Bursa'daki söyleşide yapay zekânın insan ve toplum üzerindeki etkileri konuşuldu

Osmangazi Belediyesi’nin Bursa Uludağ Üniversitesi ve Açık Seçik Felsefe iş birliğiyle düzenlediği Hisar Arkeoparkı Kültür Buluşmaları’nın ikincisinde, yapay zekâ ve dijital çağın insan üzerindeki etkileri konuşuldu. Yaşar Kemal Medeniyetler Kütüphanesi Konferans Salonu’ndaki program, “Uludağlı Kadın Filozoflar” söyleşileri kapsamında “Dijital Çağda Epistemolojik, Ontolojik, Varoluşsal Dönüşümler ve Anlam Arayışı” başlığıyla gerçekleştirildi.

Söyleşide Kilis 7 Aralık Üniversitesi Felsefe Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Özgül Ekinci konuk oldu; moderatörlüğü Prof. Dr. Kadir Çüçen yaptı. Katılımcılarla birlikte dijitalleşmenin bilgi üzerindeki etkisi, bilginin gerçeklik ve hakikatle ilişkisindeki değişim ve bu dönüşümlerin insan yaşamına yansımaları değerlendirildi.

Yapay zekânın gelişmesiyle insanın bilgi üretimindeki rolünün nasıl değiştiği, yazılım ve kodlama süreçlerinde insan emeğine duyulan ihtiyacın gelecekte nasıl şekillenebileceği de gündeme geldi. Söyleşide ayrıca teknolojik gelişmelerin toplumsal yaşamı nasıl dönüştürebileceği ve insanın geleceğin dünyasında nasıl bir yer edinebileceği üzerinde duruldu.

TEKNOLOJİ DÖNÜŞTÜRÜCÜ BİR ALANA EVRİLDİDijitalleşmenin özellikle 21’inci yüzyılda yaşanan bir süreç olduğunu belirten Özgül Ekinci, konu başlığının herkese hitap edebilecek şekilde seçildiğini söyledi. Ekinci, “Herkese hitap edecek bir konu olarak ‘Dijital Çağda Epistemolojik, Ontolojik, Varoluşsal Dönüşümler ve Anlam Arayışı’ başlığını seçtik.

Söyleşide üç düşüncede fikirde bir değerlendirme yaptık. Günümüzde en çok münazara edilen konular arasında yapay zeka da yer alıyor. Özellikle 21’inci yüzyılda dijitalleşme dediğimiz bir süreç yaşanıyor. Yapay zeka hayatımızın her alanına dahil olmuş durumda.” dedi.

Bu sürecin geçmişinin Sanayi Devrimi’ne, hatta daha öncesine götürülebileceğini kaydeden Ekinci, teknolojinin ilk bakışta yaşamı kolaylaştırmayı amaçladığını anlattı. Teknoloji ve teknik kavramlarının ilk çağlardan beri var olduğunu belirten Ekinci, temel amacın insana pratiklik ve konfor sağlamak olduğunu ifade etti.

Ancak 20’nci ve 21’inci yüzyıllarda durumun farklı bir boyuta evrildiğini söyleyen Ekinci, “Teknoloji artık yalnızca hayatı kolaylaştıran değil, aynı zamanda hayatı dönüştüren bir alan haline geldi. Teknoloji hem zamanı hem de mekanı dönüştürdü.” diye konuştu.

DEĞİŞİMİN İNSAN ÜZERİNDEKİ ETKİSİSöyleşinin üç başlıkta ele alındığını belirten Ekinci, bunları bilginin niteliğinin epistemolojik açıdan değişimi, bilginin gerçekliğinin ontolojik açıdan dönüşümü ve değişimlerin insanın varoluşuna etkisi olarak sıraladı. Büyük dönüşümlerin yaşandığı bir dönemde insanın süreci kenardan izleyemeyeceğini, değişimin parçası olmak zorunda kaldığını söyledi.

İnsanların teknolojik dönüşümleri sindirmekte zorlanmasının psikolojik rahatsızlıkların nedenlerinden biri olduğunu dile getiren Ekinci, süreci kabullenememenin kişinin kendisine yönelttiği içe ait bir şiddete yol açabildiğini ifade etti. Değişimin hızına yetişemeyen kişinin suçu kendinde aramaya başladığını belirtti.

Ekinci, yapay zekânın insanlığın sonuna yaklaşılıp yaklaşılmadığı, insan eliyle gerçekleştirilen son büyük değişimin yapay zekâ olup olmadığı ve bu araçlarla yazılım ve kod üretilirken insana duyulan ihtiyacın ortadan kalkıp kalkmayacağı gibi soruları beraberinde getirdiğini söyledi. Yeni bir insanlık anlayışına evrilme, insanın gelecekte kendine yer bulması ve kaotik olarak nitelendirilebilecek sahnelerle karşılaşma olasılıklarının da söyleşide tartışıldığını aktardı.

Programda teknolojik dönüşümün hızına uyum sağlamanın psikolojik ve toplumsal güçlükleri ile bu sürecin bireylerin yaşamına ve ruhsal dünyasına yansımaları da ele alındı. Katılımcılar, yapay zekânın tarihî gelişimi, bugün ulaştığı nokta ve gelecekte insan yaşamında üstlenebileceği roller hakkında bilgi edinme fırsatı buldu.