Sırbistan'da 14 yıllık iktidar devrildi! Yeni yönetim Kosova'yı tanıyacak mı?

Sırbistan'da yaklaşık iki yıldır devam eden hükümet karşıtı protestoların ardından sandığa gidildi. Seçimlerin galibi, üniversite öğrencilerinin öncülüğünde kurulan Öğrenci Listesi oldu. Ülke siyasetinde 14 yıldır belirleyici konumda bulunan Aleksandar Vucic, seçim gecesi yenilgiyi kabul etti.

Ancak Belgrad'daki iktidar değişimi ihtimali, Balkanlar'ın en önemli siyasi anlaşmazlıklarından birini yeniden öne çıkardı. Yeni yönetimin Kosova'nın bağımsızlığına ilişkin nasıl bir tutum benimseyeceği ve Avrupa Birliği ile ilişkilerini hangi yönde geliştireceği tartışılmaya başlandı.

VUCIC YENİLGİYİ KABUL ETTİ Sırbistan'da 25 Ekim'de gerçekleştirilen erken parlamento seçimlerinde Öğrenci Listesi, ilk sonuçlara göre oyların çoğunluğunu aldı. Sırp haber sitesi 021.rs'nin aktardığı Cumhuriyet Seçim Komisyonu verilerine göre, işlenen 7 bin 807 sandıkta Öğrenci Listesi 2 milyon 44 bin 838 oyla yüzde 51,89'a ulaştı.

Vucic'in desteklediği "Birleşik Sırbistan" listesi ise 1 milyon 565 bin 540 oyla yüzde 39,73'te kaldı. CeSID ve Ipsos'un oyların büyük bölümüne dayanan projeksiyonunda Öğrenci Listesi'nin 250 sandalyeli parlamentoda yaklaşık 140 milletvekili çıkaracağı, Vucic'in ittifakının ise 103 sandalyede kalacağı öngörüldü.

Vucic, sandıkların kapanmasının ardından yaptığı açıklamada seçimleri kaybettiklerini kabul etti. 14 YILLIK İKTİDARIN SONU Seçim sonuçları, Sırp İlerleme Partisi'nin 2012'de başlayan iktidar döneminin sona ermesinin önünü açtı.

Vucic, Eylül 2026'da cumhurbaşkanlığı görevinden ayrılmış ve başbakan olarak siyasete dönmeyi hedeflemişti. Ancak seçimlerden çıkan sonuç, bu planı değiştirdi. Öğrenci Listesi'nin parlamentoda hükümet kurmak için gereken 126 sandalye çoğunluğunu elde etmesi beklenirken yeni kabinenin oluşumu için resmi seçim sürecinin tamamlanması gerekiyor.

KOSOVA'YI TANIYACAKLAR MI? Sırbistan'daki seçimlerin ardından en önemli sorulardan biri, yeni yönetimin Kosova'nın bağımsızlığını tanıyıp tanımayacağı oldu. Öğrenci Listesi'nin seçim zaferi, Sırbistan'ın Kosova konusundaki tutumunu değiştireceği anlamına gelmiyor.

Nitekim öğrenci hareketi, seçim öncesinde Kosova'nın Sırbistan'ın bir parçası olduğu yönündeki anayasal yaklaşımını korudu. Bu nedenle Vucic'in seçimleri kaybetmesi, Belgrad'ın Kosova'nın bağımsızlığını tanıyacağı anlamına gelmiyor.

Yeni yönetimin Avrupa Birliği ile ilişkilerini nasıl şekillendireceği ve Kosova konusunda hangi adımları atacağı ise henüz netleşmedi. AB ÜYELİĞİNİN ÖNÜNDEKİ KOSOVA DÜĞÜMÜ Sırbistan'ın Avrupa Birliği'ne katılım sürecinde Kosova ile ilişkiler belirleyici başlıklar arasında bulunuyor.

Avrupa Birliği Antlaşması'nın 49. maddesi, üyelik için Kosova'nın bağımsızlığının resmen tanınmasını açık bir şart olarak düzenlemiyor. Buna karşılık Sırbistan'ın üyelik müzakerelerindeki 35. Fasıl kapsamında Kosova ile ilişkilerini kapsamlı biçimde normalleştirmesi gerekiyor.

Süreçte, Kosova'nın kurumları ve belgelerinin kabulünden uluslararası faaliyetlerine ve Kosova'daki Sırp toplumunun haklarının korunmasına kadar uzanan yükümlülükler var. Resmi tanıma ile ilişkilerin normalleştirilmesi hukuken farklı süreçler olsa da uygulamada birbirleriyle yakından bağlantılı.

Üstelik Avrupa Birliği'nin bütün üyeleri de Kosova'nın bağımsızlığını tanımıyor. Bu nedenle yeni Sırp yönetiminin Brüksel ile nasıl bir uzlaşmaya varacağı henüz belirsizliğini koruyor. RUSYA'YA YAPTIRIM UYGULAYACAKLAR MI?

Yeni yönetimin dış politikasındaki bir diğer önemli konu ise Rusya ile ilişkiler olacak. Öğrenci Listesi, seçim öncesinde Rusya'ya yaptırım uygulanmasına karşı çıktı. Hareket, Moskova ile tarihi ilişkilerin korunmasını ve Sırbistan'ın bağımsız dış politika izlemesini savundu.

NATO üyeliği konusunda da açık bir hedef ortaya koymadı. Bu nedenle Vucic'in seçim yenilgisi, Belgrad'ın Rusya ile ilişkilerini kesmesi veya NATO'ya yönelmesi anlamına gelmiyor. Yeni hükümetin Avrupa entegrasyonu ile Moskova ve Pekin'le ilişkiler arasında nasıl bir denge kuracağı, önümüzdeki dönemin önemli başlıklarından biri olacak.

BELGRAD'DA POLİS GERİ ÇEKİLDİ, ÇADIR KENTE GİRDİLER Seçim zaferinin ardından başkent Belgrad'da binlerce kişi sokaklara çıktı. Sırp haber sitesi Insajder'ın aktardığına göre Öğrenci Listesi destekçileri, aylardır iktidar yanlılarının kullandığı Pionirski Park'taki çadır kente girdi.

Elektroteknik Fakültesi öğrencisi Bogdan, polisin geri çekilmeye başladığı sırada çitleri aşarak alana girdiklerini ve içeride kimseyi bulamadıklarını anlattı. Öğrenci, kapüşonlu grupların polis çekilmeden yaklaşık 20 dakika önce bölgeden ayrıldığını söyledi.

Kalabalık ise çadır kentin bulunduğu alanda sloganlar atarak seçim sonucunu kutladı. AVRUPA'DAN PEŞ PEŞE TEBRİKLER Öğrenci Listesi'nin seçim zaferinin ardından Avrupa Birliği yönetiminden de açıklamalar geldi. 021.rs'nin haberine göre Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB'nin Genişlemeden Sorumlu Komiseri Marta Kos, öğrenci hareketini tebrik etti.

Avrupa Parlamentosu'nun Sırbistan Raportörü Tonino Picula ise yeni dönemde hukukun üstünlüğüne ve Avrupa Birliği reformlarına odaklanılması gerektiğini belirtti. Sırbistan'da resmi seçim sonuçlarının kesinleşmesi ve yeni hükümetin kurulmasının ardından Kosova, Avrupa Birliği ve Rusya konularında izlenecek politikalar netleşecek....