Antik kuyularda saklanan iki bin yıllık lezzet! Antalya'nın Söğle peyniri dünya sahnesine çıkıyor

Antalya'nın Elmalı ilçesine bağlı Söğle Mahallesi'nde, Kızlar Sivrisi Dağı'nın eteklerindeki yaklaşık 2 bin rakımlı yaylalarda geleneksel yöntemlerle üretilen Söğle peyniri, antik dönemlerden kalma kuyularda olgunlaşıyor. Elmalı Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürü Durmuş Altan, peynirlerin yaklaşık 12 metre derinliğindeki bu kuyularda dört ay boyunca bekletildiğini kaydetti.

Yaylalarda otlatılan keçi ve koyun sütünden elde edilen peynir, 40 derecede kaynatılıp özel mayayla hazırlandıktan sonra rendeleniyor ve tuzlanıyor. "Keskiç" adı verilen aletle sıkıştırılan peynir parçaları, keçi derisine sarılarak kuyulara bırakılıyor.

Yıllardır bu işi sürdüren üretici Ayşe Temizöz, koyun ve keçi sütünü ılıştırdıktan sonra el makinesiyle çektiklerini, kaymağını ayırıp peyniri pişirdiklerini anlattı. Tuzlanan peynirleri keçi derisine basarak kuyulara bıraktıklarını belirten Temizöz, "Kuyumuza atarız, 4 ay durur.

Çok lezzetli olur" diye konuştu. Söğle peyniri, üretim tekniğiyle UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alıyor. Şimdi hedef, coğrafi işaret tescili alarak bu yöresel lezzeti dünya çapında tanınır hale getirmek.

Durmuş Altan, "İnşallah coğrafi işareti de aldığımızda Söğle peyniri uluslararası bir peynir olacak" diye konuştu. Antalya Büyükşehir Belediyesi, kentin 19 ilçesindeki geleneksel peynir üretimini sistematik olarak belgelemeye çalışıyor.

Kent Tarihi, Tanıtımı ve Turizm Dairesi Başkanı Ekrem Savaş, "Antalya Yerel Peynirleri Envanteri ve Gastronomi Mirası Projesi" kapsamında köyleri dolaşıp üreticilerin hikayelerini kaydettiklerini söyledi. Savaş, "Antalya'nın yerel peynirleriyle ilgili envanter oluşturacağız.

Bunu sadece bir veri olarak görmemeliyiz. Antalya'nın kültürünü, özellikle Yörüklerin kültürünü bugüne taşıyarak kalıcı olmasını sağlayacağız" dedi. Yerel peynir üretiminin sürekliliğinin hayvancılık ve meraların varlığına bağlı olduğunu vurgulayan Savaş, yaylaların korunması konusuna dikkat çekti.

Üreticilerin karşılaştığı sorunların çözülmesi gerektiğini belirten Savaş, COP31 sürecinde de meraların ve yerel üreticilerin durumunu gündeme getirdiklerini aktardı. Proje kapsamında "Antalya'nın Peynirleri" başlıklı bir kitap hazırlanması planlanıyor.

Ayrıca Söğle peynirinin daha geniş kitlelere ulaşması için Söğle Peynir Festivali düzenlenmesi hedefleniyor. Ürünün uygun ambalajlarla pazarlanması ve farklı satış kanallarının geliştirilmesi de öngörülen çalışmalar arasında yer alıyor.