Sayıştay Raporu: Karşıyaka Belediyesi’nin vergi ve SGK borcu 4,82 milyar TL’yi aştı!

YENİGÜN- Karşıyaka Belediyesi’nin 2025 yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu açıklandı. Rapora göre belediye ve şirketlerinin vergi ile Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) prim borçları, faizler dahil toplam 4 milyar 822 milyon 312 bin 848 TL’yi aştı.

Borç bilançosu ortaya çıktıSayıştay, söz konusu borçların belediyenin 2025 yılı toplam gelirinin iki katından fazla olduğuna dikkat çekti. Raporda şu değerlendirme yapıldı:

“Bu durum, kurumun gerçek borç miktarının bilançoda yer alan tutarın çok daha üstünde olduğunu, kurumun ve şirketlerinin piyasaya ve kişilere olan borçlar dahil edilmese bile, sadece vergi ve SGK prim borçlarının toplam tutarının 4.822.312.848,18 TL’yi aştığını, bu borçların faizlerinin toplam borcun%46,45’ine tekabül ederek neredeyse anapara tutarına ulaştığını ve vergi ve SGK prim borcunun kurumun 2025 yılı toplam gelirinin iki katından daha fazla bir rakamı ifade ettiğini göstermektedir.”Son altı ayda borçlar yaklaşık 850 milyon TL arttıRaporda, belediye ve şirketlerinin vergi ve SGK prim borçlarının özellikle 2023 yılından itibaren merkezi idare paylarından yapılan kesintilerle tahsil edilmeye başlandığı belirtildi. 2025 yılı içinde İller Bankası tarafından toplam 288 milyon 980 bin 994 TL kesinti yapılarak ilgili kurumlara aktarıldı.

Buna rağmen güncel dönem borçlarının ödenememesi nedeniyle mali durumun düzelmediği kaydedildi.

“Mali durumda düzelme olmamış”Sayıştay raporunda, borçlardaki artışa ilişkin şu ifadeler kullanıldı:

“Ancak, Kurumun borç yükünün yüksek olması ve eski borçlardan kesinti yapılmasına karşılık cari dönem vergi ve SGK primlerinin ödenememesi nedeniyle, mali durumunda düzelme olmamış, sadece son altı aylık dönemde SGK ve Vergi borçları yaklaşık 850 milyon TL artmıştır.”945 taşınmazın tamamında haciz bulunuyorDenetim raporunda yer alan bir diğer çarpıcı tespit ise belediyenin taşınmazlarıyla ilgili oldu. Rapora göre belediyenin envanterinde bulunan 945 gayrimenkulün tamamı üzerinde haciz bulunuyor.

Bu tespit, vergi ve SGK borçlarının belediyenin mal varlığı üzerindeki etkisini de ortaya koydu.

Toplam borç 2,46 milyar TL’yi geçtiSayıştay raporunda belediyenin bilançosunda yer alan toplam borcun 2025 yılı sonunda 2 milyar 465 milyon 605 bin TL’ye ulaştığı belirtildi. Bu tutarın 2 milyar 222 milyon 186 bin TL’si kısa vadeli, 243 milyon 418 bin TL’si ise uzun vadeli borçlardan oluştu.

Rapora göre kısa vadeli borçların belediyenin toplam gelirlerine oranı yüzde 93,04, kısa ve uzun vadeli borçların toplam gelirlerine oranı ise yüzde 103,24 olarak hesaplandı.

Bütçe açığı 607,8 milyon TL’ye yükseldiBelediyenin 2019-2025 yılları arasındaki bütçe gerçekleşmelerini inceleyen Sayıştay, bütçe açığındaki artışa da dikkat çekti. Raporda, 2019 yılında 27 milyon 514 bin 896 TL olan bütçe açığının 2025 yılında 607 milyon 798 bin 334 TL’ye yükseldiği belirtildi.

Böylece bütçe açığı yedi yıllık dönemde 22 katın üzerinde arttı. Sayıştay, bütçe açığının toplam gelirlere oranının da 2019’daki yüzde 11,28 seviyesinden 2025 yılı sonunda yüzde 25,45’e çıktığını tespit etti.

Gecikme faizleri belediyeye ek yük getirdiRaporda vergi, SGK primi ve elektrik faturalarının zamanında ödenmemesi nedeniyle oluşan ek maliyetler de yer aldı. Yapılan incelemede, gecikmeler nedeniyle 44 milyon 532 bin 300 TL ek faiz yükü oluştuğu tespit edildi.

Personel giderleri yasal sınırı aştıDenetim raporunda belediyenin personel giderleri de ele alındı. Şirket personeli dahil yapılan hesaplamada personel giderlerinin yasal sınır olan yüzde 40’ın üzerine çıkarak yüzde 58,85’e ulaştığı kaydedildi.

Ayrıca belediyede fiilen çalışan ancak başka bir belediye şirketinde istihdam ediliyor görünen 258 işçinin giderlerinin hesaplamaya dahil edilmediği belirtildi. Raporda, bu çalışanların maaşlarının sermaye artışı yoluyla dolaylı olarak belediye tarafından ödendiğine dikkat çekilerek gerçek personel giderlerinin hesaplanan tutardan daha yüksek olduğu değerlendirildi. Sayıştay, bulguya ilişkin sonuç bölümünde şu ifadeye yer verdi:

“Sonuç olarak, İdarenin, yıllık personel giderlerinin toplam tutarlarını, mevzuatla belirlenen sınırların altına çekmek için gerekli tedbirleri alması gerektiği değerlendirilmektedir.”Mali yapının sürdürülebilirliği konusunda uyarıSayıştay raporunda, belediyenin merkezi idareden gelen paylara bağımlılığına ve artan borç yükünün hizmetlerin devamlılığı açısından oluşturduğu risklere de değinildi. Kurumun toplam gelirlerinin yüzde 61,5’inin merkezi idare paylarından, yüzde 38,5’inin ise öz gelirlerden oluştuğu belirtildi. Raporda mali yapıya ilişkin değerlendirme şu ifadelerle tamamlandı:

“Bu nedenle, idarenin mali yapısının sürdürülmesinde risk oluşturan faktörlerin azaltılması için kurum tarafından gelir ve harcama hususunda gerekli tedbirlerin alınması gerektiği kanaatine varılmıştır.”BULGU LİSTESİ

B. Diğer Bulgular1. Doğrudan Hizmet Alımı Kapsamında Çalıştırılan Personele İlişkin Hakedişlerin BelediyeŞirketine Hiç Ödenmemesi veya Vergi ve Sigorta Primi Tutarı Kadar Eksik Ödenmesi2. Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Mevzuatta Belirtilen Sıraya GöreÖdenmemesi3.

Yevmiye Kayıtlarının Mevzuatın Öngördüğü Biçimde Yapılmaması4. Belediye Şirketine Yapılan Sermaye Artırımlarının Kurum Açısından Önemli Bir GiderKalemi Haline Gelmesi5. Sahipsiz Hayvanlara İlişkin Görev ve Sorumlukların Yerine Getirilmemesi6.

Gerekli Şartlar Oluşmadığı Halde Avans Uygulamasının Kullanılması ve Bunun GenellikArz Etmesi7. Sosyal Denge Sözleşmesine Mevzuatında Belirtilenin Dışındaki Konularla İlgili HükümlerinKonulması8. İşçilerin Birikmiş Yıllık Ücretli İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmasına İlişkinTedbirlerin Alınmaması9.

İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması10. Kurumun Mali Yapısının Sürdürülebilirliğinde Riskler Bulunması11. Kamu İdaresinin Tasarrufunda Bulunan Yol ve Meydanların İşgalinden Ecrimisil Yerineİşgal Harcı Alınması12.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyette Bulunan İşyerlerinin Bulunması13. Otopark Gelirlerine İlişkin Gerekli Takip ve Tahsilatın Yapılmaması14. Yapı Kayıt Belgesi İptal Edilen Yapıların Kontrol Edilmemesi ve YaptırımlarınUygulanmaması15.

Vergi ve Primler ile Elektrik Faturalarının Zamanında Ödenmemesi Nedeniyle Bütçeye EkFaiz Yükü Getirilmesi16. Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırların Üzerinde Olması17. Personel Çalıştırılmasına Dayalı Doğrudan Hizmet Alımı Sözleşmesi Kapsamı DışındaPersonel Çalıştırılması18.

Vadesinde Ödenmemesi Nedeniyle Gecikme Faiziyle Birlikte Tahsil Edilen KültürVarlıkları Koruma Payına İlişkin Gecikme Faizlerinin Yatırım İzleme ve KoordinasyonBaşkanlığına Beyan Edilmemesi ve Ödenmemesi19. Taşınırlara İlişkin İş ve İşlemlerin Taşınır Mal Yönetmeliği’ne Uygun ŞekildeYürütülmemesi20. Kredi Kartı Tahsilatlarının Protokolle Belirlenen Süreden Erken Tahsil Edilmesi21.