TESKİ’nin 2025 Sayıştay raporunda 15 bulgu: Bazı alımlar parasal limitlerin altında kalacak şekilde bölünerek yapılmış

Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün (TESKİ) 2025 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda, kurumun mali işlemleri ve hizmet süreçleriyle ilgili 15 bulguya yer verildi. Ekim 2026 tarihli raporda su tarifelerinin maliyetin altında belirlenmesi, su kayıp ve kaçaklarının azaltılmasında yetersizlik, altyapı bilgilerinin dijital sistemlere aktarılmasındaki eksiklikler ve ihale süreçlerindeki bazı uygulamalar öne çıktı.

Su tarifeleri maliyetin altında

Raporda, TESKİ tarafından belirlenen içme ve kullanma suyu tarifelerinin maliyet bedelinin altında kaldığı belirtildi. Kurumun ilgili birimlerince 2025 yılı tahmini bütçe verileri esas alınarak maliyet hesaplamaları yapıldığı, ilçe bazında ayrılamayan maliyetlerin abone sayılarına göre dağıtıldığı ve kâr hariç birim maliyetlerin hesaplandığı aktarıldı.

Sayıştay, Genel Kurul tarafından belirlenen tarifelerde “maliyet + kâr” yönteminin benimsenmediğini ve hesaplanan maliyetlerin tam olarak esas alınmadığını kaydetti. Raporda, TESKİ yönetiminin maliyet hesabına dayalı çalışmayı Genel Kurula sunduğu, ancak tarife belirleme yetkisinin bu hesaplamalarla açık bir ilişki kurulmadan kullanıldığı ifade edildi.

Su kayıpları ve kaçaklarına dikkat çekildi

Raporda, içme suyu iletim ve dağıtım sistemlerindeki kayıp ve kaçakların azaltılmasına yönelik çalışmaların yeterli olmadığı ve bu durumun gelir kaybına yol açtığı belirtildi. Ayrıca su kayıplarını azaltmaya yönelik faaliyetlerin yerine getirilmemesi ayrı bir bulgu olarak sıralandı.

Altyapı tesislerinin Coğrafi Bilgi Sistemlerine aktarılması konusunda da eksiklikler tespit edildi. Rapora göre sistemin veri tabanına toplam 4 bin 773 kilometre altyapı hattı kaydedildi. Ocak 2024’ten denetim tarihine kadar yürütülen çalışmalar kapsamında ise 119 kilometre atık su, 896 kilometre içme suyu ve 32 kilometre yağmur suyu hattı olmak üzere toplam 1.047 kilometre hat daha sisteme aktarıldı.

Sayıştay, özellikle eski dönemlerde inşa edilen ve işletme projesi bulunmayan bazı altyapı tesislerinin tamamının sisteme aktarılmadığını bildirdi. TESKİ ise veri üretim ve teslim süreçlerini standartlaştırmak için yönerge hazırlandığını, çalışma grupları oluşturulduğunu ve eski altyapıların tespitiyle yeni imalatların takibi için farklı platformlarda kullanılabilen bir sistemin devreye alındığını belirtti.

Raporda, altyapıların eksiksiz, güncel ve doğrulanmış verilerle sisteme aktarılması gerektiği vurgulandı.

İş artışı kararı alınmadan imalata başlandı

Sayıştay denetiminde, Çorlu ilçesi Önerler Mahallesi İçme Suyu, Kanalizasyon ve Yağmur Suyu İnşaatı Yapım İşi kapsamında bazı imalatların iş artışı kararı dışında kaldığı ve karar alınmadan önce imalata başlandığı tespit edildi.

26 Aralık 2023 tarihli iş artışı kararıyla belirli çaplarda içme suyu ve atık su hattı imalatları planlandı. Ancak raporda, kararda 300 ve 400 milimetre çaplarında öngörülen atık su hatlarının dışında, 800 milimetre çapında betonarme boruyla kanalizasyon hattı ve bu hatta bağlı muayene bacası imalatlarının yapıldığı belirtildi.

Ayrıca iş artışı kararının alındığı tarihten önce, 30 Eylül-31 Ekim 2023 dönemini kapsayan hakedişte bazı imalatlara başlandığı kaydedildi.

TESKİ, imalat değişikliklerinin sahada ortaya çıkan teknik zorunluluklar ve gecikmeler nedeniyle yapıldığını, bazı iş kalemlerinde daha düşük maliyetli malzeme kullanılması nedeniyle toplam sözleşme bedelinde artış oluşmadığını bildirdi. Sayıştay ise iş artışının yalnızca maliyetle sınırlı olmadığını, işin niteliği ve fiziksel kapsamındaki değişiklikleri de içerdiğini belirterek, karar alınmadan imalata başlanmasına ilişkin yeterli açıklama sunulmadığını değerlendirdi.

Hafriyatın döküm alanları kontrol edilmedi

Raporda, TESKİ tarafından ihale edilen yapım işlerinde ortaya çıkan hafriyatın belirlenen yasal döküm sahalarına taşınıp taşınmadığının kontrol edilmediği de belirtildi. Sözleşmelerde kazı artığı malzemenin belediye tarafından uygun görülen resmi döküm alanlarına taşınmasına ilişkin hükümler bulunmasına karşın, uygulamada bu kontrollerin yapılmadığı ifade edildi.

Sayıştay, yasal döküm sahaları dışına hafriyat dökülmesinin ilgili mevzuat kapsamında yaptırımlara konu olabileceğini hatırlattı. Raporda, hafriyatın uygun alanlara taşınmasının kontrol edilmesi gerektiği vurgulandı.

Alımların parçalara bölündüğü tespiti

Sayıştay, bazı mal ve hizmet alımlarının doğrudan temin yöntemiyle, parasal limitlerin altında kalacak şekilde kısımlara bölünerek gerçekleştirildiğini tespit etti. Raporda, Kamu İhale Kanunu’na göre ihale usulüyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların parasal limitlerin altında kalmak amacıyla parçalara ayrılamayacağı hatırlatıldı.

İhale dokümanını oluşturan belgelerde çelişkili düzenlemeler bulunması da rapordaki diğer bulgular arasında yer aldı. Ayrıca personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için yapılan ödemelerin ilgili bütçe tertibine kaydedilmemesi, Sayıştaya verilmesi gereken bilgi ve belgelerin süresinde gönderilmemesi ve taşınır işlemlerine ilişkin bazı yükümlülüklerin yerine getirilmemesi tespitleri sıralandı.

Bütçe giderleri 5,3 milyar lirayı aştı

Rapora göre TESKİ’nin 2025 yılı için belirlenen 7,5 milyar liralık bütçesi, önceki yıldan devreden ödeneklerle birlikte 7 milyar 692 milyon 527 bin liraya ulaştı. Yıl içinde 5 milyar 303 milyon 469 bin lira bütçe gideri gerçekleşti. Böylece bütçe giderlerinin gerçekleşme oranı yüzde 68,94 oldu.

Kurumun net bütçe geliri ise 5 milyar 206 milyon 696 bin lira olarak kaydedildi. Net gelirler, 2024 yılına göre yüzde 84,54 arttı. Bütçe giderleri de aynı dönemde yüzde 40,83 yükseldi.

Raporda ayrıca taşınır kayıtlarındaki stoklarla muhasebe kayıtları arasında tutarsızlık bulunduğu, bütüncül bir taşınır takip sisteminin olmadığı ve yevmiye kayıtlarının mevzuatta öngörülen biçimde yapılmadığı belirtildi. Sosyal denge tazminatı sözleşmesinde sözleşme konusu olmaması gereken konulara yer verilmesi de denetim bulguları arasında yer aldı.