Iğdır'da halkalanan delice doğan bir yılda 36 bin 700 kilometre yol katetti

HÜSEYİN YILDIZ - Iğdır'da uzmanlar tarafından takibe alınan 210 gram ağırlığındaki delice doğan, 12 ay içerisinde 36 bin 700 kilometre mesafe katederek dikkat çekti.

KuzeyDoğa Derneğinin, Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünden aldığı izinle Iğdır genelinde yürüttüğü kuş gözlem ve araştırma faaliyetleri sürüyor.

Tuzluca ilçesi sınırlarında yer alan Yukarı Çıyrıklı köyündeki Aras Nehri kıyısında kurulan Aras Kuş Araştırma

ve Eğitim Merkezi'nde yakalanan kuşların bir kısmı, vücutlarına yerleştirilen uydu vericileri sayesinde anlık izleniyor.

Geçen yılın eylül ayında istasyondaki ağlara takılan 210 gramlık delice doğan (Falco subbuteo), kanadına iliştirilen 6 gramlık cihazla takibe alındı.

Kışı Afrika'da geçirdikten sonra mayıs ayında tekrar Iğdır'a döndü

Bölgede kısa süre vakit geçiren yırtıcı kuş, 17 Ekim 2025 tarihinde havaların soğumasıyla güneye doğru göç yolculuğuna çıktı.

Kışı Afrika kıtasında geçiren delice doğan, yakalandığı noktaya 9 Mayıs 2026'da geri dönerek yazı burada geçirdi.

Bu yıl da mevsimsel soğukların başlamasıyla 17 Ekim'de tekrar göç rotasına giren doğan, Afrika'ya ulaşarak Sudan'ın El Gadarif bölgesine yerleşti.

Delice doğan, bu uzun serüveninde Türkiye, Ermenistan, Irak, Suriye, Ürdün, Mısır, Suudi Arabistan, Sudan, Eritre,

Güney Sudan, Etiyopya, Uganda, Ruanda, Burundi, Kenya ve Tanzanya olmak üzere 16 ülkeyi ziyaret etti.

Toplamda 36 bin 700 kilometrelik yolu geride bırakan 210 gramlık yırtıcı, Kızıldeniz'i yaklaşık 20 kez geçti.

Delice doğan, göçü sırasında en yüksek irtifalı uçuşunu 2 bin 845 metreyle Şırnak-Siirt sınır hattında gerçekleştirdi.

Halen Sudan'da bulunan yırtıcı kuşun güneye doğru seyrine devam etmesi bekleniyor.

Delice doğanın göç rotası, gidiş ve dönüş süreçleri bilim insanlarınca titizlikle incelenmeye devam edecek.

Özellikle yırtıcı kuşlar takip ediliyor

Aras Kuş Araştırma ve Eğitim Merkezi İstasyon Sorumlusu Gül Tutar, bölgede halkalama çalışmalarının yanı sıra uydu vericili takip sistemlerinin de aktif kullanıldığını belirtti.

Özellikle yırtıcı türlerin izlendiğini vurgulayan Tutar, "Yakalandığında 210 gram ağırlığında olan bu delice doğana 6 gramlık bir uydu vericisi taktık ve halkalama işlemlerinden sonra doğal ortamına saldık.

Bu işlemlerin ardından yaklaşık 1 ay kadar Aras'ta konaklayan kuş, sürenin sonunda bölgeden ayrılarak göçüne başladı." dedi.

Kuşun göç serüvenini anlatan Tutar, "Güneye doğru ilerleyen kuş, 2026 ocak ayında Tanzanya'nın Iringa bölgesine ulaştı. Yine burada bir süre dinlendikten sonra göçüne devam eden kuş, 2026 mayıs ayında tekrar Aras'a geldi.

Buradaki göç sürecini tamamladı ve bir sonraki yolculuğuna 2026 yılının ekim ayında başladı. Şu anda Sudan'ın El Gadarif bölgesinde bulunuyor." şeklinde konuştu.