KBÜ raporunda su kirliliği için beş politika önerisi

Karabük Üniversitesi Kamu Politikaları Araştırma ve Geliştirme Merkezi (KAPGEM) tarafından hazırlanan “Türkiye’de Su Kaynaklarındaki Mikrokirleticilerin Yönetimi Politika Raporu” düzenlenen toplantıda tanıtıldı. Merkezin 20. politika raporu, mikroplastik ve diğer mikrokirleticilerin kontrolüne yönelik beş temel öneriyi ve 2026-2035 dönemini kapsayan 10 yıllık uygulama takvimini içeriyor.

KAPGEM Çevre Politikaları Masası’nın hazırladığı çalışmada mikrokirleticilerin çevresel etkileri ele alındı; ABD ve Avrupa Birliği başta olmak üzere farklı ülkelerdeki uygulamalar incelendi. Türkiye’nin su kaynaklarının korunması amacıyla merkezi ve yerel yönetimlere yönelik çözüm önerileri geliştirildi.

BEŞ TEMEL POLİTİKA ÖNERİSİToplantıda konuşan KBÜ Rektörü Prof. Dr. Fatih Kırışık, sanayi ve teknolojideki gelişmelerin su, hava ve toprak kirliliğini artırdığını belirtti. Mikrokirleticilerin insan ve diğer canlılar üzerindeki muhtemel etkilerine dikkati çeken Kırışık, su kaynaklarının korunmasının önemini vurguladı.

Raporla Türkiye’ye özgü bir politika modeli geliştirdiklerini ifade eden Kırışık, önerilerin merkezi ve yerel yönetimlerin karar alma süreçlerine katkı sunmasını hedeflediklerini kaydetti. KBÜ Çevre Politikaları Masası üyesi Doç.

Dr. Aysel Alkan Uçkun, raporun kapsamı, mikrokirleticilerin çevresel etkileri ve politika önerileri hakkında sunum yaptı. Sunumda, mikrokirleticilerin düşük konsantrasyonlarda bulunsalar bile çevre ve canlılar üzerinde kalıcı, zararlı etkiler oluşturabildiği belirtildi.

Raporda önerilen beş politika başlığı; su kaynakları ve kirlilik verilerinin toplanacağı ulusal bilgi sisteminin kurulması, kirleticilerin kaynağında azaltılması, havza bazlı risk yönetiminin uygulanması, ölçüm-izin-denetim süreçlerinin bütünleştirilmesi ve ileri arıtma yatırımlarının ihtiyaç analizlerine göre planlanması olarak sıralandı. ÜÇ AŞAMALI UYGULAMA TAKVİMİ2026-2035 dönemini kapsayan takvimin ilk aşaması olan 2026-2027’de ulusal envanterin hazırlanması ve pilot izleme programlarının başlatılması öngörüldü.

2028-2030 döneminde öncelikli sektörlerde kirliliğin kaynağında kontrol edilmesi ve ortak veri altyapısının oluşturulması; 2031-2035 döneminde ise başarılı uygulamaların ülke genelinde yaygınlaştırılması hedeflendi. Karabük Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürü Hüseyin Aras, mikrokirleticilerin önemli çevre sorunları arasında bulunduğunu belirtti.

Aras, kurum olarak çalışmalara destek vermeye ve iş birliğine hazır olduklarını bildirdi. ÜNİVERSİTENİN ÇEVRE ÇALIŞMALARIProgramın kapanışında üniversitenin çevresel sürdürülebilirlik çalışmalarını anlatan Kırışık, yağmur suyu toplama sistemleriyle yeşil alanların sulandığını söyledi.

Stadyumda suni çim kullanımıyla günlük 300 tona ulaşan su tüketiminin önlendiğini, yemekhanelerden yıllık 2,5 ton atık yağın geri dönüşüme kazandırıldığını aktardı. Üniversitede farklı atık türlerinin ayrı toplandığı bir sistem kurulduğunu belirten Kırışık, modelin Karabük genelinde yaygınlaştırılması için destek vermeye hazır olduklarını ifade etti.

Rektör Prof. Dr. Fatih Kırışık’ın editörlüğünü yaptığı raporu Doç. Dr. Aysel Alkan Uçkun, Dr. Öğr. Üyesi Şeyma Akkurt, Doç. Dr. Miraç Uçkun, Prof. Dr. Özgür Özdemir ve Prof. Dr. Mehmet Çakmakçı hazırladı. Karabük Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü Toplantı Salonu’ndaki programa Rektör Kırışık’ın yanı sıra rektör yardımcıları Prof.

Dr. Hasan Solmaz, Prof. Dr. Elif Çepni ve Prof. Dr. İsmail Rakıp Karaş, İl Müdürü Hüseyin Aras, Karabük Tarım ve Orman İl Müdürü Yasin Önder, ilçe belediye başkan yardımcıları, Karabük Organize Sanayi Bölgesi Bölge Müdürü Alper Tolga Saka, akademisyenler ve davetliler katıldı.