Finlandiya ve Norveç liderleri Putin'i aradı: Barış görüşmeleri yeniden başlasın

Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, çarşamba günü Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'le telefonda görüştü. Görüşme, Avrupa'nın Ukrayna'daki savaşı sona erdirmek için Moskova'yla doğrudan temas kurmaya giderek daha istekli olduğunu gösterdi.

İki lider, Putin'e Ukrayna'ya yönelik geniş çaplı işgali sona erdirme ve kalıcı, barışçıl bir çözüme ulaşmak için anlamlı müzakerelere katılma çağrısı yaptı. Stubb, görüşmeye ilişkin açıklamasında, "Görüşme açık sözlü ve kapsamlıydı.

Rusya'nın komşularıyız. Bu savaşın sonucu hem bizim hem de genel olarak Avrupa'nın güvenliğini doğrudan etkileyecek. Savaşı sona erdirmek doğrudan görüşmeyi gerektiriyor," dedi. Støre ise "Savaşın insani ve maddi bedeli çok büyük.

Yaşanan acılar ve yıkım kuşaklar boyunca etkisini sürdürecek. Görüşmede gerilimin azaltılmasının önemini vurguladık," diye konuştu. Ukrayna'ya en fazla askeri yardım sağlayan ülkeler arasında yer alan Norveç ve Finlandiya'nın liderleri, Putin'e bu desteğin kesintisiz süreceğini söyledi.

Görüşmede Baltık Denizi bölgesinin ve Arktik'e yakın kuzey bölgelerinin güvenliği de ele alındı. Kremlin'e göre Putin, Stubb ve Støre'ye "adil ve uzun vadeli bir barışa ancak Rusya Federasyonu'nun meşru çıkarlarının eksiksiz ve koşulsuz biçimde dikkate alınmasıyla ulaşılabileceğini" söyledi.

Bu ifade, Moskova'nın kapsamlı taleplerinde ısrar ettiğine işaret ediyor. İki Kuzey ülkesi liderinin girişimiyle yapılan görüşmenin ardından Stubb ve Støre, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy'le de görüştü. Zelenskiy, "Alex ve Jonas, Rus lidere enerji tesislerimiz ve altyapımız konusunda gerilimi azaltacak somut adımlar atılması gerektiğini açıkça söyledi," diyerek iki lidere "aktif" diplomatik destekleri için teşekkür etti.

Zelenskiy, "Rusya savaşı uzatmayı bırakmalı," dedi. Putin'le yapılan görüşme, Stubb ve Støre'nin birlikte düzenlediği son Oslo barış görüşmelerinin devamı olarak nitelendirildi. Oslo'daki toplantıya Ukrayna, ABD, Birleşik Krallık, Almanya, İtalya, Avrupa Komisyonu ve NATO'dan üst düzey yetkililer katılmıştı.

Rusya toplantıda yer almamış, ancak ABD'nin özel temsilcisi Steve Witkoff görüşmelerin sonucunu Putin'e aktarmak için St. Petersburg'a gitmişti. Benzer formatta yeni bir görüşme turunun gelecek ayın başlarında Abu Dabi'de yapılması bekleniyor.

Bu kez Rus heyetinin de katılması öngörülüyor. Brüksel, Avrupa ve Rusya'dan yetkililerin aynı masaya oturmasına hazır olduğunu daha önce açıklamıştı. Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik müzakereler kapsamında böyle bir görüşme henüz yapılmadı.

Avrupa Komisyonu ile AB Liderler Konseyi, AB'nin tutumunu temsil edecek ortak bir ekip oluşturmak için çalışıyor. İki kurumun, Stubb ve Støre'nin Putin'le yapacağı görüşmeden önceden haberdar edildiği belirtiliyor. İki lider, Avrupa adına özel temsilci olarak hareket etmediklerinin altını çizdi.

Avrupa'da böyle bir temsilci atanması konusu bir yılı aşkın süredir ülkeler arasında görüş ayrılığı yaratıyor. Görüşmeye ilişkin açıklamada, "Stubb ve Støre, kendi ülkelerinin liderleri olarak görüştü; Avrupa'nın bütünü adına konuşmadı," denildi.

Kuzey ülkeleri arasında ender görülen bir görüş ayrılığıyla Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Stubb ve Støre'nin girişimini kısa süre içinde eleştirdi. Frederiksen, "Açıkçası bununla ne elde edebileceklerini düşündüklerini bilmiyorum," dedi.

"Daha önce başkaları tek başına Moskova'ya gittiğinde de Avrupa'nın geri kalanına, biz Avrupalıların birlikte hareket etmesinin önemli olduğunu açıkça vurgulamıştık."