Aydın’ın zeytininde ihracat alarmı! 9 ayda yüzde 28 düşüş

Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı 2026’nın ilk 9 ayında yüzde 28 gerileyerek 273 milyon dolara düştü. Yeni sezonda yüksek rekolte beklentisi üreticiye umut verirken, dünya genelindeki üretim artışı ve ihracat engelleri sektörü zorlu bir döneme sürüklüyor.

Zeytinciliğin önemli merkezlerinden Aydın’da da gözler, artan üretimin ihracat gelirine ne ölçüde dönüşeceğine çevrildi.

Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı sektöründe yeni sezon öncesinde ihracat endişesi öne çıktı. 2026/2027 sezonunda sofralık zeytin ve zeytinyağında yüksek rekolte beklenirken, ihracatta yaşanan gerileme sektörün önündeki önemli sorunlardan biri oldu.

Özellikle zeytin üretiminde öne çıkan Aydın açısından, üretim gücünün ekonomik kazanca dönüşmesi daha da önem kazandı.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği verilerine göre Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatı, 2026 yılının ocak-eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 28 azaldı. Geçen yıl 381 milyon dolar olan ihracat geliri, bu yıl 273 milyon dolara geriledi.

İhracat miktarı da 121 bin tondan 87 bin tona düştü. Böylece sektör, yılın ilk dokuz ayında hem miktar hem de gelir bakımından önemli kayıp yaşadı.

Aydın’ın tarımsal ekonomisinde önemli bir yere sahip olan zeytin ve zeytinyağında, üretimin yanı sıra ürünlerin hangi fiyatlarla ve ne ölçüde dış pazarlara satılabildiği de belirleyici oluyor.

İhracattaki gerileme, sektörün farklı ürün gruplarında da görüldü.

Özellikle zeytinyağındaki sert düşüş, sektörün uluslararası pazarlardaki koşullara ve ihracat politikalarına duyarlılığını ortaya koydu.

Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı M. Emre Uygun, 2026/2027 sezonunda yüksek rekolte beklentisinin önemli bir fırsat sunduğunu ancak rakip üretici ülkelerde de benzer bir tablonun ortaya çıktığını belirtti.

İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus’ta da yüksek üretim beklendiğine işaret eden Uygun, küresel arzın artmasının Türk zeytinyağının ihracat olanaklarını zorlaştırabileceğini ifade etti.

Bu tablo, Türkiye’nin önemli zeytin üretim merkezlerinden Aydın’da da üretici ve sektör temsilcilerinin gündemindeki konular arasında yer alıyor. Yüksek üretimin ihracat gelirini artırabilmesi için fiyat rekabetinin yanı sıra pazarlara erişim, ürün kalitesi ve katma değerli üretim de önem taşıyor.

Uygun, uluslararası fuarlar, sektörel ticaret heyetleri ve ambalajlı ürün ihracatına yönelik çalışmalarla 2027 yılında ihracatı desteklemeyi hedeflediklerini belirterek, orta vadede sektör ihracatını 1 milyar dolara çıkarmak istediklerini kaydetti.

Uygun, ABD pazarında Türk ürünlerine uygulandığını belirttiği yüzde 12,5 oranındaki ilave gümrük vergisinin kaldırılmasını talep etti. Avrupa Birliği’nde ise mevcut 100 tonluk zeytinyağı kotasının en az 60 bin tona çıkarılması gerektiğini dile getirdi.

Birleşik Krallık ile yürütülen serbest ticaret anlaşması görüşmelerine de değinen Uygun, Türk zeytin ve zeytinyağı ürünlerinin bu pazara sıfır gümrük vergisiyle girmesini beklediklerini ifade etti.

Yüksek rekolte beklentisi, Aydın’ın zeytin ve zeytinyağı sektörüne üretim açısından umut verse de ihracattaki düşüş, kazancın yalnızca üretim miktarıyla ölçülemeyeceğini gösteriyor.

Yeni sezonda sektörün önündeki temel soru şu: Daha fazla zeytin ve zeytinyağı üretmek, ihracatta ve üreticinin gelirinde artış sağlayabilecek mi?

Bu sorunun yanıtında dünya piyasalarındaki fiyatlar, dış ticaret koşulları ve ambalajlı, katma değerli ürünlerin payı belirleyici olacak.