Konya'ya Kültür Köyü mü geliyor? Mevlana'nın torunu hayal projesini anlattı

Selçuk Üniversitesi Mevlana Araştırmaları Enstitüsü, 2026-2027 akademik yılında başlattığı Öğrenci Buluşmaları etkinliğinde Mevlana ve Mevlevilik geleneğini özel bir konukla ele aldı. Hz. Mevlana'nın 22. kuşak torunu ve Uluslararası Mevlana Vakfı Başkan Vekili Dr. hc.

Esin Çelebi Bayru, yüksek lisans öğrencileriyle bir araya gelerek Mevlevi kültürünün bilinmeyen yönlerini ve geleneklerin taşıdığı anlamları anlattı.

MEVLEVİLİKTE HER DETAYIN AYRI BİR ANLAMI VAR

Mevlana ve Mevlevilik Araştırmaları Ana Bilim Dalı öğrencilerine yönelik düzenlenen söyleşide Bayru, Mevlevilik adabı, sema geleneği ve Mevlana'nın düşünce dünyası hakkında değerlendirmelerde bulundu. Mevlana'nın öğretilerinin 800 yıldır farklı alanlarda insanlığa ışık tuttuğunu ifade eden Esin Çelebi Bayru, semanın yalnızca bir dönme hareketinden ibaret olmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Mevlevi denince akla sema geliyor. Sema bir semboldür. Musiki ile bütünleşen bir dönme hareketinin ruha hitap eder hale gelmesidir. Sema töreni ifadesi daha çok kullanılıyor ama doğrusu mukabeledir. Sema bir zikirdir ve semazenler mukabele sırasında ‘Allah’ zikrini çekerler.

Tüm hareketlerden kıyafetlere kadar her detayın Mevlevi geleneğinde bir manası var. Örneğin semahane dünyayı temsil eder, kırmızı post ise Mevlana’yı. Birçok kişi bana sema öğrenmek istediğini söylüyor. Ancak ben onlara öncelikle Mevlevi kültürü ve geleneklerini öğrenerek yaşamlarında içselleştirmelerini, sonrasında sema öğrenmelerini tavsiye ediyorum. Çünkü sema, sadece pastanın üzerindeki meyve gibi.”

Söyleşide Konya'ya yönelik hayalini de paylaşan Bayru, yaklaşık 15 yıldır Mevlana Kültür Köyü projesini gerçekleştirmek istediğini söyledi. Geleneksel sanatların, musikinin ve Mevlevi kültürünün bir arada yaşatılacağı bir merkez düşündüğünü belirten Bayru, projesinin ayrıntılarını şu sözlerle anlattı:

“Yaklaşık 15 yıldır böyle bir hayalim var. Konya’da bir tatil köyü mantığında gelen misafirlerin konaklayabilecekleri, aynı zamanda Mevlevi kültür ve geleneğinin ögelerinin de işin uzmanları tarafından birebir anlatıldığı, musiki ve geleneksel sanatların da icra edildiği, içerisinde ibadet ve tefekkürün de yapılabildiği bir köy hayal ediyorum.

Selçuk Üniversitemizde Mevlana Araştırmaları Enstitüsü de bu projeye çok önemli katkılar sunabilir. Umarım bu hayalimi gerçekleştirmek nasip olur.”

MEVLANA'NIN BABASIYLA İLGİLİ YANLIŞ BİLİNENLERE AÇIKLIK GETİRDİ

Mevlana ve Mevlevilik hakkında toplumda dolaşan bazı anlatımların doğru aktarılmasının önemine değinen Bayru, özellikle Mevlâna'nın babası Bahaeddin Veled'in sandukasıyla ilgili yaygın inanışın gerçeği yansıtmadığını belirtti. Bahaeddin Veled'in yaşadığı dönemde Sultânü'l-Ulemâ olarak anıldığını hatırlatan Bayru, konuyla ilgili şu açıklamayı yaptı:

“Türbede Mevlâna’nın defni sırasında babası Bahaeddin Veled’in sandukasının ayağa kalktığı inanışı doğru değildir. Babası döneminde Sultânü'l-Ulemâ (Âlimler Sultanı) olarak anılır. Kendisi ile muhakkak iftihar etmiştir ancak sandukanın ayağa kalkma söylemi tamamen hurafedir.

Bizim inancımızda da geleneğimizde de böyle bir şey yoktur. Bunların insanlara doğru anlatılması gerekiyor.”

Söyleşi, Selçuk Üniversitesi Mevlana Araştırmaları Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Tarhan'ın Esin Çelebi Bayru'ya teşekkür belgesi takdim etmesiyle sona erdi.