Gökyüzünde “Drone Otoyolu” Dönemi: Kan, İlaç Ve Kargo İHA’larla Taşınacak

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye'nin hava sahasında devrim niteliğinde bir adım atıldığını duyurarak, insansız hava araçları için özel olarak tasarlanmış drone otoyolu projesinin hukuki altyapısının tamamlandığını açıkladı. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından 30 Temmuz 2026 tarihinde yürürlüğe giren İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı çerçevesinde şekillenen bu sistem, gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış özel rotalar üzerinden otonom taşımacılığın önünü açıyor.

Söz konusu koridorların yönetimi, İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden dijital ortamda gerçekleştirilecek. Bu sistem sayesinde İHA'ların uçuş yönleri, kapasiteleri, giriş-çıkış noktaları ve araçlar arasındaki güvenli mesafe kriterleri anlık olarak belirlenecek.

Yapay zeka teknolojisiyle desteklenen rotalar, en kısa mesafe ve verimlilik esaslarına göre optimize edilirken; yasaklı bölgeler, tehlikeli sahalar ve NOTAM ilan edilen alanlar titizlikle korunacak. Operasyonel güvenlik için kapsamlı önlemler de devreye alınıyor.

İHATTYS üzerinden sürekli izlenecek olan İHA'lar, olası bir bağlantı kopukluğu durumunda yerleşim yerlerinden uzak durarak önceden belirlenmiş güvenli kurtarma noktalarına yönlendirilecek. Ayrıca sistem, gerekli görüldüğü hallerde uçuş güzergahlarını değiştirme, sınırları daraltma veya uçuşları tamamen sonlandırma yetkisine sahip olacak.

Drone otoyollarının kullanım alanları oldukça geniş bir yelpazeye yayılıyor. Şehirlerarası kargo taşımacılığının yanı sıra hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune sevkiyatı yapılabilecek. Ulaşımın zorlaştığı kış şartlarında veya adalarda ikmal süreçleri kolaylaşırken; organize sanayi bölgeleri, limanlar ve fabrikalar arasında hızlı parça transferi sağlanacak.

Ayrıca enerji hatları, boru hatları ve ulaşım ağlarının denetimi de bu koridorlar üzerinden yürütülebilecek. Sistemin disiplinli bir yapıda işlemesi için hobi amaçlı uçuşlara izin verilmeyecek. Yalnızca P2 lisansına sahip profesyonel pilotlar ve yetkili işletmeler, SHGM'den aldıkları operasyonel izinlerle bu koridorları kullanabilecek.

Uçuş yapacak İHA'ların tescilli olması, coğrafi sınırlama ve uzaktan tanımlama gibi kritik yazılım sertifikalarına sahip olması şart koşulurken, her operasyon öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim zorunluluğu getirildi. Bu yeni düzenleme, Türkiye'nin lojistik kapasitesini karayolu trafiğinden bağımsız, modern ve teknolojik bir boyuta taşımayı amaçlıyor.

İlgili kurumlarla koordinasyon içinde belirlenecek güzergahlar, dijital sistem üzerinden kamuoyuyla paylaşılmaya devam edecek. Proje, hem zamandan tasarruf sağlamayı hem de kritik tıbbi ihtiyaçların en hızlı şekilde karşılanmasını hedefleyen stratejik bir hamle olarak öne çıkıyor.