Uzmanlardan kırtasiye alışverişi uyarısı:'Kimyasalsız' ifadesine aldanmayın

Okulların açılmasıyla birlikte çocukların kullanacağı kırtasiye ürünleri, çantalar ve mataralar yeniden gündeme geldi. Üsküdar Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Öğretim Üyesi Doç. Dr. Müge Ensari Özay, bazı ürünlerin içerebileceği kimyasalların ve yanlış kullanımın çocuk sağlığı açısından risk oluşturabileceğini belirterek ailelere alışveriş öncesi kontrol önerilerinde bulundu.

Her kırtasiye ürününün tehlikeli olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Özay, riskin ürünün üretildiği maddeye, kimyasalların konsantrasyonuna, kullanım şekline ve maruziyet süresine bağlı olduğunu söyledi.

Fitalatlar ve ağır metaller risk oluşturabiliyor

PVC gibi plastiklerin yumuşatılmasında ve bazı silgilerin esneklik kazanmasında kullanılan fitalatların üreme, endokrin ve gelişim sistemi üzerinde olumsuz etkileri olabileceğini belirten Doç. Dr. Özay, bu maddelerin kırtasiye ürünleri ve oyuncaklarda sınırlı kullanılması gerektiğini söyledi.

Kurşun, kadmiyum ve krom gibi ağır metallerin de bazı kırtasiye ürünlerinin boyalarında veya içeriğinde bulunabileceğini aktaran Özay, kullanım sırasında bu maddelerin çocukla temas edebileceğine dikkat çekti.

Yapıştırıcı ve boyalarda çözücü olarak kullanılan solventlerin de uçucu organik bileşikler şeklinde bulunabildiğini kaydeden Özay, bu maddelerin solunum yollarında, gözlerde ve ağızda tahrişe, ayrıca alerjik reaksiyonlara neden olabileceğini ifade etti. Formaldehit ve bazı koruyucu maddelerin de kırtasiye ürünlerinde kullanılabildiğini belirten Özay, formaldehitin kanserojen olduğunu söyledi.

Etiket ve sertifikalar kontrol edilmeli

Ailelerin ürünleri satın almadan önce etiketlerini mutlaka incelemesi gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Özay, Ticaret Bakanlığı’nın Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi üzerinden zararlı olduğu bildirilen ürünlerin kontrol edilebileceğini belirtti.

Ürün etiketinde üretici veya ithalatçı firma bilgilerinin bulunması gerektiğini ifade eden Özay, firma adresi, marka ve model bilgileri olmayan ürünlerin tercih edilmemesi gerektiğini söyledi.

CE işareti ve TS EN 71 standardına ilişkin bilgilerin de kontrol edilebileceğini kaydeden Özay, bu işaretlerin kırtasiye ürünleri için zorunlu olmadığını, ancak oyuncaklar için zorunlu olduğunu hatırlattı. Bazı kırtasiye ürünlerinin oyuncak kategorisine de girebildiğini belirten Özay, söz konusu işaretlerin bulunmasının ürünü nispeten daha güvenli hale getirebileceğini ifade etti.

Sert kokulu ürünlerden kaçınılması ve yaş grubuna uygunluğun kontrol edilmesi gerektiğini de belirten Özay, özellikle küçük çocukların ürünleri ağızlarına götürme ihtimaline dikkat çekti.

“Kimyasalsız” ifadeleri güvence değil

İnternet üzerinden yapılan alışverişlerde ürün görselleri ve açıklamalarının dikkatle incelenmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Özay, satıcının ticari kimliği ile üretici veya ithalatçı firma bilgilerinin kontrol edilmesini önerdi.

Özay, ürünlerde kullanılan “kimyasalsız, zehirsiz, tamamen sağlıklı” gibi ifadelerin tek başına güvence oluşturmadığını belirterek, ailelerin bu tür pazarlama ifadeleri yerine sertifikalara bakması gerektiğini söyledi.

Çanta seçiminde ağırlık ve taşıma şekli önemli

Kırtasiye ürünlerinin yanı sıra çanta seçiminde de dikkatli olunması gerektiğini belirten Doç. Dr. Özay, ağır sırt çantalarının çocuklarda omurga ve bel sorunlarına yol açabileceğini ifade etti.

Çantanın tek omuzda taşınmaması, iki omuza birden takılması gerektiğini kaydeden Özay, tekerlekli çantaların da alternatif olarak değerlendirilebileceğini söyledi.

Ders çalışma sırasında sırt desteği olan sandalye kullanılması, ayakların yere temas etmesi ve doğru oturma pozisyonunun korunması gerektiğini belirten Özay, ekranın yaklaşık 50 santimetre uzakta bulunmasını, ne çok yüksek ne de çok alçak konumlandırılmasını önerdi. Yazı yazarken ve kitap okurken omurganın ve başın dik tutulması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Sıcak sıvılar matara seçiminde önemli

Matara seçiminde de ürünün malzemesine ve sertifikalarına dikkat edilmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Müge Ensari Özay, sıvıların temas ettiği malzemelerde bulunan bazı kimyasalların çözünerek sıvıya geçebileceğini söyledi.

Özellikle sıcak sıvıların, malzemedeki kimyasalların çözünmesini kolaylaştırabileceğini ifade eden Özay, plastik ürünlerde fitalat kullanılmaması gerektiğini vurguladı. Daha güvenilir markaların tercih edilmesi ve ürünlerin Ticaret Bakanlığı’nın Güvensiz Ürün Bilgi Sistemi üzerinden kontrol edilmesi gerektiğini belirterek sözlerini tamamladı.