Nutuk'ta bugün: Paşaların istifası ve ordu üzerinden kurulan kumpas!

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarında Meclis çatısı altında yaşanan siyasi mücadeleler ve gensoru krizleri, dönemin basını üzerinden sert polemiklere sahne oldu. Gazi Mustafa Kemal Paşa, Büyük Millet Meclisi'nde İsmet Paşa Hükûmeti'ne yönelik gensoru görüşmelerinin sürdüğü günlerde, muhalif basının kamuoyunu yönlendirme çabalarını ve Cumhuriyet idaresine yöneltilen haksız suçlamaları Nutuk'ta tek tek mercek altına aldı.

VATAN GAZETESİNİN "GİZLİ GÜNLÜK EMİR" İDDİASIGazi Mustafa Kemal, Vatan gazetesinin 5 Kasım 1924 tarihli sayısında yayımlanan başyazıyı hatırlatarak, iktidar milletvekillerinin "gizli günlük emirlerle" hareket ettiği ve bağımsız düşünenlerin susturulduğu yönündeki iddialara tepki gösterdi. Yazarın "keyfî irade" ve "tekelci sistem" gibi yakıştırmalarla rejimi hedef aldığını belirten Atatürk, köşesinde Cumhurbaşkanlığı makamına "hakemlik" çağrısı yapan yazarın "çünkü yarın pek geç olabilir" diyerek devlete gözdağı vermeye çalıştığını kaydetti.

TANİN VE TEVHİDİ EFKÂR'DAN MUHALEFETE AÇIK DESTEKMuhalefeti körükleyen diğer yayın organlarına da değinen Mustafa Kemal Paşa, Tevhidi Efkâr başyazarının Hükûmet’in kendini savunmasına dahi tahammül edemediğini ve alınacak güvenoyunu değersizleştirmeye çalıştığını ifade etti. Tanin gazetesinin ise kurulma aşamasındaki muhalefet partisini açıktan destekleyip "Halk Partisi'nin demokratlığı dudaklarındadır" tezini işlediğini vurgulayan Paşa, partinin Cumhuriyet'i kurup hilafeti kaldırarak devrimleri somut olarak hayata geçirdiğini hatırlattı.

ORDU MENSUPLARININ SİYASETE ÇEKİLME GAYRETİMustafa Kemal Paşa, Tanin başyazarının "Ordu ve Siyaset" başlıklı makalesinde Latin Amerika ülkelerindeki diktatörlükleri örnek göstererek Cumhuriyet'i istibdada benzetme çabasına sert çıktı. Milletvekilliğinden istifa eden bazı ordu müfettişlerinin Meclis'e gelerek Hükûmet'i düşürme girişimine zemin hazırlandığına işaret eden Paşa; Kâzım Karabekir, Ali Fuat ve Refet Paşaların Millî Savunma Komisyonu'na seçilmemesi üzerinden yürütülen kampanyayı samimiyetsiz bulduğunu dile getirdi.

Ordunun idaresinin Genelkurmay ve Yüksek Askerî Şûrâ'nın görevi olduğunu vurgulayan Gazi, komisyonların siyasi koz olarak kullanılmak istendiğini belirtti."ÇEHRESİ ÇİRKİN OLANLAR BİZİ KARALAYAMAZ"Tanin başyazarının İsmet Paşa Hükûmeti için "memlekete gösterilen çirkin çehre" ifadesini kullanmasını vicdan yoksunluğu olarak niteleyen Gazi Mustafa Kemal Paşa, değerlendirmesini şu tarihi sözlerle noktaladı:“Bizim çehremiz her zaman temiz ve aktı; her zaman da temiz ve ak kalacaktır. Çehresi çirkin, vicdanı çirkinliklerle dolu olanlar, bizim vatanseverce vicdan temizliği ile ve namusluca davranışlarımızı, kendi bayağı ve çirkin ihtirasları yüzünden çirkin göstermeye kalkışanlardır.”GEDİZ MUHAREBESİ SONRASI ÇERKEZ ETHEM'İN DEDİKODULARIGazi Mustafa Kemal Paşa, Nutuk'un bir diğer bölümünde ise Gediz Muharebesi'nin ardından ordu ile Kuva-yı Seyyare arasında yaşanan krizlere değindi.

Alınan askeri başarısızlığın ardından Çerkez Ethem ve kardeşlerinin suçu düzenli ordu birliklerine ve cephe komutanına atarak karalama propagandası yürüttüklerini belirten Paşa, düzenli ordunun ise Kuva-yı Seyyare'nin disiplinsizliğini ve emirlere uymadığını açıkça ispatladığını hatırlattı.