ABD’de benzin fiyatları İran savaşıyla yüzde 40 arttı

Paylaş Kaydet En Son Dakika Google'da tercih edilen kaynak ABD’de benzin fiyatları İran savaşıyla yüzde 40 arttı Ekonomi Haber — DUYGU ALHAN - ABD ile İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırılarıyla başlayan çatışmaların petrol fiyatlarını son yılların en yüksek seviyelerine taşıması sonucu artan akaryakıt maliyetlerinin en ağır faturası ABD'ye kesilirken bunun siyasi bedelini 3 Kasım'daki ara seçimlerde Cumhuriyetçi Parti'nin ödeyebileceği değerlendiriliyor.

Savaş öncesinde 72,48 dolar seviyesinde bulunan Brent petrolün varil fiyatı, çatışmaların başlamasından bu yana 126 doların üzerine kadar yükselirken 30 Ekim'le sona eren haftayı 113,43 dolardan tamamlayarak savaş öncesine göre yaklaşık yüzde 56,5 artış kaydetti.

Petrol fiyatlarındaki yükseliş ABD'de akaryakıt fiyatlarına da yansıdı. Amerikan Otomobil Birliğinin (AAA) verilerine göre, savaş öncesinde galon başına yaklaşık 2,98 dolar seviyesinde bulunan ortalama benzin fiyatı, 1 Kasım itibarıyla 4,17 dolara yükseldi. Böylece benzin fiyatları savaşın başlamasından bu yana yaklaşık yüzde 40 arttı.

Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezinin (CREA) analizine göre, Hürmüz Boğazı kaynaklı petrol şoku dünya genelinde tüketicilere 468 milyar dolarlık ek yakıt maliyeti getirdi. Bu maliyetin yaklaşık üçte birine karşılık gelen 160 milyar dolarlık kısmı ABD'de gerçekleşti.

ABD merkezli Pew Research Center'ın 30 Ekim'de yayımladığı araştırmaya göre Amerikalıların yüzde 74'ü benzin ve enerji fiyatlarından ciddi ölçüde endişe duyuyor. Bu oran temmuzda yüzde 60, ocakta ise yüzde 43 seviyesindeydi.

Artan enerji maliyetleri ve kamuoyunda yükselen enerji fiyatlarına ilişkin endişeler, fiyatları düşürme vaadinde bulunan ABD Başkanı Donald Trump yönetimi üzerindeki baskıyı 3 Kasım'daki ara seçimler öncesinde artırırken Washington'ın petrol fiyatlarını düşürmek için atabileceği adımlara ilişkin tartışmaları da beraberinde getiriyor.

konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Oslo Üniversitesinde doktora sonrası araştırma görevlisi Francesco Sassi, savaşın ABD'nin enerji alanında dünyanın geri kalanından bağımsız olduğu yönündeki anlayışı sorgulanır hale getirdiğini söyledi.

Sassi, yükselen enerji maliyetlerinin ara seçimlerde Trump'ı zorlayacağına işaret ederek, "Yükselen enerji maliyetlerinin ara seçimlerde Cumhuriyetçi Parti'ye kaçınılmaz olarak siyasi bedel ödetmesi bekleniyor. Seçim sonuçları, parti liderliğinin ne ölçüde zayıfladığını ya da yönetimin savaşın maliyetli başarısızlıklarını kabul etmek zorunda kalıp kalmayacağını gösterecek." dedi.

Petrol fiyatlarında yakın zamanda düşüş beklemediğini aktaran Sassi, Trump yönetiminin kısa vadede yurt içi akaryakıt fiyatlarını düşürmek için başvurabileceği seçeneklere ilişkin ise "ABD'nin enerji alanındaki hakimiyetini güçlendirmeye yönelik stratejisi bile, kendi politikalarının yol açtığı bu büyüklükteki bir kriz karşısında fazla etkili olamaz." değerlendirmesinde bulundu.

Londra merkezli Energy Intelligence Group petrol piyasaları ekonomisti Julien Mathonniere, Trump yönetiminin savaş başladığında enerji piyasalarında yaşanacak kesintilerin boyutunu ve süresini öngördüğünü tahmin etmenin zor olduğunu belirterek, "Ancak şunu söyleyebiliriz ki ABD yönetiminin elindeki politika araçları kısa süreli bir kriz için tasarlanmıştı." ifadelerini kullandı.

Mathonniere, martta Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) koordinasyonunda alınan karar kapsamında ABD'nin stratejik petrol rezervlerinden 172 milyon varilin yaklaşık 4 ayda piyasaya sürülmesinin planlandığını ancak uygulamanın halen devam ettiğini vurgulayarak, ülkenin stratejik petrol rezervlerinin 283 milyon varille 1982'den bu yana en düşük seviyesine gerilediğini söyledi.

ABD'deki perakende akaryakıt fiyatlarını İran'ın Washington üzerindeki en etkili baskı aracı olarak değerlendiren Mathonniere, "ABD'de yükselen akaryakıt fiyatlarının siyasi etkisi 3 Kasım'daki ara seçimler öncesinde en yüksek seviyeye ulaşıyor. Seçim baskısının ortadan kalkmasının ardından Beyaz Saray'ın önünde iki seçenek bulunuyor: İran'la anlaşmaya varmak ya da askeri operasyonları daha da sertleştirmek." diye konuştu.

Mathonniere, Trump yönetiminin kısa vadede yurt içi akaryakıt fiyatlarını düşürmek için kullanabileceği seçeneklerin tamamını kullandığına işaret ederek, şöyle devam etti:

"Petrol fiyatlarına yansıyan risk primini ortadan kaldırabilecek tek araç diplomasi. Bu nedenle Tahran'da görüşülmekte olan, ABD'nin uyguladığı ablukanın kaldırılması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını öngören teklif, stratejik rezervlerden yapılabilecek herhangi bir ilave petrol kullanımından daha fazla önem taşıyor.

Öte yandan tüketiciler de fiyat artışlarına karşı tüketimlerini azaltarak uyum sağlamaya başladı. ABD'de benzin talebi yaz aylarında yaklaşık yüzde 4 geriledi. Bu, benzin tüketiminde nadiren görülen bir düşüş."

ICIS'te Kıdemli Petrokimya Uzmanı Paolo Scafetta da petrol piyasalarında belirsizliğin devam ettiğini ifade ederek, "Piyasalarda arz ve talep koşullarının zayıflamasıyla ABD'de benzin vadeli işlemlerinde gösterge kabul edilen RBOB fiyatları gerileyebilir ancak ham petrol fiyatlarının dalgalı seyrini sürdürmesi muhtemel." değerlendirmesini yaptı.

Scafetta, Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının kademeli toparlanması ve Rusya-Ukrayna Savaşı’nın sona ermesinin ilerleyen süreçte benzin ve motorin piyasalarını rahatlatabileceğini anlatarak, şunları kaydetti:

"Öte yandan, ABD'nin Meksika Körfezi kıyısındaki benzin fiyatlarının daha düşük olması ve Avrupa'daki Amsterdam-Rotterdam-Anvers (ARA) bölgesinden ABD'nin doğu kıyısına rafine petrol ürünlerinin taşınmasında kullanılan TC2 güzergahındaki navlun fiyatlarının yükselmesi, Avrupa'dan New York'a benzin sevkiyatını ekonomik açıdan cazip olmaktan çıkarıyor. Navlun fiyatları ve stok seviyeleri yakından takip edilmesi gereken temel göstergeler."