Emekliye ocak zammında iki ayrı senaryo: Masada hangi rakamlar var?

Milyonlarca emeklinin ocak ayında alacağı zam için hesaplamalar sürerken, enflasyona bağlı artışın yanı sıra yapılabilecek ek iyileştirmeler de gündemdeki yerini koruyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in açıklamalarının ardından emekli maaşlarına refah payı veya seyyanen zam yapılması ihtimalleri tartışılıyor.

Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Okan Güray Bülbül, 2027 yılı emekli maaşlarına ilişkin beklentileri, en düşük emekli aylığında ortaya çıkabilecek rakamı ve ek zam seçeneklerini değerlendirdi.

Bülbül, yalnızca enflasyon oranında yapılacak artışın emeklilerin alım gücünü korumakta yeterli olmayabileceğini belirterek, "Dolayısıyla burada yapılacak bir zammın satın alma gücünü tek başına koruyabilmesi çok da mümkün olamıyor. O yüzden de aslında refah payı gündemi oluşmuş durumda şimdiden" dedi.

Emekli zammında dört aylık oran belli oldu

Ekim ayı enflasyonunun yüzde 2,58 olarak açıklanmasıyla temmuz-ekim dönemindeki kümülatif enflasyonun yüzde 8,29'a ulaştığını belirten Bülbül, bu oranın Sosyal Sigortalar Kurumu (SSK) ve Bağ-Kur emeklilerinin ocak zammı açısından şimdiden oluştuğunu söyledi.

Bülbül, "Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim ayı enflasyonu kümülatif olarak yüzde 8,29'a ulaşmış oldu. Dolayısıyla yüzde 8,29'luk zam da SSK ve Bağ-Kur emeklileri için garanti edilmiş oldu" ifadelerini kullandı.

Memur ve memur emeklilerinde ise toplu sözleşme hükümlerinin geçerli olduğunu hatırlatan Bülbül, mevcut enflasyon verileriyle bu kesim için yüzde 6,26'lık artışın oluştuğunu belirtti.

Ocak zammında hangi oranlar bekleniyor?

Kasım ve aralık ayı enflasyonuna ilişkin varsayımlarını paylaşan Bülbül, yılın son iki ayında sırasıyla yüzde 2 ve yüzde 1 enflasyon gerçekleşmesinin makul bir senaryo olduğunu söyledi.

Bülbül, "Eğer yüzde 2 ve yüzde 1 oranında gerçekleşirse Kasım ve Aralık ayı enflasyonu, bu durumda Ocak'ta SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 12'lik bir zam söz konusu olacak. Görevdeki memurlar ve memur emeklileri için ise bu zam oranı yüzde 10 olacak" dedi.

Bu oranların gerçekleşecek enflasyon verilerine bağlı olduğunu belirten Bülbül, ek iyileştirmelere ilişkin beklentilerin de giderek güçlendiğini anlattı.

Emekli maaşlarına ek zam için iki formül

Emeklilere yönelik iyileştirme açıklamalarının beklentileri artırdığını söyleyen Bülbül, "Önce Sayın Cumhurbaşkanının emekliler için 2027'de ek iyileştirmeler olacak sözü, arkasından Sayın Cumhurbaşkanı Yardımcısının bu konudaki bütçede pay ayrıldığına yönelik açıklaması ve en son dün akşam itibarıyla Sayın Mehmet Şimşek'in yaptığı bütçede bunun için yeterli payın ayrıldığına yönelik açıklama sonrası buradaki beklenti pekişti" ifadelerini kullandı.

Ek artışın nasıl yapılabileceğine ilişkin iki farklı yöntem bulunduğunu belirten Bülbül, ilk seçeneğin enflasyon zammına refah payı eklenmesi olduğunu söyledi.

Bülbül, "Bir tanesi yüzdesel olarak bir refah payı eklenmesi. Bunun oranı 5 puan olabilir, 8 puan olabilir, daha yukarı çıkarttırıp 10 puan olabilir" dedi.

Bu yöntemde enflasyona bağlı artışın daha yüksek bir seviyeye tamamlanabileceğini ifade eden Bülbül, "Ama yüzde 12 olarak tahmin ettiğimiz az önceki 6 aylık enflasyon senaryosunda bunu ya yüzde 15'e ya da yüzde 20'ye tamamlama ihtimali olabilir" diye konuştu.

Refah payının kök aylıklara uygulanacağını hatırlatan Bülbül, düşük kök aylığı bulunan emeklilerin yapılan artışı doğrudan maaşlarında göremeyebileceğine işaret etti.

Bülbül, "Birinci senaryoda, yüzdelik bir refah payı artışında aynı artışın en düşük emekli aylığına da uygulanıp uygulanmayacağı önemli" ifadelerini kullandı.

Seyyanen zamda 5 bin ve 10 bin lira senaryosu

İkinci seçeneğin ise emekli maaşlarına sabit tutarda seyyanen zam yapılması olduğunu anlatan Bülbül, bu yöntemde düşük aylık alan emeklilerin oransal olarak daha avantajlı olabileceğini belirtti.

Bülbül, "Diğer taraftan ikinci formül de seyyanen bir zam uygulanmasıdır. Yani orandan bağımsız olarak emekli aylıklarına 5.000 TL, 10.000 TL gibi bir miktarın doğrudan eklenmesidir" dedi.

Seyyanen artışın geçmişte görevdeki memurlara uygulandığını hatırlatan Bülbül, düşük maaşlı emeklilerin bu yöntemle oransal artışa kıyasla daha fazla yarar sağlayabileceğini söyledi.

Bülbül, iki seçeneği şu sözlerle özetledi:

"Dolayısıyla iki formül var: Ya refah payının yüzdesel olarak gerçekleşen enflasyon oranına eklenmesi ve 12 olarak tahmin ettiğimiz rakamın 15 veya 20'ye çekilmesi ya da seyyanen 5.000 TL ya da 10.000 TL artış uygulanması olacak. Bunun hangisinin hayata geçeceğini ilerleyen dönemde göreceğiz."

En düşük emekli maaşı ne kadar olabilir?

Emekli zammında merak edilen konulardan birinin de en düşük emekli aylığı olduğunu belirten Bülbül, 5 milyondan fazla emeklinin bu seviyeden ödeme aldığını söyledi.

Mevcut en düşük emekli aylığının 23 bin 552 lira olduğunu hatırlatan Bülbül, yüzde 12'lik artışın bu tutara da uygulanması halinde ortaya çıkabilecek rakamı açıkladı.

Bülbül, "Eğer yüzde 12'lik bir artış doğrudan en düşük emekli aylığı rakamına da uygulanırsa bu durumda 26.378 TL'lik bir rakam söz konusu olacaktır en düşük emekli aylığı için" dedi.

Ancak en düşük emekli aylığının artırılmasının diğer emekli zamlarından farklı olarak yasal düzenleme gerektirdiğini vurgulayan Bülbül, "En düşük emekli aylığının arttırılması için doğru adres Meclis. Meclis'te bir kanun değişikliğiyle ancak bu değişiklik hayata geçirilebiliyor" ifadelerini kullandı.

Bülbül, refah payı ve seyyanen zam ihtimallerinin aralık ayının ortasından itibaren daha fazla konuşulabileceğini belirtti.