Vergi sistemi

Merhaba değerli okurlar! Bu hafta vergi konusunu soran çok fazla sayıda e-posta aldım. Madem vergilerden konuşuyoruz, o zaman soralım: Acaba devletler vatandaştan vergi alırken bir "cüzdan muhasebesi" mi yapıyor, yoksa ekonomik yönlendirme veya teşvik etme aracı olarak mı görüyor?

Gelin görün ki Sayın Bakanımız Mehmet abimiz ve ekibi son birkaç yılda bütçe açıklarını azaltma telaşıyla atılan gelişigüzel adımlar ile "Vergi vermeyenler nerede?" veya "Acaba daha hangi cetvelden vergi keselim?" gibi konuşuyorlar sanki. Hazırsanız sözü uzatmadan ekonominin bu en sıkıntılı damarına parmak basalım isterim!

VERGİNİN FOTOĞRAFIBir devletin vergi melekesi giderlerini finanse etmek ve toplumsal ekonomik düzeni teşvik etmektir. Ancak Türkiye’nin yönettiği büyük bütçenin ağırlık merkezi, ne yazık ki adil bir dengeden uzakta. Mesele sadece devletin para toplaması değil; bu paranın nereden ve kimin sırtından toplandığıdır.

Vergilere baktığımızda: Vergilerin Sayısı: ÖTV, MTV, gelir vergisi, gümrük vergisi, KDV, ÖİV, emlak vergisi ve veraset vergisi... Listeyi daha uzatmak mümkün. Çok fazla çeşitte vergimiz var. Görünmeyen Ağır Yükler: SGK primleri gibi istihdamı âdeta cezalandıran yasal zorunluluklar.

Alınması normal ama çok yüksekler ve zorunlu olmamalıdır. Sistemsizlik: KDV, yani katma değer vergisi, topluma katkın varsa istenen vergi, komik değil mi? KİMDEN ALINMALI, KİMDEN ALINMAMALI?Gelin meselenin en mantıksız noktasına da bakalım.

Gelişmiş dünyadaki oturmuş sistemlerde devlet, vergiyi piyasayı dengelemek ve doğru yatırımları teşvik etmek için bir direksiyon gibi kullanır. Bizde ise durum tam tersidir. Sermayesini elinde tutup yatırımı ve üretimi unutanlar, faiz geliri elde edenler, spekülasyonla anında "vur-kaç" yapan borsacı kılıklı manipülatörler vs. vergi sisteminin radarından âdeta kaçmaktadır.

Son zamanlarda yaşanan fon krizine sebep olan sermaye de buna örnek gösterilebilir aslında. Kayıt Dışı ve Yasa Dışına Sürüklenme: Üreten, istihdam yaratan ve ter döken kesim ağır vergiler altında ezilirken sistem insanları kayıt dışına kaçmaya mecbur bırakmaktadır.

Yanlış Yönlenen Sermaye: Yatırımlar katma değerli üretime değil, kısa vadeli ve vergisiz kazanç kapılarına kaymaktadır. Bütçe Açmazı: Halk vergi yükünü taşıyamaz hâle gelip vergi ödeyemez duruma gelince hükümetler çözümü yine dolaylı ve adaletsiz vergilerde aramaktadır.

Hatırlayın, en ufak bir harekete kesilen trafik cezaları ve bir dönem istenen o ek MTV hamleleri bunun en net göstergesiydi. VERMEYELİM Mİ?Elbette vergi vermeliyiz. Ama iki çağrım var. Biri vatandaşa, diğeri ise devlet yöneticilerine olacak.

Vatandaşlar vergi verirken sistemi ve vergilerin harcanmasını sorgulamalıdır. Bu para senin kardeşim, sor nereye gittiğini, neden toplandığını.