Gökyüzünde Dijital Dönem: Türkiye'de 'Drone Otoyolları' Kuruluyor

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin gökyüzünde dijital hava yolları oluşturacağını duyurdu. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü'nün 30 Temmuz 2026 tarihli İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı'na dayanan bu yeni düzenleme, İHA'ların görüş hattı dışındaki uzun mesafeli ve otonom uçuşlarını güvenli bir koridor yapısına kavuşturmayı hedefliyor.

Kara yolu trafiğine alternatif bir lojistik ağ kurmayı amaçlayan proje, hava araçlarının belirlenen güzergahlarda kontrollü bir şekilde hareket etmesini sağlayacak. Sistemin merkezinde, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) yer alıyor.

Koridorların sınırları, uçuş yönleri ve kapasiteleri gibi kritik veriler bu dijital platform üzerinden tanımlanacak. İHA'ların yazılımları, bu verileri anlık olarak okuyarak uçuş kurallarına uyum sağlayacak. Planlama aşamasında, yasaklı bölgeler ve NOTAM sahaları titizlikle dışarıda tutularak güvenli bir uçuş hattı oluşturulacak.

Yapay zeka desteğiyle optimize edilen rotalar, en kısa mesafe ve faz farkı gibi teknik kriterler gözetilerek belirlenecek. Uçuşların tüm kontrolü İHATTYS üzerinden yürütülecek; gerekli durumlarda güzergah değişikliği, acil iniş veya uçuş sonlandırma gibi müdahaleler yapılabilecek.

Olası bir bağlantı kopukluğu durumunda ise İHA'lar, yerleşim yerlerinden uzak tutularak önceden belirlenmiş güvenli kurtarma alanlarına yönlendirilecek. 'Drone otoyolları' özellikle lojistik ve sağlık sektöründe devrim niteliğinde imkanlar sunacak.

Hastaneler arası tıbbi numune, ilaç ve aşı transferinin yanı sıra, ulaşımın zor olduğu bölgelere ikmal sağlanması ve limanlar ile organize sanayi bölgeleri arasında hızlı parça sevkiyatı yapılması planlanıyor. Ayrıca enerji hatları, demir yolları ve boru hatlarının denetimi gibi uzun mesafeli operasyonlar da bu koridorlar sayesinde daha verimli hale gelecek.

Sistem, hobi amaçlı kullanıma tamamen kapalı olacak ve sıkı güvenlik şartlarına tabi tutulacak. Yalnızca P2 lisansına sahip pilotlar, yetkili işletmeler bünyesinde ve gerekli operasyonel izinleri alarak uçuş gerçekleştirebilecek.

Kullanılacak İHA'ların tescilli olması, coğrafi sınırlama ve uzaktan tanımlama gibi teknik sertifikalara sahip olması zorunlu tutulurken, her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılması gerekecek.