Polonya'da Yargı Krizi: Cumhurbaşkanı Anayasa Mahkemesi'ne Girdi

Polonya'da Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ve Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski'nin, mahkeme çalışmalarını engelledikleri gerekçesiyle yerel saatle 18.00'de geçici olarak görevden uzaklaştırılması ülkede tansiyonu zirveye taşıdı. Bu kararın ardından yönetimi devraldığını duyuran Anna Korwin-Piotrowska ile görevden alınan isimler arasında hukuki bir yetki karmaşası baş gösterdi.

Gelişmeler üzerine Senegal ziyaretini yarıda keserek Varşova'ya dönen Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, Cumhurbaşkanlığı Sarayı'ndaki temaslarının ardından doğrudan Anayasa Mahkemesi binasına gitti. Mahkeme binasının girişinde Anna Korwin-Piotrowska ile karşılaşan Cumhurbaşkanı Nawrocki, içeri girmesini engellemeye çalışan geçici başkanla kısa süreli bir arbede yaşadı.

Korwin-Piotrowska'nın Beyefendi içeri giremezsiniz uyarısına karşı Lütfen beni bırakın diyerek karşılık veren Nawrocki, beraberindeki Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ve görevden uzaklaştırılan Başkan Yardımcısı Sochanski ile birlikte binaya girmeyi başardı. İçeri girdikten sonra mahkeme heyetiyle yüzleşen Nawrocki, hükümetin parlamentodaki çoğunluğu tarafından atanan yargıçların meşruiyetini reddederek, Siz Anayasa Mahkemesi yargıçları değilsiniz ifadelerini kullandı.

Bu sert çıkış, Tusk hükümetinin yargıdaki atamaları yeniden düzenleme çabasıyla muhalefetin bu hamleleri yargıyı ele geçirme girişimi olarak görmesi arasındaki derin uçurumu bir kez daha gözler önüne serdi. Siyasi kriz sokaklara da yansıdı.

Anayasa Mahkemesi önünde toplanan Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) destekçileri ile eski devlet yetkililerinin de katıldığı protestolarda gerginlik tırmandı. Polis, çitleri aşan ve güvenlik güçlerine cisim fırlatan göstericilerden 3 kişiyi gözaltına aldı.

Olaylar uluslararası arenada da yankı bulurken, ABD'nin Varşova Büyükelçisi Tom Rose taraflara itidal çağrısında bulunarak şiddetten kaçınılması gerektiğini vurguladı. Diplomatik düzeyde de sarsıntılar yaşandı. Polonya'nın Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch ve Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch, yaşanan gelişmeler üzerine görevlerinden istifa ettiklerini açıkladı.

Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski, Pekin Büyükelçisi Kumoch'un kararını profesyonellikten uzak bularak sert bir dille eleştirdi. Başbakan Donald Tusk ise hükümetin attığı adımları hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etme süreci olarak tanımlayarak geri adım atmayacaklarını belirtti.

Yaşanan bu kriz, Şubat 2022'de yargıç seçilen ve Aralık 2024'te mahkeme başkanlığına atanan Swieczkowski ile hükümet arasındaki uzun süreli çekişmenin bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Cumhurbaşkanının mahkeme binasına bizzat müdahalesi, ülkede yargı bağımsızlığı ve yürütme yetkisi üzerindeki tartışmaları yeni bir boyuta taşırken, hukuki sürecin nasıl ilerleyeceği ve kurumlar arasındaki çatışmanın nasıl çözüleceği merak konusu olmaya devam ediyor.