Diyaliz yönetmeliği değişti: Hastalar için yeni kurallar

Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 13 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Düzenlemeyle diyaliz merkezlerinin açılması, ruhsatlandırılması, denetlenmesi ve hastalara sunulan tedavi hizmetlerine ilişkin esaslar yeniden belirlendi.

Üniversiteler, kamu sağlık kuruluşları ve özel diyaliz merkezlerini kapsayan yönetmelikte, özellikle böbrek nakline yönlendirme süreci, evde diyaliz hizmetleri ve cihaz kullanımına ilişkin hükümler öne çıktı.

Diyaliz hastaları 3 ay içinde böbrek nakli için yönlendirilecek

Yeni yönetmeliğe göre diyaliz merkezleri, programlı olarak diyalize ilk kez aldıkları hastaları tedaviye başlamalarını takip eden en geç üç ay içinde böbrek nakli açısından değerlendirilmek üzere en yakın kamuya ait organ nakli merkezine yönlendirecek.

Organ nakli merkezlerinde hastalara böbrek nakli süreci, uygunluk şartları, canlı ve kadavra vericiden nakil seçenekleri ile naklin yararları ve riskleri hakkında sözlü ve yazılı bilgilendirme yapılacak.

Nakle uygun bulunan hastaların ulusal bekleme listesine kaydedilmesi sağlanacak. Yapılan bilgilendirmeler hasta dosyasında ve Bakanlığın dijital kayıt sisteminde tutulacak.

Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten önce diyaliz tedavisine başlamış hastalar için de böbrek nakline yönlendirmeye ilişkin işlemlerin bir yıl içinde tamamlanması gerekiyor.

Evde diyaliz uygulamasının şartları belirlendi

Yönetmelikle evde hemodiyaliz uygulamalarına ilişkin esaslar da düzenlendi.

İl sağlık müdürlüğünden gerekli izni alan merkezler, hastanın talebi ve yazılı onayıyla evde diyaliz hizmeti sunabilecek. Bu kapsamda her hastaya ayrı bir cihaz tahsis edilecek ve tıbbi kontroller merkez tarafından gerçekleştirilecek.

Merkezlerde uzun süreli hemodiyaliz uygulaması da hastanın talebi ve yazılı onayıyla yapılabilecek. Bu tedavinin süresi yedi saatten az olamayacak.

Diyaliz hastalarına ayda en az bir kez uzman muayenesi

Diyaliz tedavisi gören her hastanın ayda en az bir kez ilgili uzman hekim tarafından değerlendirilmesi gerekecek.

Muayenelerde hastaların klinik ve laboratuvar sonuçları incelenecek, diyaliz ve ilaç tedavileri düzenlenecek.

Diyaliz merkezleri hastaların tedavi bilgilerini, yapılan işlemleri ve gerekli tıbbi kayıtları Bakanlığın dijital sistemine işleyecek.

Yeni diyaliz merkezlerine cihaz sınırı

Düzenlemeye göre yeni açılacak diyaliz merkezlerinde başlangıçta en az 15, en fazla 25 cihaz bulunabilecek.

Mevcut merkezlerin cihaz sayılarını artırmaları Bakanlığın planlamasına bağlı olacak. Bir defada en fazla beş cihazlık artış yapılabilecek ve mevcut kapasitenin 80 cihazı aşmasına izin verilmeyecek.

İkinci el diyaliz cihazlarının ise 10 yaşından büyük olmaması gerekecek.

Diyaliz merkezlerinin kurulacağı bölgeler, hasta sayıları ve mevcut cihaz kapasiteleri dikkate alınarak belirlenecek.

Hasta taşıma hizmeti merkezlerin sorumluluğunda olacak

Diyaliz merkezleri, kendilerinde tedavi gören hastaların diyaliz öncesinde merkeze ulaşmasını ve tedavi sonrasında evlerine dönmesini sağlamakla yükümlü olacak.

Bu hizmet doğrudan merkez tarafından sunulabilecek veya taşıma şirketlerinden satın alınabilecek.

Yönetmelikle ayrıca diyaliz merkezlerinde görev yapacak sağlık personelinin nitelikleri, tedavi seanslarındaki asgari personel sayıları, enfeksiyon kontrolü ve denetim süreçlerine ilişkin kurallar da belirlendi.

13 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe giren düzenlemeyle 1 Mart 2019 tarihli Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Daha önce ruhsatlandırılmış merkezler ise mevcut halleriyle faaliyetlerini sürdürebilecek.