Şanlıurfa'da müziğin arkasında başka bir ustalık var! Ney, def ve bağlama da yapılıyordu

Şanlıurfa'nın geleneksel el sanatları arasında bağlama, ney ve def yapımcılığı ayrı başlıklar altında yer alıyor. Kentin müzik kültürüyle bağlantılı bu üretim alanları, çalgıların hazırlanmasında da ustalık gerektiren bir zanaat geleneği bulunduğunu gösteriyor.

Şanlıurfa'nın müzik kültürü, türküler, hoyratlar ve geleneksel müzik toplantılarıyla tanınıyor. Ancak bu kültürün bir başka yönünü, müzik aletlerini hazırlayan ustalar oluşturuyor.

Şanlıurfa Kültür Atlası'nın geleneksel el sanatları envanterinde bağlama, ney ve def yapımcılığı ayrı üretim alanları olarak sıralanıyor. Böylece kentteki müzik geleneğinin çalgı yapımıyla bağlantısı da kayıt altına alınmış bulunuyor.

Bağlama yapımı geleneksel meslekler arasında

Bağlama, Türk halk müziğinde kullanılan telli çalgılar arasında yer alıyor. Çalgının hazırlanmasında gövde, sap ve teller gibi farklı bölümler bulunuyor.

Şanlıurfa Kültür Atlası'nda bağlama yapımcılığı, kentin geleneksel el sanatları arasında sıralanıyor.

Envanterin kaynak kişiler bölümünde bağlama yapımcısı Kalender Yorgun'un adı da yer alıyor. Bu kayıt, araştırmada meslekle ilgili yerel ustaların bilgilerinden yararlanıldığını gösteriyor.

Ney yapımcılığı da kayıtlı

Ney, üflemeli çalgılar arasında bulunuyor. Şanlıurfa'da ney yapımcılığı, geleneksel el sanatları listesinde ayrı başlık altında ele alınıyor.

Kültür Atlası'nın kaynakçasında Şanlıurfa'nın dinî müzik kültüründe neyin yerine ilişkin akademik bir çalışma da bulunuyor.

Böylece ney, kentte hem müzik kültürü hem de çalgı yapımcılığı açısından belgelenen konular arasında yer alıyor.

Def ve bendir yapımında ayrı ustalık

Şanlıurfa'nın geleneksel müzik aletlerinden biri de def. Kültür Atlası'nda def yapımcılığı, bendir adıyla birlikte ayrı bir el sanatı olarak sıralanıyor.

Def ve bendir, vurmalı çalgılar arasında bulunuyor. Bu tür çalgılarda kasnak ve üzerine gerilen yüzey, sesin oluşmasında kullanılan temel bölümleri oluşturuyor.

Kültür Atlası'nın sözlü kaynaklar listesinde def yapımıyla ilişkili bir usta da bulunuyor. Bu bilgi, çalgı yapımının araştırmada ayrı bir meslek alanı olarak ele alındığını gösteriyor.

Urfa müziği üretim kültürüyle de bağlantılı

Şanlıurfa'nın müzik geçmişi, icracılar ve eserlerle birlikte çalgıların hazırlanmasına ilişkin ustalık bilgisini de içeriyor.

Bağlama, ney ve def yapımcılığının geleneksel el sanatları listesinde ayrı ayrı yer alması, bu üretim alanlarının kültürel envanterde belgelenmesini sağlıyor.

Kentte bugün bu çalgıları kaç ustanın ürettiği konusunda envanterde güncel bir sayım bulunmuyor. Bununla birlikte üç farklı çalgının yapımcılığı, Şanlıurfa'nın müzikle bağlantılı geleneksel zanaatları arasında kayıtlı.