Zelenskiy'den ABD'ye 'Donbas' ve NATO Üyeliği Şartı

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD ile yürütülen son diplomatik temaslarda kritik bir başlığın gündeme geldiğini duyurdu. Kyiv Post'un aktardığı bilgilere göre, Amerikalı temsilciler Ukrayna'ya Donbas bölgesindeki askeri birliklerini geri çekmesi karşılığında NATO üyeliği yolunun açılabileceği bir seçenek sundu.

Zelenskiy, bu teklifin ilk kez doğrudan bir soru olarak kendisine yöneltildiğini ifade etti. Zelenskiy, böyle bir adımın atılabilmesi için Washington ve NATO müttefiklerinin sadece üyelik değil; bağlayıcı güvenlik garantileri, askeri destek ve savaş sonrası yeniden inşa finansmanını içeren kapsamlı bir paket sunması gerektiğini vurguladı.

Ukrayna lideri, bu kararı tek başına alma yetkisi olmadığını belirterek, somut bir teklif gelmesi halinde konuyu halkın görüşüne, yani bir referanduma açabileceğini dile getirdi. Ancak şu an için üzerinde uzlaşılmış, detayları belirlenmiş nihai bir anlaşma bulunmuyor.

Ukrayna'nın güvenlik stratejisinde üç temel sacayağına odaklandığını belirten Zelenskiy; NATO veya AB'den gelecek somut garantilerin, güçlü bir ordu yapısının ve finansmanı garanti altına alınmış bir yeniden inşa programının hayati önem taşıdığını kaydetti. Özellikle NATO Antlaşması'nın 5. maddesindeki kolektif savunma yükümlülüğüne eşdeğer güvencelerin asgari şart olduğunu savunan Zelenskiy, bazı ülkelerin önerdiği ikili savunma anlaşmalarının ise güvenilirliği konusunda şüpheleri olduğunu belirtti.

Zelenskiy, Donbas'tan askeri çekilme ile bu toprakların hukuken Rusya'ya ait olduğunun tanınması arasında keskin bir ayrım yaptı. İşgal altındaki toprakların Rusya'ya ait olduğunun kabul edilmesini kesin bir dille reddeden Ukrayna lideri, çekilmenin Rusya'nın gelecekte yeni saldırılar düzenlemeyeceği anlamına gelmediğini savundu.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in diplomatik süreçleri oyalama taktiği olarak kullandığını iddia eden Zelenskiy, Kremlin'e güven duyulmaması gerektiğini yineledi. Bu açıklamalar, 10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi'de ABD, Rusya ve Ukrayna arasında yapılan üçlü görüşmelerin ardından geldi.

Ardından Donald Trump'ın temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın Moskova'da Putin ile bir araya gelmesi ve sonrasında Dublin'de Zelenskiy ile temas kurması süreci hızlandırdı. Beyaz Saray, bu görüşmeler neticesinde büyük bir esir değişimi konusunda ilerleme kaydedildiğini duyururken, toprak statüsü ve güvenlik garantileri konusundaki müzakerelerin sürdüğü bildirildi.