Türkiye beyaz eşya sektörünün ekonomiye katkısını gösteren etki raporu

TÜRKBESD, 40. kuruluş yılında hazırlanan Türkiye Beyaz Eşya Sektörü 40. Yıl Etki Analizi Raporu sonuçlarını paylaştı. Raporda üretim, ihracat, istihdam ve enerji verimliliğinin ekonomi üzerindeki çok boyutlu etkileri ortaya kondu.

0 0 0 0 A − A + TÜRKBESD, 40. kuruluş yıl dönümünde Türkiye Beyaz Eşya Sektörü 40. Yıl Etki Analizi Raporu’nun sonuçlarını açıkladı. Rapora göre, 1986’da 1,2 milyon adet olan yıllık üretim bugün 29,1 milyon adede ulaşırken, 2000–2025 döneminde sektörün yarattığı her 1 birimlik değer ekonomi genelinde 4,4 birimlik etki oluşturdu.

Sektörün bu dönemdeki toplam GSYH etkisi 441,8 milyar dolara ulaşırken, net dış ticaret fazlası 63 milyar dolar oldu. TÜRKBESD, hazırladığı analizle beyaz eşya sanayisinin üretimden ihracata, istihdamdan enerji verimliliğine dek çok boyutlu ekonomik katkısını ayrıntılı biçimde ortaya koydu.

Rapor, TÜRKBESD’in kuruluşundan bugüne uzanan 1986–2025 dönemini tarihsel bir perspektifle ele alıyor ve ekonomik etki analizlerini 2000–2025 dönemine odaklanarak sunuyor. Üretim ve ihracat, istihdam, yatırım, dış ticaret, küresel rekabetçilik ve enerji verimliliği başlıklarını bir arada inceleyen çalışma, beyaz eşya sanayisinin doğrudan üretim faaliyetlerinin ötesine geçen ekonomik etkisini modelleyerek sektörün 25 yıllık dönemde yarattığı katkıları sayısal verilerle aktarıyor.

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkanı Alper Şengül, sektörün kırk yıllık gelişimini değerlendirirken üretim ile ihracat kapasitesindeki dönüşümün uzun vadeli bir dönüşümün sonucu olduğunu vurguladı. Şengül, "1986 yılında yıllık 1,2 milyon adet olan beyaz eşya üretiminin bugün yaklaşık 24 katına çıkarak 29,1 milyon adede ulaştığını" belirtti ve 2021 yılında 34,1 milyon adetle üretimde tarihi zirvenin görüldüğünü hatırlattı.

Şengül, ayrıca sektörün küresel pazarlara açılmasında 1996 yılında Gümrük Birliği’ne geçişin önemli bir dönüm noktası olduğuna dikkat çekti ve Türkiye’nin 2003 yılından bu yana dünyanın en büyük 10 beyaz eşya ihracatçısı arasında yer aldığını kaydetti.

Raporun verilerine göre son 25 yılda sektör 543 milyon adet üretim gerçekleştirirken bunun 395 milyon adedini ihraç etti. Raporda yer alan ifadeyle, "Başka bir ifadeyle ürettiğimiz her dört üründen üçünü yurt dışına gönderdik." Bu üretim ve ihracat performansı sonucunda elde edilen 63 milyar dolarlık net dış ticaret fazlası, sektörün Türkiye ekonomisine döviz kazandıran stratejik rolünü vurguluyor.

Ayrıca raporda Türkiye’nin küresel üretim içindeki konumuna dair değerlendirmeler de yer alıyor; metin, Türkiye’nin küresel beyaz eşya üretiminin yaklaşık%7'sini gerçekleştirdiğini, Avrupa’nın en büyük, dünyanın ise en büyük ikinci beyaz eşya üretim merkezi konumunda bulunduğunu belirtiyor.

Şengül’ün açıklamasında sektörün yarattığı katma değer zincirine de vurgu yapılarak, üreticilerin sınırlarını aşan bir ekonomik etkinin tedarikçilere, bağlantılı sanayi kollarına, istihdama ve kamu gelirlerine uzandığı ifade edildi. Şengül, sözlerini şöyle sürdürdü: "Beyaz eşya sektörünün yarattığı değer, kendi fabrikalarımızın sınırlarını aşarak tedarikçilerimize, bağlantılı sanayi kollarına, istihdama ve kamu gelirlerine uzanıyor.

Bu katkının gelecek yıllarda da sürdürülebilmesi, üretim gücümüzü ve ihracatta kazandığımız rekabetçi konumu korumamızla doğrudan bağlantılı. Bu nedenle sektörümüzün üretim ve ihracat kapasitesinin korunmasını, yalnızca sanayimizin değil, Türkiye ekonomisinin geleceği açısından da önemli görüyoruz."

Rapor, 2000–2025 döneminde beyaz eşya sektöründe yaratılan her 1 birimlik üretimin bağlantılı sektörlerde yarattığı etkilerle birlikte ekonomi genelinde 4,4 birimlik değere karşılık geldiğini ortaya koyuyor. Sektörün bu dönemde ekonomi genelindeki toplam katkısının 441,8 milyar dolar olarak hesaplandığı raporda, yaratılan toplam değerin yüzde 71’inin beyaz eşya üreticileri dışındaki tedarikçilerde ve bağlantılı sektörlerde oluştuğu belirtiliyor.

Bu kapsam, metal, plastik, kimya ve elektrikli teçhizat sanayilerinden lojistiğe, ticaretten satış sonrası hizmetlere kadar geniş bir değer zincirini kapsıyor.

İstihdam verileri de raporda öne çıkan unsurlar arasında. Beyaz eşya sanayisinde imalat ve ticaret alanlarında doğrudan 141 bin kişi çalışırken, tedarik zinciri ve hizmetler de dahil edildiğinde sektörle bağlantılı istihdam 633 bine ulaşıyor.

Raporda ayrıca son 25 yılda sektördeki yatırım etkisinin 156 milyar dolara ulaştığı; bu tutarın 115,6 milyar dolarının sektöre parça, malzeme, teknoloji ve hizmet sağlayan diğer alanlarda gerçekleştiği ifade ediliyor. Bu göstergeler, sektör yatırımlarının ekonominin farklı alanlarında yeni yatırımları tetiklediğini ve tedarik ağının ülke ihracatına katkı sağladığını gösteriyor.

Raporda yer alan başka bir önemli nokta teknoloji ve mühendislik kapasitesindeki gelişim. 2000 yılında sektördeki patent ve faydalı model faaliyetlerinin yüzde 15’i yerli kaynaklıyken bugün bu oran yüzde 61’e yükseldi. Aynı dönemde söz konusu faaliyetlerin 11 kat artması ve Ar-Ge merkezi sayısının 13’ten 23’e çıkması, sektörün teknolojik olgunluğuna işaret ediyor.

Raporda ayrıca sektörün tetiklediği imalat yatırımlarının yüzde 96’sının orta-yüksek ve yüksek teknoloji alanlarında gerçekleştiği belirtiliyor.

Enerji verimliliği alanında rapor, son 25 yılda geliştirilen enerji verimli ürünler sayesinde toplam 24,2 TWh elektrik tasarrufu sağlandığını açıklıyor. Bu tasarrufun, rapordaki anlatımla "yaklaşık 8 milyon hanenin bir yıllık elektrik tüketimine karşılık geldiği" vurgulanıyor.

Aynı dönemde yaklaşık 11,3 milyon ton sera gazı emisyonunun önüne geçildiği ve bunun "yaklaşık 2,5 milyon otomobilin bir yıl boyunca trafikten çekilmesine eşdeğer bir etkiyi ifade ettiği" raporda yer alan benzetmeler arasında. Raporda enerji tasarrufunun güncel elektrik fiyatlarıyla ekonomik karşılığının yaklaşık 1,5 milyar dolar olduğu da belirtiliyor.

TÜRKBESD Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Fatih Özkadı, enerji verimliliğinin hem tüketici hem de ülke ekonomisi açısından taşıdığı öneme dikkat çekerek, "Enerji verimliliği, daha az kaynak tüketirken daha yüksek yaşam kalitesi sunabilmenin temel unsurlarından biri. Son 25 yılda elde edilen elektrik tasarrufu ve sağlanan sera gazı emisyon azaltımı, sektörümüzün teknolojik gelişiminin çevresel faydalarını somut biçimde ortaya koyuyor.

Daha büyük ve kullanışlı ürünleri daha düşük enerji tüketimiyle sunabilmek, tüketicilerin elektrik giderlerini azaltırken Türkiye’nin enerji verimliliği ve emisyon azaltım hedeflerine de katkı sağlıyor" dedi.

Raporda TÜRKBESD tarafından dört temel öncelik de paylaşıldı. İlk öncelik üretim maliyetlerinin rekabetçi seviyelerde tutulması; bu çerçevede çelik başta olmak üzere kritik ham maddelere erişimin kolaylaştırılması ve Geri Kazanım Katılım Payı (GEKAP) gibi maliyet unsurlarının sektör ihtiyaçlarıyla uyumlu biçimde yeniden değerlendirilmesi yer alıyor.

İkinci öncelik uluslararası pazarlardaki konumun güçlendirilmesi; Avrupa pazarında entegrasyonun korunması için Gümrük Birliği’nin güncellenmesi ve Avrupa’nın yeni Made in Europe yaklaşımının Türkiye’yi de kapsaması gerektiği vurgulanıyor.

Üçüncü öncelik teknolojiye ve insana yatırım yapılması; 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi kapsamında teknik beceri geliştirme, üretim verimliliği ve tedarikçilerin teknolojik dönüşümünün desteklenmesi, eğitim ve yatırımların finansmanının kolaylaşması gibi tedbirler öneriliyor. Dördüncü öncelik ise yeşil dönüşümün hızlandırılması ve iç pazarın güçlendirilmesi; eski beyaz eşyaların enerji verimli ürünlerle değiştirilmesini teşvik edecek düzenlemelerin hem enerji tasarrufuna hem de iç pazarın sürdürülebilir güçlenmesine katkı sağlayacağı belirtiliyor.

TÜRKBESD’in 40. yılında paylaşılan etki analizi, beyaz eşya sanayisinin Türkiye ekonomisindeki rolünün üretim ve ihracat rakamlarının ötesine geçtiğini; yatırım, istihdam, teknoloji ve çevresel katkılar bakımından da çok boyutlu bir değer yarattığını ortaya koyuyor. Raporun sunduğu öncelikler, sektörün güçlü sanayi altyapısını koruyarak küresel rekabetteki konumunu sürdürmesine yönelik yol haritası niteliği taşıyor.

Gönder Yorum yazarak topluluk kurallarımızı kabul etmiş ve tüm sorumluluğu üstlenmiş olursunuz. Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!