Sırbistan’da siyasi dengeler değişiyor mu? Seçim sonuçlarında dikkat çeken fark

Sırbistan’da 25 Ekim’de yapılan erken genel seçimlerde öğrencilerin desteklediği liste öne çıktı. İlk sonuç tahminlerinde yüzde 52 oy alan liste için Belgrad’da kutlamalar yapılırken, Aleksandar Vučić yenilgiyi kabul etti.

Sırbistan’da yaklaşık iki yıldır devam eden hükümet karşıtı protestoların ardından yapılan erken genel seçimlerde dikkat çekici bir sonuç ortaya çıktı. Öğrenci hareketinin desteklediği “Öğrenci Listesi”nin parlamentoda çoğunluğu elde etmesi beklenirken, ülkenin eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić seçim yenilgisini kabul etti.

İlk tahminlere göre öğrenci hareketi yüzde 52, Vučić’in liderliğindeki ittifak ise yüzde 39,3 oy aldı. Ancak seçim sonuçlarının resmî olarak kesinleşmesi için sayım sürecinin tamamlanması gerekiyor.

SIRBİSTAN’DA SEÇİM SONUÇLARI GÜNDEM OLDU Sırbistan’da 25 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen erken genel seçimler, ülkedeki siyasi dengeler açısından önemli bir gelişme olarak öne çıktı. Aleksandar Vučić’in siyasi hareketine karşı yarışan ve öğrencilerin desteklediği liste, seçim gecesi açıklanan ilk tahminlerde rakibinin önüne geçti.

Ipsos ve Özgür Seçimler ve Demokrasi Merkezi (CeSID) tarafından yayımlanan, oyların bir bölümünün değerlendirilmesine dayanan tahminlerde Öğrenci Listesi’nin yüzde 52, Vučić’in “Birleşik Sırbistan” ittifakının ise yüzde 39,3 oy aldığı bildirildi.

Bu sonuçlar, 2012’den bu yana Sırp İlerleme Partisi (SNS) ve müttefiklerinin ülke siyasetindeki ağırlığı açısından önemli bir değişime işaret ediyor. Bununla birlikte açıklanan oranlar, kesinleşmiş resmî seçim sonuçları olarak değerlendirilmemeli.

VUČIĆ YENİLGİYİ KABUL ETTİ Seçim gecesinin en dikkat çekici gelişmelerinden biri Aleksandar Vučić’in açıklaması oldu. Cumhurbaşkanlığı görevinden 27 Eylül’de istifa eden Vučić, seçimlere kendi siyasi ittifakının başında katılmıştı.

Seçim sonuçlarına ilişkin değerlendirmesinde yenilgiyi kabul eden Vučić, ilk tahminlere göre Öğrenci Listesi’nin parlamentoda 135 ila 140 sandalye kazanabileceğini, kendi ittifakının ise yaklaşık 105 sandalyede kalabileceğini belirtti.

Sırbistan Ulusal Meclisi 250 sandalyeden oluşuyor. Mecliste çoğunluk için 126 sandalye gerekiyor. İlk tahminlerde ortaya çıkan sandalye dağılımının gerçekleşmesi halinde öğrenci hareketinin desteklediği liste, tek başına hükümet kurabilecek çoğunluğa ulaşabilecek.

Ancak nihai sandalye dağılımı, seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle belli olacak.

ELGRAD SOKAKLARINDA KUTLAMALAR Seçim gecesi başkent Belgrad’da çok sayıda kişi sonuçları kutlamak için sokaklara çıktı. Uluslararası basında yer alan görüntülerde meydanları ve caddeleri dolduran kalabalıkların dans ettiği, araçların korna çaldığı ve vatandaşların zafer sloganları attığı görüldü.

Kutlamalar, öğrenci hareketinin seçimlerde elde ettiği ilk sonuç tahminlerinin ülkede yarattığı siyasi yankıyı ortaya koydu.

Öğrencilerin öncülük ettiği hareket, uzun süredir yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının hesap verebilirliği ve hukuk devletinin güçlendirilmesi talepleriyle gündemdeydi. Seçimlerde ortaya çıkan tablo, bu taleplerin siyasi temsil alanına taşınması açısından önem taşıyor.

16 KİŞİNİN HAYATINI KAYBETTİĞİ FACİA PROTESTOLARI BAŞLATTI Sırbistan’daki öğrenci hareketinin geniş çaplı protestolara dönüşmesinde, 1 Kasım 2024’te Novi Sad kentinde meydana gelen tren garı faciası belirleyici oldu.

Yenileme çalışmalarından geçen tren garının girişindeki beton saçak çöktü ve olayda 16 kişi hayatını kaybetti. Facianın ardından kamu projelerindeki denetim, sorumlulukların yerine getirilmesi ve yolsuzluk iddiaları ülke genelinde tartışılmaya başlandı.

Üniversite öğrencileri, olayın sorumlularının belirlenmesi ve yetkililerin hesap vermesi talebiyle protestolar düzenledi. Başlangıçta belirli talepler etrafında şekillenen gösteriler, zamanla farklı kentlere ve toplumsal kesimlere yayıldı.

Öğrencilerin yanı sıra akademisyenler, öğretmenler ve çeşitli meslek gruplarından vatandaşlar da gösterilere katıldı. Hareketin büyümesi, Vučić yönetiminin karşı karşıya kaldığı en önemli siyasi meydan okumalardan birine dönüştü.

ÖĞRENCİ HAREKETİ SANDIĞA NASIL TAŞINDI? Protestolar sırasında öğrenciler, geleneksel muhalefet partilerinden bağımsız bir siyasi alternatif oluşturma arayışına girdi. Bu süreçte “Öğrenci Listesi” adıyla anılan oluşum, farklı toplumsal kesimlerden destek gören adaylarla seçim yarışına katıldı.

Hareketin öne çıkan talepleri arasında yolsuzlukla mücadele, kamu kurumlarının bağımsızlığı, hukukun üstünlüğü ve kamu yönetiminde hesap verebilirlik bulunuyor.

Seçim kampanyası boyunca Vučić ve müttefikleri ile öğrenci hareketi arasında sert siyasi tartışmalar yaşandı. İktidar kanadı, hareketin arkasındaki dış etkiler konusunda iddialar ortaya koyarken, muhalif kesimler de kamu kurumları ve medya üzerindeki siyasi etkileri eleştirdi.

Seçim sürecinde bazı bölgelerde şiddet, seçmenler üzerinde baskı ve usulsüzlük iddiaları da gündeme geldi. Bu iddiaların değerlendirilmesi ve seçim sürecinin bütününe ilişkin sonuçların ortaya konulması, kesin sonuçların yanı sıra gözlemci raporları açısından da önem taşıyor.

SIRBİSTAN’DA YENİ HÜKÜMET SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK? Öğrenci Listesi’nin ilk tahminlerde parlamentoda çoğunluğu elde etmesi, şimdi gözleri yeni hükümetin kurulmasına çevirdi. Tahmin edilen sandalye dağılımı doğrulanırsa hareketin desteklediği milletvekilleri, hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşabilecek.

Bununla birlikte seçim sonuçlarının resmî olarak kesinleşmesi, parlamentodaki nihai dağılımın belirlenmesi ve hükümetin kurulmasına ilişkin anayasal sürecin işletilmesi gerekiyor.

Vučić’in cumhurbaşkanlığından istifa etmiş olması nedeniyle ülkede ayrıca cumhurbaşkanlığı seçimi sürecinin de yürütülmesi gerekiyor. Dolayısıyla erken genel seçimlerde ortaya çıkan sonuç, yalnızca parlamentodaki siyasi dengeleri değil, ülkenin önümüzdeki dönemdeki siyasi takvimini de etkileyebilir.

GÖZLER KESİN SEÇİM SONUÇLARINDA Sırbistan’da erken genel seçim gecesi açıklanan ilk tahminler, öğrencilerin desteklediği listenin parlamentoda çoğunluğa ulaşabileceğini gösteriyor. Vučić’in yenilgiyi kabul etmesi ve Belgrad’da başlayan kutlamalar, seçimlerin ülke siyasetinde önemli bir dönüm noktası olarak görülmesine neden oldu.

Ancak yüzde 52 ve yüzde 39,3 olarak açıklanan oy oranları, ilk tahminlere dayanıyor. Kesin sonuçlar ve nihai sandalye dağılımı açıklanmadan seçim sürecinin bütün ayrıntıları netleşmiş olmayacak.

Sırbistan’da şimdi en önemli soru, seçimlerde öne çıkan öğrenci hareketinin elde ettiği desteği nasıl bir yönetim programına dönüştüreceği ve yeni hükümetin ülkenin temel sorunlarına ilişkin nasıl adımlar atacağı.