Cumhuriyet’in ilk yıllarından kalan Atatürk büstü Kars’ta korunuyor

– Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından Cumhuriyet’in ilk yıllarında yapılan Atatürk büstü, kentin kültürel mirasında önemli bir yer tutuyor

KARS – CÜNEYT ÇELİK – Cumhuriyet'in ilk yıllarında Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel tarafından yapılan ve 1926 yılında Kars'a gönderilen Atatürk büstü, bir asırlık geçmişiyle Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde sergileniyor.

Cumhuriyet'in ilanının ardından Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün heykellerinin yapılması için başlatılan çalışmalar kapsamında Türkiye'ye davet edilen Avusturyalı heykeltıraş Heinrich Krippel, 7 Haziran 1925'te İstanbul'a geldi.

Ankara'ya geçerek 9 Haziran 1925'te Atatürk ile görüşen Krippel, heykel çalışmaları için gerekli pozları aldı. Sanatçının hazırladığı eserler arasında yarım gövdeli, diğer adıyla torso formundaki Atatürk heykelleri de bulunuyor.

Bu eserlerden Kars'a ulaştırılan büst, 1926 yılında kentte sergilenmeye başlandı. Yaklaşık 35 yıl boyunca Kars Belediyesi binasının önünde bulunan büst, 1960'lı yıllarda buradan kaldırıldı. Bir dönem Namık Kemal İlkokulu bahçesinde sergilenen ve uzun süre nerede olduğu bilinmeyen eser, daha sonra yapılan araştırmalar sonucunda Atatürk Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi deposunda bulundu.

Atatürk büstü, 2025 yılında Kars Valisi Ziya Polat'ın talimatıyla Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde sergilenmeye başlandı.

– "Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki heykel sanatının izlerini taşıyor"

Bir asırlık geçmişe sahip eser, hem Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki heykel sanatının izlerini taşıyor hem de Kars’ın kültürel mirasının önemli parçalarından biri olarak ziyaretçilerini karşılıyor.

Bu fikrin Cumhuriyet'in ilanından sonra gerçekleştirildiğini ifade eden Yaşlı, "İstanbul Şehremini Emin Erkul Bey'in Cumhuriyet dönemi sonrası bunu dile getirmesiyle bir Macaristan ziyareti sırasında Avusturyalı heykeltıraş Krippel'i İstanbul'a davet ediyor. 1925'te İstanbul'a gelen Krippel, Atatürk'le bizzat görüşüyor ve bu heykeli yapıyor.

Ölçülerini ve vücut hatlarını, kaşlarını, yüz mimiklerini birebir yansıtan bir heykel bu." diye konuştu.

Dört heykelin 1925-27 yılları arasında yapıldığını ve bunlardan birisinin sembol şehirlerden biri olan Kars'a gönderildiğini anlatan Yaşlı, "Heykel, Kars Belediyesinin önünde 1960'lı yıllara kadar sergileniyor. Akabinde heykel Kız Meslek Lisesi deposunda muhafaza altına alınıyor.

2025 yılında bu konunun dile gelmesiyle Kars Valisi Ziya Polat'ın talimatları doğrultusunda Kafkas Cephesi Harp Tarihi Müzesi'nde heykeli sergilemeye başladık. Sergilenen heykelin de Kars için büyük bir önemi olduğunu belirtmek gerekiyor." ifadelerini kullandı.