Yaşasın Cumhuriyet

Tarih boyunca bazı uluslar, devlet biçimlerini sadece bir yönetim mekanizması olarak değil, bir varoluş mücadelesi ve toplumsal aydınlanma ilkesi olarak inşa etmiştir. Şair ve yazar Özdemir İnce’nin bir röportajında dile getirdiği “Fransızlar ve Türkler kadar cumhuriyete hak kazanmış başka topluluk yoktur.” tespiti, işte bu sancılı dönüşümün en sade özetidir.

Cumhuriyet, Fransa’da 1789 Fransız İhtilali’nin felsefi temelleri üzerinde, tebaadan yurttaşlığa geçişin en keskin virajlarından biri olarak doğdu. Soyluluğun ayrıcalıklarının ve saray egemenliğinin sarsıldığı bu topraklar, özgürlük, eşitlik ve kardeşlik ilkelerini evrensel bir iddiayla dünyaya duyurdu.

Bizim güzel topraklarımızda ise cumhuriyet, küllerinden yeniden doğan bir milletin imkânsızı başarma hikâyesidir. 1923’te ilan edilen Türkiye Cumhuriyeti, emperyalist işgale karşı kazanılan eşsiz bir bağımsızlık savaşının ardından, ümmet toplumundan birey ve yurttaşlık bilincine geçişi hedefleyen devrimci bir aydınlanma hamlesidir.

Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının önderliğinde gerçekleştirilen bu büyük atılım, Doğu ile Batı’nın kesişim noktasında, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun en güçlü kanıtıydı. Ulusumuz, cumhuriyeti gökten inmiş bir lütuf olarak değil; bedeli alın teriyle, fikir mücadelesiyle ve en önemlisi kanla ödenmiş bir hak olarak elde etmiştir.

Fransız halkının aydınlanma felsefesiyle sokağa dökülen iradesi ne kadar kıymetliyse, Türk milletinin “Ya istiklal ya ölüm!” diyerek kurduğu bu çatı da o kadar kutsaldır. Bugün cumhuriyet kavramı üzerine düşünürken ulusumuzun tarihî ruhunu hatırlamakta fayda var.

Çünkü cumhuriyet, sadece bir rejim değil, hak edilerek kazanılmış en büyük özgürlük alanıdır. Ona sahip çıkmak, bu büyük mirası bizlere bırakanlara karşı boynumuzun borcudur. Cumhuriyet Bayramımız kutlu olsun.