Erken emeklilikte yeni hesap! 1999-2008 SGK girişliler için 1800 gün detayı

Kademeli emeklilik konusunda yeni bir yasal düzenleme yapılmayacağı yönündeki açıklamaların ardından milyonlarca çalışan, mevcut mevzuatta yer alan erken emeklilik haklarına yöneldi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kapsamında uygulanan borçlanma, malulen emeklilik, engellilik nedeniyle emeklilik ve kısmi emeklilik gibi yöntemler, sigortalıların belirli koşullarda prim günlerini tamamlamasına veya emeklilik tarihlerini öne çekmesine olanak tanıyor.

Ancak bu haklardan yararlanabilmek için ilk sigorta, prim gün sayısı, sigortalılık süresi ve çalışma koşulları gibi kriterlerin karşılanması gerekiyor.

Doğum ve askerlik borçlanmasıyla prim günü tamamlanabiliyor

Kadın sigortalılar, doğumdan sonraki iki yıllık süreçte çalışmadıkları süreleri borçlanarak emeklilik primlerine ekletebiliyor. Doğum borçlanması hakkından en fazla üç çocuk için yararlanılabiliyor. Borçlanmaya konu olan çocukların sigortalı işe giriş tarihinden veya staj döneminden sonra doğmuş olması gerekiyor.

Erkek sigortalılar ise askerlik hizmetinde geçirdikleri sürelerin tamamını veya ihtiyaç duydukları bölümünü borçlanabiliyor. Bu yöntemle eksik prim günlerinin tamamlanması mümkün olabiliyor.

Bağ-Kur'da dondurulan prim günleri yeniden kazanılabiliyor

Bağ-Kur kapsamında sigortalı olarak çalışmış ancak geçmiş dönemlere ait prim günleri dondurulmuş kişiler, hizmet ihyası uygulamasından yararlanabiliyor. 2008, 2015, 2018 ve 2021 yıllarında yapılan yasal düzenlemeler kapsamında hizmet süreleri durdurulan sigortalılar, gerekli prim ödemelerini yaparak bu süreleri yeniden sigortalılık hesaplarına dahil edebiliyor.

Malulen emeklilikte 1800 prim günü şartı bulunuyor

Çalışma hayatı sırasında iş gücünü en az yüzde 60 oranında kaybeden sigortalılar, gerekli sağlık kurulu değerlendirmelerinin ardından malulen emeklilik hakkından yararlanabiliyor. Malulen emeklilik kapsamında en az 1800 prim gününün bulunması gerekiyor.

Bu emeklilik türünde yaş şartı aranmıyor. Bununla birlikte ilgili mevzuatta yer alan diğer sigortalılık ve sağlık koşullarının da karşılanması gerekiyor.

Engelli çalışanlar yaş şartı olmadan emekli olabiliyor

En az yüzde 40 engellilik oranına sahip çalışanlar, sigorta başlangıç tarihlerine ve engellilik durumlarına göre belirlenen koşulları yerine getirdiklerinde yaş şartı aranmadan emekli olabiliyor. Bu kapsamdaki sigortalılar için gerekli prim gün sayısı ve sigortalılık süresi farklılık gösteriyor.

Habere konu koşullarda sigortalılık süresi 15 yıldan başlayarak 18 yıla, prim gün sayısı ise 3.700 günden 4.680 güne kadar değişebiliyor.

Yıpranma payı emeklilik tarihini öne çekebiliyor

Ağır ve yıpratıcı işlerde çalışan bazı meslek grupları, Fiili Hizmet Süresi Zammı uygulaması kapsamında ilave prim günü kazanabiliyor. Madenciler, gazeteciler, gemi adamları ve sağlık çalışanları gibi belirli meslek gruplarını kapsayan uygulamada, çalışma sürelerine ek prim günleri ilave ediliyor.

Kazanılan ilave süreler, mevzuatta belirtilen koşulların sağlanması halinde emeklilik yaşının düşürülmesinde de kullanılabiliyor.

Engelli çocuğu bulunan annelere ek prim avantajı

Başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan kadın sigortalılar için özel emeklilik hükümleri uygulanıyor. Bu kapsamda 1 Ekim 2008 tarihinden sonraki prim ödeme günlerinin dörtte biri, toplam prim gün sayısına ekleniyor.

İlave edilen süre aynı zamanda emeklilik için aranan yaş şartından düşülüyor. Böylece gerekli koşulları karşılayan anneler hem ek prim günü kazanabiliyor hem de emeklilik yaşına ilişkin avantaj elde edebiliyor.

Erken yaşlanma nedeniyle emeklilikte 5400 gün şartı

SSK ve Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan kişilerden erken yaşlandığı Kurum Sağlık Kurulu tarafından belirlenenler, özel emeklilik koşullarından yararlanabiliyor. Bu kapsamda emeklilik hakkı elde edebilmek için 55 yaşın doldurulması ve en az 5.400 prim gününün tamamlanması gerekiyor.

Erken yaşlanma durumunun ilgili sağlık kurulu tarafından tespit edilmesi, uygulamadan yararlanılabilmesi için aranan koşullar arasında bulunuyor.

Kısmi emeklilikte sigorta belirleyici oluyor

Emeklilik için gereken normal prim gün sayısını tamamlayamayan sigortalılar, kısmi emeklilik uygulaması kapsamında daha düşük prim günüyle emeklilik hakkı elde edebiliyor. Ancak bu yöntemde de sigortalılık süresi ve yaş koşullarının yerine getirilmesi gerekiyor.

SSK kapsamında çalışanlarda kısmi emeklilik için aranan prim gün sayısı, ilk sigorta giriş tarihine göre değişiyor. 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlarda 15 yıllık sigortalılık süresi ve 3.600 prim günü şartı bulunuyor.

9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olarak çalışmaya başlayanlarda ise prim gün şartı 4.500'e yükseliyor. 30 Nisan 2008 tarihinden sonra sigortalı olanlarda gerekli prim gün sayısı, sigorta başlangıç tarihine bağlı olarak 4.600 ile 5.400 gün arasında değişiyor.

Bağ-Kur kapsamındaki sigortalılarda ise kısmi emeklilik için 5.400 prim gününün tamamlanması gerekiyor. Emeklilik hakkının kazanılmasında ilgili yaş ve sigortalılık koşulları da dikkate alınıyor.

Erken emeklilik şartları kişiye göre değişiyor

Mevcut sosyal güvenlik sistemindeki erken emeklilik uygulamaları, bütün sigortalılar için aynı koşulları içermiyor. İlk sigortalılık tarihi, ödenen prim günleri, çalışma geçmişi, sağlık durumu ve sigortalılık statüsü, hangi emeklilik hakkından yararlanılabileceğini belirliyor.

Doğum ve askerlik borçlanması ile dondurulan hizmet sürelerinin ihyası, eksik prim günlerinin tamamlanmasına yardımcı olurken malulen emeklilik, engellilik nedeniyle emeklilik, yıpranma payı ve kısmi emeklilik uygulamalarında farklı koşullar geçerli oluyor.