SGK Primlerinde Emsal Karar: 10 Günlük Kayıp Giderildi!

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından askerlik süresiyle çakıştığı gerekçesiyle iptal edilen prim günleri hakkında emsal niteliğinde bir yargı kararı çıktı. Emeklilik imkanını kıl payı kaçıran veya eksik prim sorunu yaşayan milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren hukuki süreç, vatan hizmeti sırasında kullanılan izin döneminde gerçekleşen fiili çalışmanın haklılığını tescilledi. Çalışma hayatında sıkça karşılaşılan hizmet çakışmaları hususunda içtihat oluşturan bu karar, SGK kayıtlarında silinen günlerin peşine düşen sigortalılar için büyük bir umut kaynağı oldu. Ankara'da yaşanan somut olayda, askerlik görevini ifa ettiği yıllarda yasal izne çıkan bir vatandaşın bu süre zarfında bir işyerinde fiilen çalışması ve işverenin de ilgili döneme ait prim bildirimlerini yapmasıyla başlayan süreç, yıllar sonra emeklilik talebinin reddedilmesiyle yargıya taşındı.

Emeklilik hayali kurarken kurumun iptal kararıyla sarsılan sigortalı vatandaş, hakkını aramak için konuyu adli mercilere götürdü. İlk derece mahkemesinden itibaren kararlılıkla sürdürülen hukuki mücadelede, askerlik iznindeki fiili çalışmanın resmi kayıtlarla ve tanık beyanlarıyla doğrulanmış olması davanın seyrini değiştirdi. SGK'nin kurumsal mevzuatı gereği otomatik olarak uyguladığı iptal işlemleri, yargı organlarının somut olayın özelliklerini derinlemesine incelemesiyle geçersiz kılındı. Bu durum, hizmet dökümlerinde benzer uyuşmazlıklar bulunan yüz binlerce çalışan için de emsal teşkil edecek bir hukuki zemin hazırladı.

Yasal İzin Dönemindeki Çalışma Geçerli Sayıldı Dava dosyasına yansıyan detaylara göre ilgili vatandaş, 1993 ile 1995 yılları arasında vatani görevini sürdürürken 1994 yılının Aralık ayı ile 1995 yılının Ocak ayı arasında resmi izin kullandı. Bu izin sürecini değerlendirmek isteyen sigortalı, Ankara sınırları içerisinde yer alan bir özel sektör işyerinde fiilen işe başladı. İşveren de 21 Aralık 1994 ile 31 Aralık 1994 tarihleri kapsayan 10 günlük çalışma süresi için Sosyal Güvenlik Kurumuna gerekli sigorta prim bildirimlerini eksiksiz olarak iletti. Yıllar boyunca bu primlerin geçerli olduğunu düşünen vatandaş, emeklilik yaşını ve prim gününü doldurup başvuru yaptığında kurumun sürpriz iptal kararıyla karşılaştı. SGK, askerlik dönemiyle çakışan 10 günlük hizmeti sistemden silerek vatandaşın emeklilik başvurusunu reddetti.

İptal işlemi üzerine hakkını aramak isteyen sigortalı, fiilen çalıştığını ve primlerinin yatırıldığını belirterek Ankara 41. İş Mahkemesinde dava açtı. Mahkeme yaptığı detaylı incelemeler sonucunda, 21 ile 31 Aralık 1994 tarihleri arasındaki çalışmanın gerçek olduğunu tescilleyerek SGK tarafından yapılan iptal işlemini hukuka aykırı buldu ve kaldırdı. Kurum avukatlarının karara itiraz ederek dosyayı taşıdığı Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi de yerel mahkemenin tespitlerini haklı bularak istinaf başvurusunu esastan reddetti. Bölge adliye mahkemesi, izin süresince yapılan fiili çalışmanın sigortalılık niteliğini kaybettirmeyeceğine hükmetti.

Yargıtay Son Noktayı Koyarak Kararı Onadı Sosyal Güvenlik Kurumu, bölge adliye mahkemesinin kararına karşı temyiz yoluna başvurarak dosyayı Yargıtay gündemine taşıdı. Kurum vekilleri sundukları temyiz dilekçesinde, incelemenin eksik yapıldığını ve dinlenen tanık ifadelerinin fiili çalışmayı ispatlamada yetersiz kaldığını ileri sürdü. Temyiz incelemesini tamamlayan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ise alt mahkemelerin kararlarında usul ve esasa aykırı bir durum bulunmadığını tespit etti. Yüksek mahkeme, kurumun tüm temyiz itirazlarını reddederek yerel mahkemenin verdiği kararı resmen onadı. Böylece SGK tarafından sistemden silinen 10 günlük prim hizmeti, vatandaşın sigorta kütüğüne kesin olarak yeniden işlendi.

Bu kararla birlikte, askerlik vazifesi devam ederken usulüne uygun şekilde kullanılan izinlerde yapılan ve sigorta bildirimi bulunan çalışmaların geçerliliği en yüksek yargı mercii tarafından tescillenmiş oldu. Karar, askerlik dönemiyle zaman bakımından çakışan her sigorta kaydının kurum tarafından matbu şekilde geçersiz sayılamayacağını kanıtladı. Somut olaylarda çalışmanın gerçekte var olup olmadığının araştırılması gerektiği ilkesi benimsendi. Sosyal güvenlik mevzuatında 1 günlük dahi prim eksikliğinin emeklilik süresini%100 oranında geciktirebildiği düşünüldüğünde, bu kazanımın değeri daha net anlaşılmaktadır.

Eksik Prim Günleri İçin Yasal Haklar Sosyal güvenlik uzmanları, emeklilik aşamasına gelen tüm çalışanların e-Devlet platformu üzerinden hizmet dökümlerini detaylıca incelemelerini tavsiye ediyor. Çalışıldığı halde kuruma bildirilmeyen, eksik aktarılan veya sonradan iptal edilen günler için izlenmesi gereken belirli hukuki yollar bulunuyor. Öncelikle SGK il veya ilçe müdürlüklerine yazılı idari başvuruda bulunulması gerekmektedir. İdari başvurudan olumlu bir sonuç alınamaması durumunda ise yetkili iş mahkemelerinde hizmet tespiti davası açılması hakkı doğmaktadır.

Açılacak hizmet tespiti davalarında mahkemeler, işyeri özlük dosyalarını, dönem bordrolarını, banka hesap hareketlerini ve aynı işyerinde eş zamanlı çalışan bordrolu tanıkların beyanlarını temel delil olarak kabul etmektedir. Askerlik dönemindeki çalışmalar için ise resmi izin belgelerinin dava dosyasına sunulması kritik bir önem taşımaktadır. Genel kural olarak hizmet tespiti davalarında çalışmanın gerçekleştiği yılın sonundan itibaren 5 yıllık hak düşürücü süre bulunsa da, işverenin bildirge verdiği veya kurumun resmi tespit yaptığı hallerde bu süre sınırlandırılması uygulanmamaktadır.