Buğdayda zam un ihracatında kayıp

Dünyada hububat fiyatları gerilerken Türkiye'de buğday fiyatları yükselmeye devam ediyor. Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF)’nun kasım ayı sektör raporuna göre Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütünün (FAO) hububat fiyat endeksi ekimde yıllık bazda yüzde 12,6, aylık bazda yüzde 4,5 geriledi.

Buna karşılık Türkiye'de kırmızı sert buğdayın ortalama piyasa fiyatı aynı dönemde yıllık yüzde 29,6, aylık yüzde 4,4 arttı. Polatlı'da kırmızı sert buğdayın ton fiyatı 20 bin lirayı aştı, un ihracatındaki daralma sürdü.

Yılın ilk dokuz ayında un ihracatından elde edilen gelir yüzde 16,4 azaldı, Irak pazarındaki kayıp yüzde 62,1'e ulaştı. POLATLI’DA ARTIŞ YÜZDE 35,7’Yİ BULDUTUSAF'ın 10 Kasım'da yayımladığı raporda yer alan Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) piyasa verilerine göre, ekmek yapımında kullanılan kırmızı sert buğdayın Türkiye genelindeki ortalama ton fiyatı Ekim 2025'te 13 bin 683 lirayken Ekim 2026'da 17 bin 736 liraya yükseldi.

Böylece fiyatlar yüzde 29,6 artmış oldu. En yüksek fiyatlardan biri Polatlı'da görüldü. Geçen yılın ekim ayında 14 bin 945 lira olan kırmızı sert buğdayın ton fiyatı, bu yılın aynı ayında 20 bin 285 liraya çıktı. Yıllık artış yüzde 35,7'yi buldu.

Söz konusu dönemde Konya'da da kırmızı sert buğdayın ton fiyatı 14 bin 564 liradan yüzde 34,3’lık artışla 19 bin 565 liraya yükseldi. Fiyatlar Edirne’de yüzde 30 artışla 18 bin 396 liraya, Eskişehir'de ise yüzde 21,2 artışla 16 bin 626 liraya çıktı.

DÜNYA HUBUBAT FİYATLARI GERİLİYORTürkiye'de buğday fiyatları yükselirken uluslararası piyasalarda farklı bir tablo ortaya çıktı. FAO'nun hububat fiyat endeksi ekim ayında 116,8 puana gerileyerek bir önceki aya göre yüzde 4,5, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,6 düşüş kaydetti.

FAO, dünya buğday fiyatlarındaki gerilemede zayıf uluslararası talebin ve özellikle Arjantin'deki olumlu üretim beklentilerinin etkili olduğunu bildirdi. Karadeniz'deki ticaret akışındaki güçlüklerin hafifleyeceği beklentisi de fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturdu.

UNLU MAMULLERİN ÜRETİCİ FİYATLARI ARTTIBuğday fiyatlarındaki yükselişe unlu mamullerin üretici fiyatlarındaki artış eşlik etti. TUSAF'ın aktardığı verilere göre, fırın ürünleri ve unlu mamullerin yurt içi üretici fiyat endeksi eylül ayında aylık yüzde 2,7, yıllık yüzde 24 arttı.

Öğütülmüş tahıl ürünleri, nişasta ve nişastalı ürünlerde ise üretici fiyatları aylık yüzde 3,8, yıllık yüzde 25,5 yükseldi. İHRACATTA MİKTAR DA AZALDIİç piyasada buğday fiyatları yükselirken Türkiye'nin un ihracatındaki daralma devam etti.

TUSAF raporuna göre, Türkiye 2026 yılının ocak-eylül döneminde 1 milyon 446 bin ton buğday unu ihraç ederek 534,3 milyon dolar gelir elde etti. Geçen yılın aynı dönemine göre ihracat geliri yüzde 16,4 geriledi. İhracat miktarı da yaklaşık 1 milyon 692 bin tondan 1 milyon 446 bin tona düşerek yüzde 14,5 azaldı.

GELENEKSEL PAZARDA SERT DÜŞÜŞİhracattaki gerileme, Türkiye'nin geleneksel pazarlarında daha belirgin. Özellikle Irak'a yapılan un ihracatındaki sert düşüş dikkat çekti. TUSAF'ın TÜİK dış ticaret verilerinden derlediği bilgiye göre, yılın ilk dokuz ayında Irak'a yapılan buğday unu ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 62,1 azalarak 59,2 milyon dolara düştü.

Suriye'ye yapılan un ihracatı yüzde 6,3 düşüşle 132,6 milyon dolar olarak belirlendi. SAVAŞTAKİ ÜLKELERDE BİLE DÜŞTÜTürkiye’de buğday fiyatlarının sert bir şekilde arttığı dönemde, savaştaki ülkelerde bile düşüş meydana geldi.

TUSAF raporundaki verilere göre Türkiye’nin önemli buğday tedarikçilerinden Rusya’da ekmeklik buğdayın ton fiyatı Ekim 2025’te 231 dolarken Ekim 2026’da 209 dolara geriledi. Savaşta bulunan Rusya’da yıllık düşüş yüzde 9,5 oldu.

Ukrayna’da ise aynı dönemde fiyatlar 228 dolardan 216 dolara inerek yüzde 5,3 azaldı. Bu dönemde Türkiye’de kırmızı sert buğdayın ortalama ton fiyatı ise dolar bazında yüzde 9,7’lik yükseliş kaydetti. Ekim 2025’te 327 dolar olan ürün, Ekim 2026’da 358,86 dolara çıktı.