Cumhuriyet’ten bugüne: Kentin hafızasında yer eden önemli olaylar neler?

Sancaktan il statüsüne Osmanlı döneminde sancak olarak yönetilen Çorum, 1924 yılında yürürlüğe giren Anayasa ile il statüsüne kavuştu. Bu düzenlemeyle kent, Cumhuriyet’in yeni idari yapısında bağımsız bir il olarak yerini aldı. Çorum bugün merkez ile birlikte 14 ilçeden oluşuyor.

1943: Kuzeyi sarsan büyük deprem 26 Kasım 1943'te meydana gelen ve büyüklüğü 7'nin üzerinde ölçülen Tosya–Ladik depremi, Kastamonu ve Samsun’un yanı sıra Çorum’un kuzey ilçelerinde de etkili oldu. Cumhuriyet tarihinin en yıkıcı depremlerinden biri olarak kayıtlara geçen sarsıntı, bölgede ağır hasara yol açtı.

Depremin yıl dönümü bu ay, 26 Kasım’da yeniden anılacak. AFAD ve Kandilli Rasathanesi verilerine göre Çorum, Kuzey Anadolu Fay Hattı’na yakınlığı nedeniyle deprem riski taşıyan iller arasında bulunuyor. Uzmanlar her yıl dönümünde afet bilincinin ve deprem hazırlığının önemine dikkat çekiyor.

1980: Kentin hafızasındaki acı sayfa Çorum’un yakın tarihindeki en acı olaylardan biri 1980 yılının Mayıs–Temmuz aylarında yaşandı. 12 Eylül 1980 öncesinde ülke genelinde artan siyasi gerilimin ortasında kentte yaşanan çatışmalar, dönemin en ağır toplumsal olayları arasında yer aldı.

Olaylarda onlarca kişi hayatını kaybetti. Kaybedilenlerin sayısı kaynaklara göre farklılık gösteriyor; çoğunlukla 50'nin üzerinde bir rakam veriliyor. Olayların ayrıntıları dönemin TBMM tutanaklarında ve resmi açıklamalarında yer alıyor.

Aradan geçen yıllara rağmen yaşananlar, kentin ortak hafızasında acı bir sayfa olarak kalmaya devam ediyor.

Hitit Üniversitesi 20 yaşında Kentin eğitim hayatında dönüm noktası 2006 yılında yaşandı. 5467 sayılı Kanun ile kurulan Hitit Üniversitesi, adını bölgenin köklü Hitit mirasından aldı. Kuruluşundan bu yana fakülteleri, meslek yüksekokulları ve öğrenci sayısıyla büyüyen üniversite, Çorum’un sosyal ve ekonomik hayatına önemli katkılar sunuyor.

Üniversite bu yıl 20. kuruluş yılını geride bırakıyor. Kurum, kentin bilimsel ve kültürel kimliğinin önemli bir parçası haline geldi.

Leblebi artık tescilli Çorum’un adıyla özdeşleşen leblebi, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescil edildi. Bu tescil, ürünün kökenini ve geleneksel üretim yöntemini koruma altına alıyor. “Çorum Leblebisi” adı artık yalnızca belirlenen kurallara uygun olarak kentte üretilen leblebiler için kullanılabiliyor.

Kuşaktan kuşağa aktarılan ustalıkla üretilen leblebi, hem kentin ekonomisinde önemli bir yer tutuyor hem de Çorum’un en bilinen tanıtım değerleri arasında bulunuyor.