Bolivya yatırım ve maden yasalarında reform hazırlığında

DEİK'in düzenlediği Türkiye-Bolivya Yuvarlak Masa Toplantısı'nda konuşan Bolivya Cumhurbaşkanı Rodrigo Paz Pereira, ülkesinin yatırım ortamını iyileştirmeye yönelik yasal düzenlemeler üzerinde çalıştığını açıkladı. Pereira, yatırım, madencilik ve hidrokarbon yasalarındaki reformların bu yıl tamamlanacağını ve uluslararası yatırımcılara hukuki güvence sağlanacağını söyledi.

DEİK Yönetim Kurulu Üyesi ve Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Firuz Bağlıkaya ise 2025'te yaklaşık 820 milyon dolar olan iki ülke arasındaki ticaret hacminin yakın gelecekte 1 milyar doların üzerine çıkarılabileceğini belirtti. DOĞAL KAYNAKLAR VE REFORMLARPereira, Bolivya'nın yaklaşık 12 milyon nüfusu bulunduğunu, Türkiye'nin nüfusunun ise 80-85 milyonun üzerinde olduğunu aktardı.

Ülkesinin Peru, Şili, Brezilya, Paraguay ve Arjantin'e sınır komşusu olduğunu hatırlatan Pereira, geniş yüzölçümü ve zengin doğal kaynakların kalkınma açısından fırsatlar sunduğunu ifade etti. Bolivya'nın bu potansiyeli yeterince değerlendiremediğini belirten Pereira, Peru'nun madencilikte yaklaşık 60 milyar dolarlık üretim ve ihracat yaptığını, Şili'nin sektörden yıllık yaklaşık 65 milyar dolar gelir elde ettiğini söyledi.

Bolivya'nın kaynaklarının bu ülkelerden daha zengin olduğunu savunan Pereira, “Buna karşı Bolivya yıllık madencilik ihracatı yalnızca 6 milyar dolar düzeyinde.” dedi. Bu verilerin doğal kaynakları ekonomik değere dönüştürme konusunda gelişim alanı bulunduğunu gösterdiğini kaydeden Pereira, “Bolivya olarak ekonomik kalkınmada yeni bir dönemin başlangıcındayız.

Sahip olduğumuz zenginlikleri yatırımlar ve özel sektör faaliyetleri aracılığıyla değerlendirmeyi hedefliyoruz.” diye konuştu. Reformlarla yabancı yatırımcılara hukuki güvence verilmesinin ve özel sektörün ekonomik faaliyetlerde daha etkin olmasının amaçlandığını belirten Pereira, devletin doğrudan üretici olmak yerine düzenleyici rol üstleneceğini, şirketlerin kuruluşunu ve gelişmesini destekleyeceğini anlattı.

Pereira, Bolivya'nın dönüşümünü Türkiye'nin geçmişteki kalkınma politikalarına benzetti. Türkiye'nin kamu işletmelerinin ağırlıkta olduğu ve bazı sektörlerin yeterince gelişmediği bir yapıdan özel sektörün öncülüğündeki modele yöneldiğini, Bolivya'nın da benzer bir süreçten geçtiğini söyledi.

“Ekonomik kalkınmanın temelinde özel sektörün üretim ve yatırım faaliyetleri yer alıyor. Devlet ise bu süreçte düzenleyici ve destekleyici bir rol üstlenecek.” diyen Pereira, doğal kaynakları daha etkin kullanarak özel sektör öncülüğünde büyüyen ve uluslararası yatırımlara açık bir ekonomi hedeflediklerini kaydetti.

TİCARETTE ÇEŞİTLİLİK HEDEFİBağlıkaya, Türkiye ile Bolivya arasındaki ticaret hacminin 2025'te yaklaşık 820 milyon dolar düzeyinde gerçekleştiğini bildirdi. 2024'teki yüksek hacmin büyük ölçüde kıymetli madenlerden kaynaklandığını söyleyen Bağlıkaya, ticaretin daha geniş bir ürün yelpazesine yayılması gerektiğini vurguladı.

“Hedefimiz yalnızca ticaret hacmini artırmak değil, aynı zamanda daha dengeli ve sürdürülebilir bir ekonomik ilişki oluşturmak olmalıdır. Yakın gelecekte Türkiye ile Bolivya arasındaki ticareti 1 milyar doların üzerine çıkaracak kararlılığa ve kapasiteye sahibiz.

Bu büyümenin kalıcı hale gelmesinde iş dünyalarımız arasında kurulacak uzun vadeli ortaklıklar belirleyici olacaktır.” dedi. Bolivya'nın lityum başta olmak üzere kritik maden kaynaklarına, tarımsal kapasiteye ve Güney Amerika'daki stratejik konuma sahip olduğunu belirten Bağlıkaya, işbirliğinin ham madde ticaretiyle sınırlı kalmaması gerektiğini ifade etti.

Türkiye'nin sanayi ve üretim altyapısı ile farklı pazarlardaki yatırım ve müteahhitlik deneyiminin ortaklıklar için temel oluşturduğunu söyledi. Türk şirketlerinin enerji, altyapı, makine ve ekipman, tarım teknolojileri, savunma sanayisi ve ileri imalat alanlarında uluslararası projelerde yer aldığını aktardı.

Türkiye'nin 2025'te mal ve hizmet ticaretinin toplam 820 milyar doları aştığını belirterek, bu kapasitenin Bolivya'nın ihtiyaç ve öncelikleriyle buluşturulmasının şirketler için yeni fırsatlar sağlayabileceğini kaydetti. Bağlıkaya, TÜRSAB'ın 50 yılı aşkın süre önce kanunla kurulduğunu ve Türkiye'deki seyahat acentaları ile tur operatörlerini temsil ettiğini söyledi.

Kurumun turizm sektörünün büyümesine, hizmet standartlarının yükseltilmesine ve Türkiye'nin turizm potansiyelinin yurt dışında tanıtılmasına katkı sağladığını ifade etti. Türkiye'nin 2025'te yaklaşık 64 milyon ziyaretçi ağırlayarak 65,2 milyar dolar turizm geliri elde ettiğini aktaran Bağlıkaya, DEİK'in Bolivya hükümeti, ilgili kurumlar ve özel sektörle çalışmaya hazır olduğunu belirtti.

Toplantı sonrasında şirketlerin ortak ilgi alanlarını belirleyebileceğini, teknik görüşmeler yapabileceğini ve yeni iş ziyaretlerini değerlendirebileceğini söyledi. Türkiye-Bolivya İş Konseyinin süreçte aktif rol üstlenmesini beklediklerini de ekledi.

İŞBİRLİĞİ ALANLARI BELİRLENDİDEİK/Türkiye-Bolivya İş Konseyi Başkanı Mert Pur, Bolivya'daki kurum ve kuruluşlarla işbirliğini artırmayı hedeflediklerini bildirdi. Pur, Bolivya Ulusal Sanayi Odası (CNI) ile mutabakat zaptı imzalamayı ve 2027'de Bolivya'da ortak toplantı düzenlemeyi planladıklarını söyledi.

Enerji, inşaat ve savunma sanayisini öncelikli alanlar olarak sıralayan Pur; altyapı, madencilik, tarım, havacılık ve uzay sanayisi ile dijital teknolojilerde de işbirliği potansiyeli bulunduğunu belirtti. Bu alanlarda somut projeler, sürdürülebilir yatırımlar ve uzun vadeli ortaklıklar hedeflediklerini kaydetti.

Türk şirketlerinin uzmanlık ve teknolojik kapasiteleriyle Bolivya'nın kalkınma önceliklerine katkı sunabileceğini ifade eden Pur, ülkenin Latin Amerika'daki varlığını genişletmek isteyen Türk yatırımcılar için de fırsatlar barındırdığını dile getirdi. Yatırım ortamının iyileştirilmesi için yeni anlaşmaların önemine değinen Pur, “Türkiye ile Bolivya arasında Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi ve Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması anlaşmalarının imzalanması konusunda desteğinizi bekliyoruz.

Bu anlaşmaların daha elverişli ve öngörülebilir bir iş ortamı sağlayacağına, karşılıklı yatırımları teşvik edeceğine ve iki ülke arasındaki ticari ve ekonomik ilişkilerin güçlendirilmesine önemli katkı sunacağına inanıyoruz.” diye konuştu. Toplantının ekonomik ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcı olmasını dileyen Pur, Cumhurbaşkanı Pereira'ya Türk iş dünyasıyla bir araya geldiği ve işbirliğine yaklaşımı için teşekkür etti.