastronomik değerine kadar pek çok ayrıntıya dikkat çekti.
DOĞAL ANTİOKSİDAN ÖZELLİĞİYLE DİKKAT ÇEKİYOR
Herdem yeşil ve çok yıllık bir çalı türü olan Hambeles, yaz aylarında beyaz çiçekler açıyor. Doğal ortamda yetişen siyah meyveleri kekremsi tadıyla bilinirken, kültür formlarında beyaz renkli ve daha az kekremsi meyvelere de rastlanıyor.
Çoğu zaman yaban mersiniyle karıştırılan Hambeles, meyvelerinin yanı sıra süs bitkisi olarak da değerlendiriliyor.
Kayıkçı, özellikle siyah meyvelerinin antioksidan bileşenler bakımından zengin olduğunu, potasyumun yanı sıra magnezyum, fosfor, sodyum ve demir gibi mineraller içerdiğini belirtti.
GELENEKSEL TIPTA YÜZYILLARDIR KULLANILIYOR
Hambeles, tarih boyunca gıda, kozmetik ve ilaç sektörlerinde farklı amaçlarla değerlendirilmiş bitkiler arasında bulunuyor.
Cezayir, Fas ve Etiyopya gibi ülkelerde yapraklarından hazırlanan karışımlar geleneksel halk hekimliğinde kullanılıyor. Türkiye'de ise Kaz Dağları'ndan Antalya'ya, Manisa'dan Denizli'ye kadar farklı bölgelerde bitkinin yaprak ve meyvelerinden çeşitli geleneksel uygulamalarda yararlanılıyor.
Hatay'da da meyveleri ve yaprakları geçmişten günümüze farklı halk uygulamalarında değerlendiriliyor. Ancak geleneksel kullanımın bilimsel olarak kanıtlanmış bir tedavi yöntemi anlamına gelmediğine dikkat çekiliyor.
HATAY’DA REYHANLAMA GELENEĞİNİN ÖNEMLİ PARÇASI
Hambeles'in Hatay açısından en dikkat çekici özelliklerinden biri de kültürel mirasın içerisinde taşıdığı anlam.
Dr. Samim Kayıkçı, bitkinin yapraklı dallarının dini bayramlarda mezarlara bırakıldığını belirterek özellikle Reyhan yaprağının yöreye özgü "Reyhanlama" geleneğinde önemli bir yere sahip olduğunu aktardı.
Farklı bitkilerin bir araya getirilmesiyle hazırlanan karışımın, yeni doğan çocuklara sağlıklı bir yaşam dileğiyle uygulandığını ifade eden Kayıkçı, Hambeles'in bu geleneğin temel bileşenlerinden biri olduğunu vurguladı.
Bu yönüyle Hambeles, Hatay'da yalnızca doğal bir bitki değil, kuşaktan kuşağa aktarılan geleneklerin de önemli bir temsilcisi olarak öne çıkıyor.
VAKIFLI’DA HAMBELES LİKÖRÜ ÜRETİLİYOR
Hambeles'in Hatay mutfağındaki ilginç kullanım alanlarından biri de likör üretimi.
Samandağ ilçesine bağlı Vakıflı Mahallesi'nde bitkinin meyvelerinden geleneksel Hambeles Likörü hazırlanıyor.
Bu lezzetin benzeri İtalya'nın Sardunya Adası'nda da yaşatılıyor. Burada Hambeles'in yaprak ve meyvelerinden "Mirto Rosso" ve "Mirto Bianco" adıyla bilinen iki farklı likör üretiliyor.
Hatay ile Sardunya arasında ortak bir bitkisel ve gastronomik kültürün bulunması, Hambeles'in uluslararası ölçekte de tanıtılabilecek bir değer olduğunu ortaya koyuyor.
HAMBELES HATAY’IN TANITIMINA KATKI SAĞLAYABİLİR
Dr. Biyolog Samim Kayıkçı, Hambeles gibi doğal ve kültürel değerlerin tanınması, korunması ve ekonomik potansiyelinin değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Hatay'ın doğasında yetişen, mutfağında lezzete dönüşen ve geleneklerinde anlam taşıyan Hambeles'in gelecek kuşaklara aktarılmasının önemini vurgulayan Kayıkçı, bu tür zenginliklerin kentin turizm ve ekonomik kalkınmasına da katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Bir meyveden çok daha fazlası olan Hambeles; Hatay'ın doğasını, mutfağını ve kültürel hafızasını bir araya getiren, tanıtılmayı ve korunmayı bekleyen önemli bir miras olarak öne çıkıyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Kültür-Sanat
Yayın: 16 Kasım 2026 09:41 · Kaynak: hatayekspres.com