6 bin panel yerleştirip 25 yıl boyunca ormanı susuz bıraktılar
- Brezilya'nın Pará eyaletindeki Caxiuanã Ulusal Ormanı'nda 2001 yılında başlatılan deneyde, yaklaşık 10 bin metrekarelik alanda yapay kuraklık oluşturuldu
- Esecaflor adı verilen projeyle Amazon ağaçlarının susuzluğa ne kadar dayanabileceği araştırıldı
Brezilya'nın Pará eyaletindeki Caxiuanã Ulusal Ormanı'nda 2001 yılında başlatılan deneyde, yaklaşık 10 bin metrekarelik alanda yapay kuraklık oluşturuldu. Esecaflor adı verilen projeyle Amazon ağaçlarının susuzluğa ne kadar dayanabileceği araştırıldı.
6 BİN PANELLE YAĞMURU ENGELLEDİLER Araştırmacılar, ağaçların altına yerleştirdikleri 6 bin şeffaf plastik panelle yağmur suyunun yaklaşık yüzde 50'sini topraktan uzaklaştırdı. Aynı büyüklükteki başka bir alan ise karşılaştırma amacıyla doğal koşullarında bırakıldı.
Deneyin ilk üç yılında büyük bir değişiklik görülmedi. Ancak beşinci yıldan itibaren özellikle büyük ağaçlar ölmeye başladı. Sekizinci yılın sonunda ormandaki toplam bitkisel kütlenin yaklaşık yüzde 40'ı kayboldu.
İlerleyen yıllarda kayıp yüzde 50'ye yaklaşırken beklenmedik bir gelişme yaşandı. Büyük ağaçların ortadan kalkmasıyla su rekabeti azaldı ve daha küçük ağaçlar büyümeye devam etti. Böylece orman, daha kısa ve seyrek ağaçlardan oluşan yeni bir yapıya dönüştü.
25 YIL SONRA ORMANIN YAPISI DEĞİŞTİ Araştırmacılar, Kasım 2024'te panelleri kaldırarak 23 yıl süren yapay kuraklık uygulamasını sonlandırdı.
Yağmur suyu yeniden toprağa ulaşmaya başlarken bilim insanları bu kez ormanın toparlanma sürecini incelemeye başladı. Deney, Amazon ormanlarının uzun süreli kuraklık karşısında tamamen yok olmak yerine farklı bir yapıya dönüşebileceğini gösterdi.
Ancak büyük ağaçların kaybıyla birlikte ormanın karbon depolama kapasitesi de önemli ölçüde azaldı.
Uzmanlara göre kaybolan büyük ağaçların yeniden yetişmesi onlarca, hatta yüzlerce yıl sürebilir. Bu nedenle yağışların normale dönmesi, ormanın kısa sürede eski hâline kavuşacağı anlamına gelmiyor.
Günde en fazla 3 kritik gelişme. Bildirim kirliliği yok, anında bilgi.
Kategori: Hava
Yayın: 17 Kasım 2026 21:22 · Kaynak: guvengazetesi.com.tr, Sözcü Gündem