17 işçinin öldüğü HABAŞ’a milyarlık teşvik verildiği ortaya çıktı

İzmir Aliağa’da 17 işçinin hayatını kaybettiği HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda bundan önceki iş cinayetlerinde de geçen 27 yılda 17 işçinin hayatını kaybettiği belirlendi. Yaşanan bu iş cinayetlerine ilişkin etkin soruşturma ve denetim mekanizmalarının işletilmediği görüldü.

Birgün'den Ebru Çelik'in haberine göre; durum böyleyken firmanın kamu teşviklerinden yararlanmayı sürdürdüğü ortaya çıktı. HABAŞ’ın Kocaeli Dilovası Makine İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nde kuracağı yeni otomotiv fabrikası için 3 milyar 788 milyon 131 bin 466 liralık yatırım teşvik belgesi onaylandı.

Yıllık 4 bin hibrit ve 5 bin 500 içten yanmalı otomobil üretim kapasitesine sahip olması planlanan tesisin 500 kişiye istihdam sağlaması öngörüldüğü açıklandı.

MİLYARLIK MUAFİYET

Şirkete sağlanan teşvik, doğrudan milyarlarca liralık vergi ve maliyet avantajı içerdi. Yüzde 40 yatırıma katkı oranı ve yüzde 80 vergi indirimi kapsamında HABAŞ, yatırım tutarının yaklaşık 1 milyar 515 milyon liralık kısmı kadar kurumlar vergisi avantajından yararlanabilecek.

Yurt dışından getirilecek 162,59 milyon lira değerindeki makine ve teçhizat için gümrük vergisi muafiyeti, yurt içinden yapılacak alımlarda ise KDV istisnası uygulanacak. Ayrıca 500 çalışanın sigorta primi işveren hissesi 7 yıl boyunca devlet tarafından karşılanacak, yatırım kredileri için de faiz desteği sağlanacak.

OTOMOTİVDE DÖRT AYAKLI YATIRIM

HABAŞ’ın otomotiv sektöründeki yatırımları yalnızca Dilovası’ndaki yeni tesisle sınırlı değil. Şirket, farklı kentlerde kurduğu ve satın aldığı tesislerle otomobil ve ticari araç üretiminde geniş kapsamlı bir yapılanmaya gidiyor.

Bu yapılanmanın önemli ayaklarından biri, Honda’nın Eylül 2021’de Türkiye’deki üretimini sonlandırmasının ardından Gebze Şekerpınar’daki fabrikasının satın alınması oldu. HABAŞ, fabrika arazisinin yanı sıra Honda’nın İngiltere’deki Swindon tesisinden de üretim hatları ve ekipmanlar satın alarak Türkiye’ye taşıdı.

Gebze’deki tesisin sedan ve crossover modellerin üretim merkezi olarak kullanılması planlanıyor.

Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde ise 100 bin metrekarelik alanda sıfırdan fabrika kuruldu. Ticari araç üretimine ayrılan tesiste HABAŞ markalı dizel, elektrikli ve hidrojen yakıtlı otobüsler, midibüsler, çekiciler ve ağır hizmet kamyonlarının üretimi gerçekleştiriliyor.

Dilovası’ndaki 3,7 milyar liralık teşvikli yatırım ise bu üretim ağının yeni halkasını oluşturuyor. Yaklaşık 100 dönümlük alanda kurulacak tesisin boyahane, parça montajı ve entegrasyon süreçlerini üstlenmesi, diğer fabrikaların üretim altyapısını desteklemesi hedefleniyor.

İzmir Çiğli Organize Sanayi Bölgesi’ndeki iki fabrika binası da Ar-Ge, ürün geliştirme ve prototip çalışmalarına ayrılmış durumda. Şirketin elektrikli kamyon ve otobüs projelerinin ön üretim, mühendislik testleri ve batarya geliştirme çalışmaları burada yürütülüyor.

Şirkete verilen teşvikler şöyle:

1,5 milyar TL'ye yakın kurumlar vergisi indirimi (yüzde 40 yatırıma katkı ve yüzde 80 vergi indirimi ile).

Gümrük vergisi muafiyeti (Yurt dışından getireceği 162,59 milyon TL'lik makine ve teçhizat için).

KDV istisnası (Yurt içinden yapacağı alımlar için).

7 yıl boyunca sigorta primi desteği (İstihdam edilecek 500 işçinin sigorta primi işveren hissesini devlet karşılayacak).