Mahmut Öz “Manavgat’ta Zeytincilik Orekanda antik kentine uzanmaktadır”

Tarihçi-Araştırmacı Yazar Mahmut Öz, Saraçlı Mahallesi’nde bulunan Orekanda antik kentinin 3800 yıllık bir tarihi olduğunu, mağara içine işlenmiş ve dünyada eşi benzeri olmayan zeytin işliği tezgahı bulunduğunu söyledi. Orekanda zeytin ağaçlarının hiçbir tanesinin genetiğiyle oynanmadığına dikkat çeken Mahmut Öz “Yani binlerce yıl önce kullanılan zeytin ve ondan elde edilen zeytin yağı, yaşadığı için biz bu zeytin festivalini yapıyoruz” dedi.

Bu yıl 3.sü düzenlenen Manavgat 3. Manavgat Zeytin ve Zeytinyağı Festivali'nin açılışında konuşan Tarihçi-Araştırmacı Yazar Mahmut Öz; Manavgat Belediye Başkan Vekili Mehmet Çiçek’in konuşmasında hikaye yazmamız gerektiğini söylediğini belirterek “Aslında tarih bize bu hikayeyi bahşetmiş, biz sadece bu hikayeyi dünyaya duyurmakla görevliyiz.

İşte onun için bugün birazcık bu hikayenin tarihini size kısaca anlatmak istiyorum. Orekanda Antik Kentini belgelerde gördüğüm zaman araştırmaya başladım. Uzun süre Saraçlı dağlarında bir antik kent aradık. İlk defa antik kenti bulduğumuz zaman yaşadığımız mutluluğu tarif edemem.

Peki bu antik kentin özelliği neydi? Manavgat‘ta birçok antik kent var. Manavgat’ın neresine giderseniz gidin bir antik taş var, bir yazılı kaya var. Dedik ki Orekanda'nın özelliği ne acaba? Neden Orekanda Saraçlı'da diye düşürmeye başladık ve araştırmalarımızı sürdürdük.

Bir çok hocamızla istişare ettik, geçmiş kaynaklara baktık ve şöyle bir hikaye çıktı. Orekanda Antik Kenti aslında Toroslarda yaşayan antik kavimlerin bir kenti. Yani bunlar Romalılar gibi, Persler gibi, Yunanlılar gibi dışarıdan gelen diğer milletlerden oluşmuyor.

Toroslarda yaşayan ve ataları Lüvilere kadar ulaşan, ancak Homanat diye bizim bölgemizde kendilerine ayrı bir imparatorluk ve devlet kuran bir milletin antik kenti olduğunu gördük. Ve bu antik kentte yapılan araştırmalarda ne kadar eskiye gidebilir diye baktığımızda, Akdeniz Üniversitesi'nin Arkeoloji bölümünden gelen arkeolog arkadaşlarımızla da yaptığımız çalışmalarda gördük ki, burada bulunan Hitit Güneşi veya Hitit Kalkanı kabartması ile MÖ 1800 kadar geriye giden bir tarihten söz ediyoruz.

Bu 3800 yıllık bir tarih demektir. Bu antik kentin bir başka özelliği daha var. Dünyada sayısı çok az olan, biri Filistin’de, birisi Mersin’de bulunmuş, mağara içinde Zeytin İşliğinin üçüncüsü. Yani insanlık daha mağarada yaşarken mağara içine işlenmiş zeytin işliği tezgahı burada bulunmuştur.

Bu bizi, 2 bin 500 yıllık bir zeytinciliğin tarihine geri götürüyor. Bu işlikler o kadar önemli ki, gerçekten dünyada eşi ve benzeri yok. Daha sonra medeniyet devam etmiş. Devam edince bu işlikleri açık alana yapmaya başlamışlar.

Ama açık alana yaptıklarında da blok taşı olduğu gibi işleyerek işlik yapmışlar. Bu da insanlık tarihinde Roma öncesi bir tarih gösteriyor bize. Çünkü Romalılar geldikleri zaman mermeri işlemesini çok iyi bildikleri için, onlar birçok yerde gördüğünüz gibi “mermer işlikler” yapmaya başladılar.

Ama bu işlikler onlardan da eski. O zaman biz Manavgat’ın tarihini ve zeytincilik tarihini başlarken 2500-3000 yıllık bir tarihten, bir hikayeden bahsediyoruz. Yani biz bu Orekenda zeytin festivalini yaparken, bir festivalde biz yapalım diye yola çıkmadık.

Burada da zeytin vardı diyerek veya Manavgat’ın en çok zeytin yetiştiren köyü Saraçlı diye yapmıyoruz. Burada yapmamızın sebebi şu. Bu Orekanda zeytin ağaçlarının hiçbir tanesinin genetiğiyle oynanmamıştır. Yani binlerce yıl önce kullanılan zeytin ve ondan elde edilen zeytin yağı, yaşadığı için biz bu zeytin festivalini yapıyoruz.

Gerçekten bakın bütün festivallere. Tarihi 2 bin 500- 3 bin yıllık, başka bir festival varsa, böyle genetiği ile oynanmamış bir ürün varsa biz gerçekten şapka çıkarırız. Ama biz de istiyoruz ki, bize de şapka çıkarsınlar.

Çünkü Manavgat’ın bu değerini bütün dünyaya anlatmaya kararlıyız. Başkan vekilimiz de bu işe gönül verdi. Gövdesini koydu ve önümüzdeki süreçte daha yeni yatırımlarla, bu bölgenin dünyada tanınmasını sağlayacağız. Ve inanın burada topladığımız zeytinleri, zeytin yağlarını, dünya liderlerine, sayın başkanımız, bir şişe içinde hediye olarak götürürse, biz dünyanın en önemli “zeytin üreticisi” olarak, Manavgat zeytincilik tarihine geçmiş oluruz. Bunun başarmak için elimizden gelen her şeyi yapacağız” dedi.