Dünyayı sel vurdu: Ölümler son 13 yılın zirvesinde

Uluslararası yardım kuruluşu Oxfam, iklim krizinin yol açtığı felaketlerin bilançosuna ilişkin dikkat çeken veriler paylaştı. Kuruluşun analizine göre, 2026 yılında dünya genelinde seller nedeniyle en az 8 bin kişi yaşamını yitirdi.

Sel felaketlerinde kaydedilen can kaybının 2013 yılından bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı bildirildi. Oxfam tarafından yayımlanan açıklamada, iklim değişikliğinin tetiklediği aşırı hava olaylarının giderek daha yıkıcı hale geldiği vurgulandı.

İklim krizine en az neden olan toplumların, ortaya çıkan sonuçlardan en ağır şekilde etkilendiğine dikkat çekildi. Can kayıplarının büyük bölümü Nepal'de Kuruluşun değerlendirmesine göre, sellerde hayatını kaybedenlerin yaklaşık dörtte üçü Nepal'de yaşanan ani sel felaketlerinde yaşamını yitirdi.

Açıklamada ayrıca, gelir ve servet eşitsizliğinin daha belirgin olduğu ülkelerde sel kaynaklı ölümlerin 7 kat daha fazla olduğuna işaret edildi. Ocak-Eylül 2026 döneminde 106 ülkede aylık sıcaklık rekorlarının kırıldığı bilgisi de paylaşılırken, küresel ısınmanın sorumluluğunun toplum kesimleri arasında eşit dağılmadığı belirtildi.

Oxfam'ın aktardığı verilere göre, dünyanın en zengin yüzde 1'lik kesiminden bir kişinin karbon salımının aşırı sıcak hava dalgalarına katkısı, ortalama bir bireyin etkisinin 34 katına, dünyanın en yoksul yüzde 50'sindeki bir kişinin etkisinin ise 100 katına ulaşıyor. İngiltere'ye fosil yakıt şirketleri için vergi çağrısı Oxfam, iklim krizinin ekonomik yükünün daha adil paylaşılması gerektiğini belirterek İngiltere hükümetine çeşitli politika önerileri sundu.

Kuruluş, mevcut Enerji Karları Vergisi'nin sona ermesinin ardından petrol ve doğal gaz şirketlerine yönelik kalıcı ve yüksek oranlı bir aşırı kâr vergisi uygulanmasını istedi. Ayrıca varlık vergilerinin devreye alınması ve özel jetler gibi yüksek karbon salımına neden olan lüks tüketim araçlarının daha yüksek oranda vergilendirilmesi çağrısında bulundu.

İngiltere'nin uluslararası iklim finansmanı katkısını artırmasını isteyen Oxfam, borç yükünü büyüten krediler yerine hibe esaslı desteklerin öncelik kazanması gerektiğini savundu. İklim finansmanının en az yarısının, ülkelerin iklim değişikliğinin etkilerine hazırlanmasını sağlayan uyum çalışmalarına yönlendirilmesi de öneriler arasında yer aldı.''İklim krizinin faturasını sorumlular ödemeli'' Oxfam Etki Oluşturma Direktörü Jean McLean, iklim krizine en az katkı sunan toplumların felaketlerin en ağır sonuçlarıyla karşı karşıya kaldığını belirtti.

McLean, krize neden olan varlıklı bireylerin, şirketlerin ve ülkelerin iklim değişikliğine uyum, toparlanma ve yeniden inşa süreçlerinin maliyetini üstlenmesi gerektiğini ifade etti. McLean, dünyanın en zengin kesimlerinin iklim krizinden iki farklı şekilde kazanç sağladığına da dikkat çekti.

Buna göre, süper zenginler bir taraftan çevre kirliliğine yol açan sektörlere yatırım yapmayı sürdürürken diğer taraftan iklim değişikliğinin sonuçlarına karşı geliştirilen uyum ve koruma sektörlerinden gelir elde ediyor. Yeniden inşa ve toparlanma hizmetlerinin de iklim felaketlerinden etkilenen toplumlara yeniden satılarak ekonomik kazanca dönüştürüldüğünü belirten McLean, bu tablonun küresel ölçekteki eşitsizlikleri daha da derinleştirdiğine işaret etti.

Oxfam, adil bir yeşil dönüşümün hayata geçirilmesi, afet dönemlerinde acil yardım ve yeniden inşa süreçlerinin güçlendirilmesi ve gıda sistemlerinde şirketlerin krizlerden aşırı kazanç elde etmesinin önlenmesi gerektiğini vurguladı.