MEB'in yeni sınav sistemi başladı: Notlar yapay zekayla incelenecek

Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), ortaokul ve lise öğrencilerini kapsayan Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ni (OYSS) uygulamaya aldı. İlk sınavların başladığı yeni sistemde, öğrencilerin başarı düzeyleri dijital ortamda takip edilecek.

13 Kasım 2026 tarihine kadar devam edecek sınavların sonuçları, yapay zeka destekli analizlerle değerlendirilecek. Uygulamayla okullar arasındaki notlandırma farklılıklarının azaltılması ve öğrencilerin daha eşit koşullarda değerlendirilmesi amaçlanıyor.

Yeni sistem, sınav sorularının hazırlanmasından sonuçların incelenmesine kadar ölçme ve değerlendirme sürecinin farklı aşamalarını kapsıyor.

Okullar arasındaki not farkları incelenecek

Ortak yazılı sınav sisteminde öğrencilerin aldığı notlar dijital altyapı üzerinden izlenecek. Yapay zeka destekli analizlerle okulların değerlendirme uygulamaları karşılaştırılacak.

Böylece bazı okullarda öğrencilerin akademik başarılarıyla uyumlu olmayan yüksek notlar alması olarak tanımlanan not şişirme uygulamalarının belirlenmesi hedefleniyor.

Sistemin, devamsızlık takibindeki eksikliklerin ve notlandırmaya ilişkin usulsüzlüklerin tespitini de kolaylaştırması bekleniyor.

Son bir buçuk yılda usulsüzlük tespit edilen 74 okulun ruhsatının iptal edildiği belirtilirken yeni uygulamanın benzer durumların önlenmesine katkı sağlaması amaçlanıyor.

OBP hesaplamasında eşitsizliğin azaltılması amaçlanıyor

Yeni sınav sisteminin hedeflerinden biri de üniversiteye girişte kullanılan Ortaöğretim Başarı Puanı (OBP) üzerindeki notlandırma farklılıklarını azaltmak.

Mevcut hesaplamada öğrencinin lise diploma notu 5 ile çarpılarak OBP elde ediliyor. Bu puanın 0,12 katsayısıyla çarpılması sonucunda Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS) yerleştirme puanına eklenecek katkı hesaplanıyor.

Örneğin diploma notu 80 olan bir öğrencinin OBP'si 400 olurken yerleştirme puanına katkısı 48 puan olarak hesaplanıyor.

Eğitim uzmanları, aynı akademik yeterliliğe sahip öğrencilerin farklı okullardaki notlandırma uygulamaları nedeniyle farklı OBP katkıları elde edebildiğine dikkat çekiyor.

Özellikle üniversite yerleştirmelerinde küçük puan farklarının belirleyici olabildiği belirtilirken ortak sınavların bu farklılıkların azaltılmasına katkı sağlaması bekleniyor.

Sınavlarda ezber yerine yorumlama becerileri öne çıkacak

Yeni ölçme ve değerlendirme yaklaşımı, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda şekillendirildi.

Sınavlarda öğrencilerin yalnızca bilgileri hatırlaması değil, öğrendiklerini günlük yaşamda kullanabilmesi, yorumlayabilmesi ve farklı durumlarla ilişkilendirebilmesi esas alınıyor.

Bu kapsamda açık uçlu sorular, günlük yaşamdan örnekler, grafik ve tablo yorumlama ile cevapların gerekçelendirilmesine yönelik uygulamalar öne çıkıyor.

Öğrencilerin analitik düşünme, problem çözme, neden-sonuç ilişkisi kurma ve bilimsel okuryazarlık becerilerinin ölçülmesi hedefleniyor.

Örnek sorular değerlendirildi

Uğur Okulları Genel Müdür Yardımcısı Adil Kurt ve bölüm başkanları, MEB tarafından yayımlanan örnek soruları inceledi.

Değerlendirmede, soruların bilgi hatırlamanın ötesinde düşünme ve problem çözme becerilerini ölçmeye yönelik hazırlandığı belirtildi.

Kurt, ortaokul ve lise düzeyindeki örnek soruların beceri ve öğrenme sürecini temel alan bir anlayışla oluşturulduğunu ifade etti.

Soruların farklı sınıf düzeylerindeki kazanımları ve gerçek yaşamla bağlantılı durumları kapsadığını belirten Kurt, bu yaklaşımın öğrencilerin kendi yeterliliklerini değerlendirmesine, öğretmenlerin ise öğrenme süreçlerini takip ederek ölçme çalışmalarını planlamasına yardımcı olacağını bildirdi.