Senegal umut veriyor

Gençlik Olimpiyatları Dakar’da başladı. İlk defa IOC’ye üye tüm ülkelerin katılımı ile Afrika’da çok sporlu bir organizasyon yapılıyor. 2010’da FIFA Dünya Kupası Güney Afrika Cumhuriyeti’nde düzenlendi. Akdeniz Oyunları 6 kez Afrika’da düzenlendi.

1983’te Kazablanka’daki oyunlar, en başarılı Akdeniz Oyunları organizasyonlarından biri oldu. Fas’ta düzenlenen oyunlarla ilk defa Akdeniz Oyunları, Atlas Okyanusu kıyısına taşınıyordu. Kazablanka, bu oyunlara kadar 1942 yapımı 2.

Dünya Savaşı ile bir aşk öyküsünün iç içe geçtiği bir film ile aklımıza kazınmıştı. Film, bir Çek’in ABD’ye mülteci olarak gitme arzusuyla başlıyordu. Yine, ulaşılmak istenen özgür ABD idi. 40’ların başından beri Hollywood’un amacı aynı.

Adı bir Afrika şehri olmasına rağmen, filmde dinlediğimiz şarkılar caz ve pop ağırlıklı gece kulübü şarkıları ve filmdeki duygusal sahnelerde izleyiciyi etkileyecek senfonik düzenlemelerdi. Bir ara, barda gitarla çalınan Akdeniz esintisine ve Kuzey Afrika Mağrip kültürüne ait Kasbah’a denk gelseniz de; adı Afrika şehri olan film tamamen Amerikandı.

Cumartesi gecesi Dakar’da düzenlenen oyunların açılışında, Afrika’nın neredeyse 10 bin yıllık geçmişi olan müziğine ve danslarına doyduk. 1985’te Paul Simon’ın Graceland albümü ile evlerimize giren Afrika müziğinin, Simon’ın tınılarından çok daha güçlü olduğunu hissettik.

Açılışın teması, bir kız çocuğu üzerinden derin Afrika kültürünün geçmişinin batının müdahaleleriyle bozulmadan geleceğe aktarımı idi. Açılış boyunca bilgeler, dedelerinden aldıkları sembolik hediyeleri bu kız çocuğuna verdiler ve bunu korumalarını istediler.

Afrikalıların batı ülkelerine göç etmesi de açılışa konu olmuştu. Bilge, kız çocuğuna “Bir gün bu topraklardan gitsen de; öğrendiklerinle mutlaka bu topraklara dönmelisin ve burayı kalkındırmalısın” diyordu. Bu öğüt, bugün ülkemizden kaçırdığımız gençlerimize de yapılan bir öğüttür.

Emperyalist propagandalarla, emperyalizmin kucağında geçmişini kaybeden neslin atalarına ve aldıkları temel eğitime vicdan borcu olmalı. Senegal denince, aklıma filmlerinde sömürgecilik karşıtı iletiler veren ve sömürgeciliğin etkilerinin sömürge sonrası dönemde neden olduğu sorunları sınıf bilincini öne çıkararak işleyen yönetmen Ousmane Sembene gelir.

Cannes, Venedik, Moskova gibi büyük film festivallerinde ödülleri alan yönetmene; 2. Elisabeth “İngiliz Kraliyet Ailesi Özel Onur Ödülü”nü vermeye kalkmıştı. Sembene, ödülü almaya gittiğinde Kraliçe’nin gözlerine bakarak Senegal yerel dili Volofça tarihi bir konuşma yaptı: “İngilizler geldiklerinde ellerinde İncil, bizim elimizde topraklarımız vardı.

Bize, gözlerimizi kapayarak dua etmesini öğrettiler. Gözümüzü açtığımızda ise; bizim elimizde İncil, onların elinde topraklarımız vardı. İngilizlerin dinini, dilini öğrendik. Uzak dünyadan gelen yeni dil ve din bizi hep çalışmak zorunda kalan itaatkâr köleler yaptı.

Özgürlük için her karşı geldiğimizde, bizi birbirimizle savaşmak için ikna ettiler ve silah verdiler. İngilizler gelmeden önce topraklarımızda sadece kavga vardı. İngilizlerin kutsal dini bizim kavgacılığımızı kullandı; evlatlarımızı savaşçı yaptı.

Hem de sadece kendi kardeşleriyle savaşan, dünyayı İngiliz dilinden ve İncil’den ibaret sanan vahşi savaşçılar. Hastalıklar yaydılar. İçeceklerle bizleri hasta ve zayıf yaptılar. Atalarımızı zincirleyerek büyük şehirlerine köle olarak götürdüler.

O büyük binaları, caddeleri, tünelleri ve kiliseleri insan etinin üzerine inşa ettiler. Yiyeceklerin büyüdüğü topraklarımıza ilaçlar döktüler. Toprağın altındaki yanıcı siyah cehennem kanı için bizleri öldürdüler. Büyük acılar ve ölümcül işkenceler ördüler.

Her gelen gemiden; kıyılarımıza hep ikiye bölünmüş tekneler yanaştı. İlk gelenler zulmettiler, arkasından gelen arkadaşları zulmü durdurma vaadiyle bizleri ele geçirdiler. Bugün hala işgale devam etmekteler. Yeni ilaçları, biyolojik silahları ve hastalıkları deneyen gönüllü doktorlarınızı istemiyoruz.

Emperyalist sisteminizde geri dönüşüm ekonomisiyle aslında sömürü olan yiyecek yardımlarınızı kabul etmiyoruz. Birbirimizi anlamamızı zorlaştıran, şarkılarımızı ve masallarımızı unutturan fakir dilinizi reddediyoruz. Çağdaş dünya daveti içindeki, bizi zorla şekillendiren yüzeysel sanat kuramlarınıza karşı çıkıyoruz.

Özgürlüğümüzü ilan ediyor, Afrikalı insanlar olarak doğduğumuzu ve Afrikalı ölmek için de bütün Avrupa’yı topraklarımızdan kovuyoruz. Birbirimizi öldürelim diye bize öğrettiğiniz ırkçılığı, felsefe adına önümüze sürdüğünüz batının sığ kafalı laflarını, hukuk adına yaptığınız bütün ırkçılığınızı ve sanat diye dayattığınız bütün estetik öğretilerinizi Afrika topraklarından silene kadar Afrika sizinle savaşacaktır.

Siz kabul etmesiniz de bir Afrikalı en az dünyanın herhangi bir yerindeki bir batılı kadar onurludur. İnsan onurlu doğar. Ve hiçbir insanın kraliçelerin vereceği onura ihtiyacı yoktur”Oyunların açılışı Fransızca, İngilizce ve Volofça oldu.

Senegal yerel dili, emperyalizme bir meydan okumaydı. 4 yıl sonraki oyunların ev sahipliğine başvuran iki ülkeyi IOC veto etti. 2025 Dünya Artistik Jimnastik Şampiyonası’nda İsrailli sporculara vize vermeyen Endonezya ve savaşta olan Rusya; IOC kararı ile hiçbir spor organizasyonuna ev sahipliği yapamıyor.

Dünya Oyunları, Dünya Atletizm Şampiyonası ve FIFA Dünya Kupası gibi birçok organizasyonda sporculara ve yöneticilere vize engeli çıkaran ve her zaman savaşta olan ABD; nasıl 2028’de Olimpiyatları düzenleyecek?