SAYIŞTAY’ın Esenler Belediyesi raporunda neler var? İşte rapora giren 21 bulgu!

0 Paylaş Bu veya Kopyala Beğen Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan İstanbul Esenler Belediyesi 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu’nda, belediyenin mali işlemleri, ihaleleri, personel uygulamaları, taşınmaz tahsisleri, ruhsat denetimleri ve gelir yönetimi mercek altına alındı. Ekim 2026 tarihli raporda, mali tabloları ilgilendiren 2, diğer işlemlerle ilgili 19 olmak üzere toplam 21 bulguya yer verildi.

Sayıştay denetçilerinin incelemelerinde, yaklaşık 972,2 milyon TL’lik ayni sermaye artışının muhasebeleştirilmesindeki hatalar, 70 belediye şirketi personelinin zabıta görevlerinde çalıştırılması, bazı ihalelerde yaklaşık maliyetlerin sağlıklı hesaplanmaması, belediyenin kayıtlarına göre 3.860 işyerinin ruhsatsız faaliyet göstermesi ve çeşitli personel uygulamaları dikkat çekti.

Raporda ayrıca, 11 milyon TL’yi aşan yardım toplama faaliyetine ilişkin izin süreci, başka kamu kurumlarına tahsis edilen araçların yakıt giderleri, belediye şirketinin SGK ve vergi yükümlülükleri ile belediyenin teftiş faaliyetlerine ilişkin değerlendirmeler yer aldı.

Denetim bulgularına Esenler Belediyesi tarafından verilen açıklamalar da rapora yansıdı. Belediye yönetimi bazı uygulamaların düzeltildiğini, bazılarıyla ilgili çalışmaların başlatıldığını, bazı işlemlerin ise mevzuat çerçevesinde gerçekleştirildiğini bildirdi.

Sayıştay, mali tabloların iki bulguda belirtilen hesap alanları dışında önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği görüşünü bildirdi. Bu nedenle rapordaki tespitlerin tamamının kesinleşmiş kamu zararı veya suç olarak değerlendirilmesi mümkün değil.

Sayıştay raporundaki mali verilere göre Esenler Belediyesi’nin 2025 yılı başlangıç bütçesi 7 milyar 450 milyon TL olarak belirlendi.

Yıl sonunda gerçekleşen bazı bütçe kalemleri şöyle:

Bütçe gelirleri hedefin yüzde 77,28’ine, giderler ise yüzde 72,28’ine ulaştı.

Raporda, teşebbüs ve mülkiyet gelirlerinin 2 milyar 743 milyon TL olarak tahmin edilmesine rağmen yalnızca 217 milyon 548 bin TL düzeyinde gerçekleşmesi de dikkat çekti. Bu kalemde gerçekleşme oranı yüzde 7,93 oldu.

Öte yandan sermaye gelirleri 2 milyar 996 milyon TL’yi aşarken, mal ve hizmet alım giderleri 2024 yılına göre yüzde 42,19 arttı.

Sayıştay denetçileri, belediyenin bazı muhasebe işlemlerinde mevzuata uygun olmayan uygulamalar bulunduğunu belirledi.

İlk olarak, belediyeye ait taşınmazların arsa bedelleri ile üzerlerindeki yapı bedellerinin ayrı ayrı muhasebeleştirilmediği tespit edildi.

İkinci olarak, banka hesapları arasında gerçekleştirilen para aktarımlarında kullanılması gereken muhasebe hesaplarının kullanılmadığı belirtildi.

Üçüncü tespit ise bazı yevmiye kayıtlarında bilanço ve bütçe hesaplarının denkliğinin sağlanamaması oldu.

Raporda örnek olarak gösterilen 1540 numaralı yevmiye kaydında 600 bin TL’lik hesap farkı bulunduğu belirtildi.

Belediyenin açıklaması: İlgili muhasebe kayıtlarında düzeltme çalışmaları yapıldığı ve bazı eksikliklerin giderildiği bildirildi. Ancak Sayıştay, söz konusu yevmiye kaydındaki hesap eşitsizliğinin uygun şekilde düzeltilmediği değerlendirmesini sürdürdü.

Raporun en yüksek tutarlı muhasebe tespitlerinden biri, belediyenin tamamına sahip olduğu şirketine yaptığı ayni sermaye artışıyla ilgili oldu.

Sayıştay’a göre 2025 yılında belediyeye ait taşınmazlar üzerinden iki ayrı işlem gerçekleştirildi:

Denetçiler, belediyenin şirkete arsa devri yoluyla gerçekleştirdiği sermaye artırımlarında kullanılması gereken sermaye taahhütleri ve ilgili bütçe hesaplarının mevzuatta öngörülen şekilde çalıştırılmadığını belirledi.

Raporda, ilgili hesapların 972 milyon 248 bin 838 TL tutarında eksik göründüğü kaydedildi.

Önemli ayrıntı: Bu tespit, söz konusu paranın kaybolduğu veya aynı tutarda kamu zararı oluştuğu anlamına gelmiyor. Bulgu, ayni sermaye işleminin muhasebeleştirilmesiyle ilgili.

Belediyenin açıklaması: Konuyla ilgili gerekli çalışmaların başlatıldığı belirtildi.

Sayıştay, belediyenin bazı mal ve hizmet alımlarını, zorunlu ve ivedi giderler için öngörülen avans yöntemiyle gerçekleştirdiğini tespit etti.

Raporda; cihaz tamiri, bakım ve onarım işleri, çeşitli malzeme alımları, kaynak tüpü, kaynak teli, spor aleti rulmanları ve çöp levhalarında kullanılacak çıkartmalar gibi harcamalar örnek gösterildi.

Denetçilere göre bu ihtiyaçlar, normal satın alma ve ihale süreçleri işletilmeden avans yoluyla karşılanabilecek acil ve zorunlu giderler kapsamında değildi.

Belediyenin açıklaması: Bundan sonraki işlemlerde mevzuat hükümlerine uygunluk konusunda gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edildi.

Sayıştay raporunun personel uygulamalarıyla ilgili dikkat çeken bulgularından biri zabıta teşkilatına ilişkin oldu.

Denetimde, belediye şirketi bünyesinde çalışan 70 personelin, zabıta memuru kadrosunda bulunmadıkları halde fiilen zabıta görevlerinde çalıştırıldığı tespit edildi.

Raporda, bu kişilerin resmi zabıta kıyafetleriyle görev yaptığı ve işlem tesis ettiği, bazı şirket personelinin ise sorumlu sıfatıyla kadrolu zabıta memurlarının amiri olarak görevlendirildiği belirtildi.

Sayıştay, zabıta hizmetlerinin ilgili yönetmelikte belirtilen statü ve yetkilere sahip personel tarafından yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Belediyenin açıklaması: Zabıta personeli sayısının yetersizliği nedeniyle destek personelinden yararlanıldığı, ancak söz konusu ESPER personelinin görevlendirmelerinin sonlandırıldığı bildirildi.

Sayıştay, belediyenin personel hizmet alımlarındaki sözleşme ve maliyet hesaplamalarında eksiklikler bulunduğunu belirledi.

Rapora göre belediyede çalışan şirket işçileri ESPER AŞ personeli olmasına rağmen, personel hizmet alım sözleşmesi belediye ile başka bir belediye şirketi olan ESKON AŞ arasında yapılmıştı.

30 Mart 2018 tarihli sözleşmenin herhangi bir bedel içermediği ve yaklaşık maliyet hesaplarının usulüne uygun hazırlanmadığı ifade edildi.

Bunun sonucunda sözleşme giderleri, genel giderler, şirket kârı ve damga vergisi yönünden mevzuata uygunluk sorunları bulunduğu değerlendirildi.

Belediyenin açıklaması: Yeni dönem sözleşmeleri ve birim fiyat cetvelleriyle eksikliklerin giderildiği belirtildi. Sayıştay ise bu düzeltmelere ilişkin kanıtlayıcı belgelerin sunulmadığını ve 2025 yılına ilişkin bulgunun geçerliliğini koruduğunu bildirdi.

Raporda, belediye bünyesinde istihdam edilen 2 memur ile 6 şirket işçisinin başka kamu kurum ve kuruluşlarında süresiz görevlendirildiği tespit edildi.

Görevlendirmelerin yapıldığı yerler arasında sosyal hizmetler birimleri, sağlık teşkilatı, kaymakamlık, emniyet birimleri ve diğer kamu kuruluşları yer aldı.

Sayıştay, kurumlar arası personel görevlendirmelerinin ilgili mevzuatın öngördüğü süre ve koşullar çerçevesinde geçici olarak yapılması gerektiğine dikkat çekti.

Belediyenin açıklaması: Bundan sonraki görevlendirmelerde sürelerin düzenli izleneceği ve mevzuata uygun hareket edileceği bildirildi.