TikTok'a AB'den'tavşan deliği' suçlaması: Yıllık cirosunun yüzde 6'sı riskte

AB, TikTok'un'Sizin İçin' akışının kullanıcıları zararlı içerik döngülerine hapsedebildiğini bildirdi; yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar ceza riski var.

· 3 dk 2 TikTok'a AB'den'tavşan deliği' suçlaması: Yıllık cirosunun yüzde 6'sı riskte Bit pazarından ayakkabı fiyatına aldığı ürün servet kazandırdı: 75 katı kârla sattı Avrupa Birliği Komisyonu, sosyal medya platformu TikTok'un “Sizin İçin” (For You) kişiselleştirilmiş video akışının kullanıcıları ruh sağlığı ve beden algısı gibi konularda zararlı içerik döngülerine hapsedebildiğini bildirdi. Komisyon, TikTok'un öneri algoritmasının bu riski yeterince değerlendirmediğini tespit ettiğini açıkladı.

İhlalin nihai kararla teyit edilmesi halinde şirkete küresel yıllık cirosunun yüzde 6'sına kadar para cezası uygulanabileceğine dikkat çekildi.

Komisyonun açıklamasına göre, kullanıcılar belirli türdeki içeriklerle etkileşimi arttıkça algoritma daha fazla benzer içerik önermekte; bu durum “tavşan deliği etkisi” olarak adlandırılmaktadır. Sürekli maruz kalmanın üzüntü ve kaygıyı artırabileceği belirtilen açıklamada, özellikle çocukların ve bazı yetişkinlerin ruh sağlığının olumsuz etkilenebileceği vurgulandı. TikTok'un bu konudaki risklere karşı etkili önlem almadığı ifade edildi.

Komisyon, soruşturmanın bu aşamasında TikTok'un “Sizin İçin” akışının tasarımını değiştirmesi gerektiği görüşünde olduğunu bildirdi. TikTok'un ön bulgulara karşı yazılı savunma sunabileceği belirtildi.

AB, 2023 yılında Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında Google, Facebook, TikTok, YouTube ve X'in de aralarında bulunduğu 19 platforma yönelik katı kurallar açıklamıştı. Platformların dezenformasyonu sınırlaması, yasa dışı içeriği hızla kaldırması, reşit olmayanları daha iyi koruması, risk değerlendirmesi yapması ve dış denetime tabi olması gerekiyor.

Dört aylık uyum süresi verilen platformların kural ihlali halinde milyarlarca euroluk cezalarla karşılaştığı görüldü.

Komisyon, Google'a Eylül 2025'te reklam konusunda rekabet karşıtı uygulamaları nedeniyle 2,95 milyar euro para cezası uyguladı. Eylül 2024'te Google, haksız rekabet suçlamasıyla aldığı 1,49 milyar euroluk cezaya itirazında haklı bulundu; bir hafta önce haksız rekabet suçlamasıyla kesilen 2,42 milyar euroluk cezaya itiraz için açtığı davayı kaybetmişti.

Fransa'nın rekabet kurumu da Mart 2024'te Google'a fikri mülkiyet kurallarına bağlı ihlaller nedeniyle 250 milyon euro ceza verdiğini açıkladı. Komisyon ayrıca aralık ayında Google ve YouTube'dan elde edilen içeriklerin yapay zeka teknolojisini geliştirmek için kullanılmasının rekabet kurallarını ihlal edip etmediğine ilişkin soruşturma başlattı.

Komisyon, Kasım 2024'te Meta'ya Facebook Marketplace uygulamasının kötüye kullanımı nedeniyle 797,72 milyon euro ceza uyguladı. Aralık ayında ise WhatsApp mesajlaşma platformundaki yapay zeka özellikleri nedeniyle Meta hakkında tekelleşme soruşturması başlatıldı.

ABD'de New Mexico eyaletinde bir mahkeme, kullanıcıları gizlilik ve içerik denetimi politikaları konusunda yanılttığı gerekçesiyle Meta'ya 25 milyar dolar ceza ödemeye hükmetti; bu dava Cambridge Analytica veri ihlali iddialarına dayanıyor. Ayrıca Meta, ağustos ayında sosyal medya platformlarının çocukların ruh sağlığına zarar verdiği suçlamasıyla ABD'de açılan davada eyaletlerle uzlaşmaya gitmiş, 52 başsavcıyla 18 milyar dolarlık anlaşmaya imza atmıştı.

İspanya hükümeti 17 Şubat'ta X, Meta ve TikTok hakkında yapay zeka ile üretilmiş çocuk istismarı materyallerini yaydıkları iddiasıyla soruşturma başlattı. AB Komisyonu 26 Ocak'ta Grok'un manipüle edilmiş cinsel içerikli görüntüler yaydığı iddiasını inceleyeceğini söyledi.

3 Şubat'ta Fransız polisi Elon Musk'ın sosyal medya ağına ait ofislere baskın düzenledi ve savcılar Musk'ın ifadeye çağrılmasını istedi. X, Aralık ayında çevrimiçi içerik kurallarını ihlal ettiği gerekçesiyle 120 milyon euro para cezasına çarptırıldı.

X ve Grok algoritmasının aşırı sağcı fikirlerin yayılmasını kolaylaştırdığı eleştirileri de yapılıyor.

ABD teknoloji düzenleyicileri 6 Şubat'ta TikTok'u “bağımlılık yaratan” özellikler yoluyla çevrimiçi içerik kurallarını ihlal etmekle suçladı ve tasarımını değiştirmemesi halinde para cezasıyla karşı karşıya kalacağı yönünde uyardı. TikTok, Mayıs ayında dolandırıcılık reklamlarının tespitini mümkün kılan bir veri setini paylaşma yükümlülüğüne uymamakla suçlandı; şeffaflık taahhütleri verince para cezasından kurtuldu.

Brüksel'de algoritmaların nasıl daha şeffaf ve denetlenebilir olacağına dair tartışmalar sürerken, teknoloji şirketlerine yönelik düzenleyici baskıların artması bekleniyor.