Mekke Anlaşması AKP, MHP ve butlan CHP’sinin oylarıyla kabul edildi

TBMM Genel Kurulu’nda, ‘Mekke Anlaşması’na ilişkin kanun teklifi 119 ret oyuna karşı 279 kabul oyuyla yasalaştı.

Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanan Mekke Anlaşması’na göre; taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı tüm taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edilecek.

Süresiz yürürlükte kalacak olan anlaşmadan çekilmek isteyen taraflar, 10 yılın ardından en az üç ay önceden yazılı bildirimde bulunarak ayrılabilecek.

Kanun teklifinin gerekçesine göre Mekke Anlaşması; bölge ülkeleri arasında stratejik diyaloğun ve karşılıklı güvene dayalı birlikte çalışma kültürünün güçlendirilmesi amacını taşıyor.

Metinde, Orta Doğu ve ötesinde kolektif caydırıcılığa dayalı bir güvenlik yaklaşımının tesis edilmesi ve bölgenin sorunlarına bizzat bölge içerisinden çözümler üretilmesi hedeflenirken; terörizm dahil olmak üzere tarafların ortak güvenliğini etkileyen tehditlere karşı silahlı kuvvetler arası koordinasyonun artırılması ve savunma sanayisi işbirliğinin derinleştirilmesinin öngörüldüğü belirtiliyor.

Anlaşmanın genel gerekçesinde ayrıca, paktın tamamen savunma odaklı olduğu ve “herhangi bir ülkeyi hedef almadığı” ifade ediliyor.

16 maddeden oluşan ortak savunma paktının dikkat çeken detayları ve işleyiş mekanizması kanun teklifinde şu şekilde detaylandırıldı:

Birine yapılan saldırı tümüne yapılmış sayılacak” (Madde 2): Anlaşmanın temelini oluşturan ikinci maddede, taraflardan herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırının tüm taraflara yönelik bir saldırı olarak kabul edileceği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“‘Taraflardan’ birinin başka bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı saldırıya veya askeri saldırganlığa uğraması halinde, ‘Taraflar’ saldırıya uğrayan ‘Tarafa’ birbirlerine sağlayabilecekleri karşılıklı yardım imkanlarının tamamını kullanarak derhal yardım edecektir.

Bu amaçla ‘Taraflar’, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. Maddesinin tanıdığı meşru müdafaa hakkının kullanılmasını teminen, ihtiyaç duyulan yardımın objektif değerlendirmesini müteakip sağlanacak desteğin kapsam ve niteliğine karar vererek; askeri imkân ve kabiliyetler de dahil olmak üzere mevcut imkanları çerçevesinde iş birliği yaparlar.”

Söz konusu kolektif savunma hükmünün tatbiki kendiliğinden (otomatik) işlemeyecek, anayasal yükümlülükler ve milli mevzuat çerçevesinde istişareler sonucunda mutabakatla alınacak kararlara dayalı olacak.

Ortak tatbikat ve birlikte çalışabilirlik (Madde 6): Tarafların savaşta ve barışta savunma yeteneklerini geliştirmek maksadıyla; savunma kurumları arasında karşılıklı personel değişimi, ortak eğitim programları, tatbikatlar ve silahlı kuvvetlerin birlikte çalışabilirliğinin artırılmasına yönelik konuşlanma ve faaliyetler teşvik edilecek.

Güvenli kanallardan istihbarat paylaşımı (Madde 9): İstihbarat alanındaki iş birliğini derinleştirmek ve gerekli eşgüdümü sağlamak amacıyla, bilgi güvenliğine ve gizliliğe riayet edilerek, karşılıklı mutabakata varılan güvenli kanallar üzerinden istihbarat paylaşımında bulunulacak.

Anlaşma süresiz yürürlükte kalacak (Madde 16): Anlaşma süresiz olarak yürürlükte kalacak. Herhangi bir taraf, anlaşmanın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 10 yıl geçmesinin ardından, çekilme niyetini en az üç ay önceden diğer taraflara diplomatik kanallardan yazılı olarak bildirmek suretiyle anlaşmadan çekilebilecek.