Psikiyatride Yeni Dönem: Yapay Zekâ Doğru Tedaviyi Bulmaya Yardımcı Olacak

Ruh sağlığı tedavilerinde aylarca süren deneme-yanılma dönemi sona erebilir. Kan testleri, beyin görüntüleme, yapay zekâ ve akıllı telefon verilerini bir araya getiren “hassas psikiyatri” yaklaşımı, her hastaya özel tedavi planlanmasının önünü açmayı hedefliyor.

Psikiyatride aynı tanıyı alan iki hastanın aynı tedaviye birbirinden tamamen farklı yanıt vermesi, tıbbın en zorlu sorunlarından biri olmaya devam ediyor. Belirti listelerine dayanan geleneksel tanı yöntemleri, hastaların doğru ilacı ve dozu bulana kadar uzun süre deneme-yanılma süreciyle uğraşmasına neden oluyor.

Bilim insanları ise “hassas psikiyatri” (precision psychiatry) adı verilen yeni bir yaklaşımla bu tabloyu değiştirmeyi amaçlıyor.

ABD Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü’nün (NIMH) eski direktörü Dr. Tom Insel ve Harvard Tıp Fakültesi’nden uzmanlar, gelecekte psikiyatri görüşmelerinde yalnızca hastanın anlattıklarının yeterli olmayacağına dikkat çekiyor. “Dijital fenotipleme” adı verilen teknolojiyle, hastaların uyku düzeni, hareketliliği, konuşma biçimi ve konum bilgileri akıllı telefonlar ve giyilebilir sensörler aracılığıyla takip edilebiliyor.

Elde edilen geniş veri havuzu yapay zekâ algoritmalarıyla analiz edilerek paranoya, kaygı ya da uyum bozukluğu düzeyleri ölçülebilir puanlara dönüştürülüyor. Bu sayede hekimlerin, belirtiler kriz noktasına ulaşmadan müdahale etme imkânı bulması amaçlanıyor.

GENLER VE BEYİN HARİTASI İLACI BELİRLEYECEK

Psikiyatrideki en önemli hedeflerden biri de biyolojik göstergelerden (biyobelirteçler) yararlanarak doğru tedaviyi en baştan belirleyebilmek. Virginia Commonwealth Üniversitesi’nden psikiyatrik genetik uzmanı Kenneth Kendler ile Mount Sinai Icahn Tıp Fakültesi’nden nörolog Helen Mayberg’in çalışmaları, “poligenik risk skorları” ve fonksiyonel MR taramalarının önemine işaret ediyor.

Depresyon hastalarıyla yapılan klinik araştırmalar, beynin “subkallozal singulat” bölgesindeki bağlantılara bakılarak hastanın ilaç tedavisine mi yoksa psikoterapiye mi daha iyi yanıt vereceğinin önceden öngörülebildiğini gösteriyor. Yapay zekâ destekli tahmin modelleri de hastalar doğru tedaviye yönlendirildiğinde iyileşme oranlarının belirgin şekilde yükselebileceğine işaret ediyor.

Psikiyatride tanı koymak için kullanılan temel kaynak olan DSM’de (Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı) de köklü bir değişim gündemde. Columbia Üniversitesi’nden psikiyatrist Milton Wainberg’in başkanlığındaki komite, kişinin yaşadığı bölgedeki hava kirliliği, ekonomik koşullar, yaşadığı travmalar ve kültürel çevre gibi etkenlerin tanı kriterlerine eklenmesini değerlendiriyor.

Uzmanlar, kaygı ve depresyon gibi rahatsızlıkların yalnızca genetik ya da biyolojik nedenlerle açıklanamayacağını, kişinin içinde bulunduğu koşulların da bu tabloları tetiklediğini vurguluyor. Psikiyatrinin biyolojik verileri ve insanın sosyal gerçekliğini birlikte ele alarak hastayla kurduğu insani bağı güçlendirmesi gerektiği belirtiliyor.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Yorum yazarak Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Adapazarı Akşam Haberleri Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.