HABAŞ patlaması sonrası CHP'li Gümrükçü'den telefon yasağı iddiası

İzmir'in Aliağa ilçesindeki HABAŞ tesisinde meydana gelen patlamanın ardından CHP İzmir Milletvekili Utku Gümrükçü, fabrikanın geçmiş denetimlerinde belirlenen risklerin giderilmediğini ve çalışan uyarılarının dikkate alınmadığını öne sürdü. Gümrükçü, kazanın yaşandığı alanın 2025 yılında hazırlanan denetim raporunda kırmızıyla işaretlendiğini iddia etti; ayrıca 2024 yılında 109, 2025 yılında ise 146 kayıp günlü iş kazası yaşandığını belirterek bu artışın iş güvenliği açısından uyarı niteliğinde olduğunu söyledi.

Gümrükçü, olay yerinin korunması gerektiğini vurguladı ve yaşananları ağır ifadelerle eleştirdi.

Denetim raporu ve geçmiş kazalar

Gümrükçü, kazadan önce hazırlanan denetim raporlarının gereğinin yerine getirilmediğini savundu. 2025 yılında fabrikada denetim yapan bir kişinin kendilerine ulaştığını ve kimliğini açıklamadığı bu kişinin, "Biz raporu verdik, tam bir yıl önce bu olayın, bu iş kazasının olduğu yer bizim raporumuzda kırmızı olarak işaretlenmişti" dediğini aktardı.

CHP tarafından hazırlanan rapordan aktarılan verilere göre fabrikada 2024 yılında 109 kayıp günlü iş kazası meydana geldiği, 2025 yılında ise bu sayının 146'ya yükseldiği ifade edildi. Gümrükçü, kayıp günlü iş kazasının çalışanın kaza nedeniyle işe devam edemediği olayları ifade ettiğini belirtti ve bu artışın iş güvenliği açısından önemli bir gösterge olduğunu savundu.

Geçmişte yaşanan olayların listesi

Gümrükçü, HABAŞ'ta geçmiş yıllarda yaşandığını belirttiği olayları tarihlerle birlikte sıraladı. Bu olaylar arasında 8 Mayıs 2019'da bir potanın devrilmesiyle sıvı çeliğin saçılması sonucu 11 kişinin yaralanması; 14 Ağustos 2020'de çelik blokların taşınması sırasında bir işçinin yaşamını yitirmesi; 8 Ekim 2020'de sac değişimi sırasında yüksekten düşen bir işçinin hayatını kaybetmesi; 6 Kasım 2020'de denize düşen bir işçinin yaşamını yitirmesi ve Ağustos 2022'de vinçten düşen bir işçinin hayatını kaybetmesi bulunuyor.

Ayrıca 11 Ocak 2024'te üzerine metal bobin düşen bir işçinin yaşamını yitirdiği, 7 Mayıs 2025'te çelikhanede meydana gelen patlamada yedi kişinin yaralandığı, 21 Ekim 2026'da yüksekten düşen bir işçinin hayatını kaybettiği ve 5 Kasım 2026'da iş makinesi lastiğine hava basılırken meydana gelen patlamada bir kişinin öldüğü, bir kişinin yaralandığı Gümrükçü tarafından aktarıldı.

Telefon yasağı ve delil karartma iddiası

Gümrükçü, patlamanın ardından fabrikada çalışanların telefonla içeri girmesinin yasaklandığını ileri sürdü. Bu uygulamanın görüntü alınmasını engellemeyi amaçladığını savunan Gümrükçü, fabrika yönetimini delilleri karartmaya çalışmakla suçladı.

Gümrükçü, olay yerinin korunması ve gerekli incelemelerin tamamlanması gerektiğini belirtti; delil karartmaya ilişkin sözlerinin açıklamasında ileri sürdüğü bir suçlama niteliği taşıdığına dikkat çekti.

Denetim sistemi eleştirisi ve talepler

İş sağlığı ve güvenliği sisteminin yapısına itiraz eden Gümrükçü, özel denetim firmalarının ücretlerini denetledikleri işletmelerden almasını eleştirdi. Bu ilişkinin denetimin bağımsızlığını ve etkinliğini olumsuz etkileyebileceğini savunan Gümrükçü, raporlarda tespit edilen eksikliklerin giderilmemesinin ciddi sonuçlar doğurduğunu söyledi.

Denetimin doğrudan devlet eliyle yapılması gerektiğini belirten Gümrükçü, raporların hazırlanmasının tek başına yeterli olmadığını, tespit edilen riskler için yaptırım uygulanması gerektiğini vurguladı.

Sosyal etkiler, cenaze ve siyasi adımlar

Gümrükçü, patlamanın ardından fabrikanın çalışma düzenine ve hayatını kaybeden işçilerin ailelerine yönelik tutumunu da eleştirdi. İşçilerin hayatını kaybeden arkadaşlarının cenazelerine katılamadığını öne sürdü ve fabrikanın taziye amaçlı çiçek göndermesinin yeterli olmadığını belirtti.

Bağış kampanyalarının yaşanan kayıpları telafi edemeyeceğini vurgulayan Gümrükçü, insan hayatının korunmasını esas alan bir çalışma düzeni kurulması çağrısında bulundu. CHP'nin HABAŞ'ta yaşananların araştırılması amacıyla Meclis'e önerge verdiğini ve önergenin reddedildiğini belirten Gümrükçü, CHP Genel Merkezi tarafından bir heyet görevlendirildiğini, heyetin fabrikaya ilişkin gelişmeleri takip ettiğini ve işçi aileleriyle görüşmeler yaptığını aktardı.

Ayrıca inceleme yapmak isteyen bir heyetin fabrikaya girişine izin verilmediğini ileri sürdü ve partisinin bir rapor hazırladığını, raporun basın mensuplarıyla paylaşılacağını söyledi.

Bölgesel çağrı ve sonuç

Konuşmasında Türkiye genelindeki işçi ölümlerine ve çocuk işçiliğine de değinen Gümrükçü, ekim ayında en az 193 işçinin hayatını kaybettiğini, bunların dokuzunun çocuk olduğunu ifade etti. Ailelerin geçim sıkıntısı nedeniyle çocuklarını çalışmaya göndermek zorunda kalmasını eleştiren Gümrükçü, "Biz geçinebilmek için çocuklarını çalışmaya göndermek zorunda bırakılan annelerin olduğu bir Türkiye istemiyoruz.

Çocukların emeğiyle değil, çocukların geleceğiyle büyüyen bir Türkiye istiyoruz" dedi. Gümrükçü, iş güvenliği sorunlarının yalnızca HABAŞ veya Aliağa ile sınırlı olmadığını belirterek Bergama, Tire, Çiğli ve Kemalpaşa gibi sanayi bölgelerinde çalışan işçilerin de yaşam hakkının korunması gerektiğini söyledi ve İzmir halkını, sendikaları, siyasi partileri ve sivil toplum kuruluşlarını işçi ölümlerine karşı duyarlı olmaya çağırdı.

CHP olarak çalışanların yaşam hakkını ve çalışma koşullarını savunmayı sürdüreceklerini ifade etti.