Kafatasında yeni savunma organı keşfedildi

Bilim insanları, kafatası kemik iliğinde beynin hastalıklara karşı savunmasında rol oynayan yeni bağışıklık yapıları tespit etti.

Nature dergisinde yayımlanan çalışma, bu yapıların özellikle beyin tümörlerine karşı erken bağışıklık tepkilerinde görev alabileceğini ortaya koydu.

Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, kafatası kemik iliğinde daha önce sağlıklı dokuda görülmeyen lenfoid yapılar bulundu.

Araştırmacılar bu yapıların, bağışıklık hücrelerinin belirli tehditleri tanımasını sağlayan bir tür yerel savunma merkezi gibi çalıştığını belirtti.

Araştırmaya göre kafatası kemik iliği yalnızca yapısal bir doku değil. Beyne özgü bağışıklık tepkilerinin geliştiği özel merkezlere de ev sahipliği yapıyor.

Bu yapılar, lenf düğümlerinde bulunan germinal merkezlere benziyor. Germinal merkezler, B hücrelerinin belirli tehditleri tanımayı öğrendiği ve çoğaldığı bağışıklık bölgeleri olarak biliniyor.

Daha önce yapılan çalışmalarda beyin dokusundan dura mater adı verilen koruyucu zara, oradan da kafatası kemik iliğine uzanan küçük kanallar tespit edilmişti.

Yeni araştırmada floresan izleyiciler kullanılarak moleküllerin bu kanallar boyunca hareketi takip edildi. İzleyicilerin nöronlardan kafatası kemik iliğindeki lenfoid yapılara ulaştığı görüldü.

Araştırmacılar, keşfedilen yapıların işlevini gliom adı verilen agresif beyin kanseri türünün fare modellerinde test etti.

Kafatasındaki lenfoid yapıların aktivitesi baskılandığında tümörlerin daha agresif ilerlediği ve hayatta kalma oranlarının düştüğü görüldü.

Bağışıklığı güçlendiren protein karışımı verilen farelerde ise daha güçlü bağışıklık tepkileri oluştu. Bu gruptaki farelerin tümörlerle daha etkili mücadele ettiği ve hayatta kalma oranlarının arttığı bildirildi.

Araştırmacılar, bulguların şu aşamada doğrudan insanlara uygulanamayacağını vurguluyor.

Ancak insan kafatası kemik iliğinde daha önce foliküler T hücrelerinin tespit edilmiş olması, benzer yapıların insanlarda da bulunabileceğine dair önemli bir işaret olarak değerlendiriliyor.

Çalışmanın kıdemli yazarı Jonathan Kipnis, kafatası kemik iliğinin beyne özgü bağışıklık tepkileri için daha önce fark edilmemiş merkezler barındırdığını belirtti.

Araştırmacılara göre keşif yalnızca beyin kanseri açısından önem taşımıyor. Alzheimer, Parkinson, şizofreni, uzun süreli COVID ve bağışıklık sistemiyle ilişkili diğer nörolojik hastalıkların tedavisinde de yeni araştırma alanlarının önünü açabilir.

Bilim insanları, gelecekte bu bağışıklık merkezlerine doğrudan kafatası üzerinden müdahale edilmesinin, vücudun geri kalanında daha az yan etkiyle tedavi geliştirilmesini mümkün kılabileceğini değerlendiriyor.