Sayıştay’dan Tonya Belediyesine 14 Bulgu: Mali Kayıtlarda Eksiklikler Tespit Edildi

Tonya Belediyesinin 2025 yılı hesaplarını inceleyen Sayıştay, muhasebe kayıtlarından belediye mallarının takibine kadar 14 bulguya yer verdi. Raporda, tasfiye edilen fabrika inşaatının hâlâ devam eden yatırım olarak gösterildiği, doğalgaz çalışmalarından harç alınmamasına ilişkin meclis kararının ise yetki aşımı niteliğinde olduğu belirtildi.

Sayıştayın Trabzon Tonya Belediyesi hakkında hazırladığı raporunda, belediyenin mali tablolarını etkileyen kayıt hataları ve mevzuata aykırı uygulamalar sıralandı. Raporda, denetim görüşünün dayanağını oluşturan 11 bulgunun yanı sıra diğer tespitler kapsamında üç bulguya daha yer verildi. Belediye, bulgulara ilişkin cevaplarında gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirdi.

Rapordaki dikkat çeken tespitlerden biri, 2020 yılında yapımına başlanan fabrika binasına ilişkin oldu. Sayıştay, inşaatın 2021 yılında tamamlanamadığını ve yapım işinin tasfiye edildiğini belirledi.

Yükleniciye ödenen toplam 6 milyon 391 bin 683 lira 98 kuruşun, buna rağmen “Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı”nda izlenmeye devam ettiği kaydedildi. Gerekli muhasebe aktarımı yapılmadığı için yatırım hesabının bu tutarda fazla, binalar hesabının ise aynı tutarda eksik göründüğü bildirildi.

Sayıştay, belediye sınırları içerisinde doğalgaz dağıtım firmasının yürüttüğü altyapı çalışmalarından ruhsat harcı alınmamasına ilişkin belediye meclisi kararını da değerlendirdi.

Raporda, 15 Eylül 2025 tarihli ve 42 sayılı kararın, kanunla belirlenmiş bir harca yönelik muafiyet getirdiğine dikkat çekildi. Belediye meclislerinin harçlar bakımından muafiyet veya istisna belirleme yetkisi bulunmadığı belirtilerek kararın “yetki aşımı niteliğinde olduğu ve mevzuata uygun olmadığı” değerlendirmesi yapıldı.

Sayıştay, sonraki uygulamalarda harç işlemlerinin kanuni düzenlemeler çerçevesinde yürütülmesini ve benzer kararların alınmaması için tedbir geliştirilmesini istedi.

Belediyenin toplam 6 milyon 756 bin 654 lira 52 kuruş tutarındaki yapılandırılmış vergi ve SGK borcunun, vadelerine göre ayrıştırılarak ilgili hesaplarda usulüne uygun izlenmediği tespit edildi.

Raporda, bu borcun 1 milyon 51 bin 847 lira 52 kuruşluk bölümünün 2025 yılına, 5 milyon 704 bin 807 liralık bölümünün ise sonraki yıllara ilişkin olduğu belirtildi. Borçların kısa ve uzun vadeli yükümlülükler olarak uygun hesaplarda takip edilmesi gerektiği vurgulandı.

Denetimde, belediyenin iktisadi faaliyetleri dışında yürüttüğü hizmetlere ilişkin harcamaların KDV’sinin de indirim konusu yapıldığı belirlendi.

Sayıştay, önceki yıllardan devam eden uygulama sonucunda Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı’nın dönem sonu bakiyesinin 1 milyon 892 bin 771 lira 95 kuruşa ulaştığını bildirdi. Hatalı uygulamanın bu hesabın fazla görünmesine neden olduğu kaydedildi.

Raporda ayrıca, uygulama nedeniyle bazı aylarda vergi dairesine ödenmesi gerekebilecek tahsil edilmiş KDV tutarlarının da ödenmediğine dikkat çekildi.

Belediyenin taşınır mallarına ilişkin denetimde de kapsamlı eksiklikler ortaya konuldu. Rapora göre taşınır kayıt, kontrol ve konsolide yetkilileri belirlenmedi; dayanıklı taşınırlar defteri tutulmadı, taşınırlar ve bunlara ilişkin işlemler kayda alınmadı.

Yıl içerisinde ve yıl sonunda taşınır sayımı yapılmadığı, sayım tutanağı bulunmadığı, gerekli hesap cetvellerinin düzenlenmediği ve dayanıklı taşınırlara numara verilmediği de tespitler arasında yer aldı.

Taşınmazlarda ise tapu bilgileri ile fiilî durumun uyumlaştırılmadığı; envanter, numaralandırma, dosyalama ve cins tashihi çalışmalarının tamamlanmadığı belirtildi. Diğer kamu kurumlarına tahsis edilen taşınmazların da gerekli muhasebe kayıtları yapılmadığından belediyenin kullanımındaymış gibi görünmeye devam ettiği kaydedildi.

Sayıştay, 2020 yılı ve öncesindeki bütçe giderlerinden kaynaklanan, ilgilisine ödenmeyen ve yasal süresi içinde talep edilmeyen toplam 1 milyon 446 bin 291 lira 26 kuruşun, 2025 yılı sonunda bütçeye gelir kaydedilmediğini belirledi.

Raporda, ilgili mali yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar talep edilmeyen bu tutarların mevzuat gereği gelir kaydedilmesi gerektiği ifade edildi.

Belediyeye ait iş makineleri ve taşıtların değerini artıran toplam 499 bin 636 liralık harcamanın, ilgili varlık hesabına eklenmek yerine doğrudan giderleştirildiği tespit edildi.

Bilgisayar yazılımları, lisans alımları ve program güncellemeleri için yapılan 179 bin 918 liralık harcamanın da Haklar Hesabı’nda izlenmeden doğrudan gider yazıldığı bildirildi.

Türkiye Belediyeler Birliği ve Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansına ilişkin toplam 505 bin 937 lira 62 kuruşluk payın uygun hesapta muhasebeleştirilmemesi, SGK ek karşılık primlerinin kayıtları, nakit tahsilatların bankaya aktarılma süreci ve taşınmaz kira sözleşmelerinin noter tescilinin yaptırılmaması da rapora yansıdı.

Sayıştay, belediyede iç kontrol sisteminin kurulmasının henüz tamamlanmadığını belirterek etkin bir iç kontrol sisteminden söz etmenin mümkün olmadığı değerlendirmesinde bulundu.

Denetim görüşünde ise belediyenin 2025 yılı mali rapor ve tablolarının, denetim görüşüne dayanak oluşturan bulgularda belirtilen hesap alanları hariç, tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği ifade edildi.

Yorumunuz için teşekkürler, en kısa sürede gözden geçirilip yayınlanacaktır

Trabzon Günebakış’ın temel yayın politikası Trabzon’a özgü, sahadan üretilen haberlerle şehrin nabzını tutmaktır. Muhabirlerimiz, kentin gündemini birebir takip ederek yerel gelişmeleri, insan hikâyelerini ve bölgeye özgü olayları okurlarımıza ulaştırır.

Bunun yanı sıra gün içinde zaman zaman dış kaynaklardan alınan haberler de editörlerimiz tarafından Trabzon’a özgü ayrıntılar, yerel gözlemler, uzman görüşleri ve saha bilgileriyle zenginleştirilir. Bu yaklaşım sayesinde haberlerimiz benzerlerinden ayrışan, benzersiz, özgün ve doyurucu bir içerik niteliği kazanır.

Trabzon Günebakış, okurlarına yalnızca haber değil; analiz, bağlam ve değer sunmayı ilke edinmiştir.

Trabzon Günebakış’ın temel yayın politikası Trabzon’a özgü, sahadan üretilen haberlerle şehrin nabzını tutmaktır. Muhabirlerimiz, kentin gündemini birebir takip ederek yerel gelişmeleri, insan hikâyelerini ve bölgeye özgü olayları okurlarımıza ulaştırır.

Bunun yanı sıra gün içinde zaman zaman dış kaynaklardan alınan haberler de editörlerimiz tarafından Trabzon’a özgü ayrıntılar, yerel gözlemler, uzman görüşleri ve saha bilgileriyle zenginleştirilir. Bu yaklaşım sayesinde haberlerimiz benzerlerinden ayrışan, benzersiz, özgün ve doyurucu bir içerik niteliği kazanır.

Trabzon Günebakış, okurlarına yalnızca haber değil; analiz, bağlam ve değer sunmayı ilke edinmiştir.