2.229 Hastada Araştırıldı: Kan Tahlili Ameliyat Sonrası Enfeksiyon Riskini Gösterebilir mi?

Kalça kırığı nedeniyle ameliyat edilen yaşlı hastalarda en önemli komplikasyonlardan biri olan cerrahi alan enfeksiyonları, iyileşme sürecini zorlaştırabiliyor. İstanbul’da 2.229 hastanın verileriyle gerçekleştirilen yeni bir araştırma, hastaneye başvuru sırasında yapılan rutin kan tahlillerinin ameliyat sonrası enfeksiyon riskini önceden belirlemeye yardımcı olabileceğini ortaya koydu.

Sağlık Bakanlığına bağlı, Sağlık Bilimleri Üniversitesi ile afiliye İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Kliniğinden Can Burak Özkan, Mustafa Yerli, Ali Yüce, Barış Arslan, Tahsin Olgun Bayraktar, Nazım Erkurt, Kamil Berkay Akdere ve Hakan Gürbüz tarafından yürütülen çalışma, uluslararası hakemli bilim dergisi BMC Musculoskeletal Disorders’da 3 Kasım 2026 tarihinde yayımlandı.

2.229 Hastanın Verileri İncelendi

Araştırmada, Ocak 2014 ile Nisan 2026 tarihleri arasında kalça kırığı nedeniyle ameliyat edilen 60 yaş ve üzerindeki 2.229 hastanın sağlık kayıtları değerlendirildi.

Bilim insanları, hastaların hastaneye kabul edildikleri sırada alınan ilk kan örneklerinden hesaplanan çeşitli laboratuvar göstergelerini inceledi.

Amaç, bu değerlerin ameliyattan sonraki 90 gün içerisinde gelişen cerrahi alan enfeksiyonlarını öngörmede ne kadar etkili olduğunu belirlemekti.

Araştırmada özellikle HALP adı verilen ve dört farklı kan değerinden hesaplanan bir skorun sonuçları dikkat çekti.

HALP skoru; hemoglobin, albümin, lenfosit ve trombosit değerleri kullanılarak hesaplanıyor.

Hemoglobin kanın oksijen taşıma kapasitesi, albümin beslenme durumu ve çeşitli hastalık süreçleri, lenfositler bağışıklık sistemi, trombositler ise pıhtılaşma ve iltihabi süreçlerle ilgili bilgiler sağlıyor.

Araştırmacılar, bu dört değerin birlikte değerlendirilmesinin hastanın genel durumu ve ameliyat sonrası enfeksiyon riski hakkında önemli ipuçları sunabileceğini belirledi.

Çalışmada, ameliyat sonrası cerrahi alan enfeksiyonu gelişen hastaların HALP skorlarının, enfeksiyon gelişmeyen hastalara kıyasla anlamlı derecede düşük olduğu görüldü.

Enfeksiyon Riskini Ayırt Etmede Güçlü Sonuç

Araştırmada HALP skorunun enfeksiyon gelişen ve gelişmeyen hastaları ayırt etme performansı, AUC adı verilen istatistiksel ölçüte göre 0,891 olarak hesaplandı.

Bu sonuç, incelenen hasta grubunda güçlü bir ayırt etme performansına işaret ediyor.

HALP skoru, araştırmada değerlendirilen diğer laboratuvar göstergeleri arasında en yüksek performansı sergiledi.

Ayrıca yaş ve diğer klinik özellikler gibi çeşitli değişkenlerin hesaba katıldığı istatistiksel analizlerde de HALP skoru ile enfeksiyon gelişimi arasındaki ilişki anlamlılığını korudu.

Ancak 0,891’lik AUC değeri, testin enfeksiyonu yüzde 89,1 doğrulukla tahmin ettiği anlamına gelmiyor. Bu değer, enfeksiyon gelişen ve gelişmeyen hastaları birbirinden ayırma yeteneğini gösteriyor.

Ek Kan Testine İhtiyaç Duyulmayabilir

Çalışmanın dikkat çekici yönlerinden biri, HALP skorunun hastanelerde yaygın olarak yapılan rutin kan tahlillerinden hesaplanabilmesi.

Bu nedenle yöntem, ileride farklı araştırmalarla doğrulanması hâlinde, hastalara ilave kan testi yapılmasına gerek kalmadan ameliyat öncesi risk değerlendirmesine katkı sağlayabilir.

Enfeksiyon riski yüksek hastaların önceden belirlenmesi, ameliyat sonrası takip sıklığının ve koruyucu bakım uygulamalarının hastanın ihtiyaçlarına göre planlanmasına yardımcı olabilir.

Ancak araştırma, HALP skoruna dayalı bir uygulamanın enfeksiyonları azalttığını doğrudan göstermiyor.

Yaşlı Hastalarda Ameliyat Sonrası Enfeksiyon Neden Önemli?

Kalça kırıkları, özellikle ileri yaşlarda hareket kabiliyetini ve günlük yaşam bağımsızlığını olumsuz etkileyebilen ciddi sağlık sorunları arasında bulunuyor.

Ameliyat sonrasında gelişen enfeksiyonlar ise iyileşme süresinin uzamasına, hastanede daha uzun süre kalınmasına, ek antibiyotik tedavilerine ve bazı durumlarda yeniden cerrahi müdahaleye yol açabiliyor.

Bu nedenle enfeksiyon gelişme olasılığı yüksek hastaların ameliyattan önce belirlenmesi, ortopedi ve travmatoloji alanındaki önemli araştırma konularından biri olmayı sürdürüyor.

Araştırma Klinik Uygulamaları Değiştirebilir mi?

Araştırmacılar, HALP skorunun yaşlı kalça kırığı hastalarında ameliyat sonrası enfeksiyon riskini değerlendirmek için kolay ulaşılabilir ve potansiyel olarak yararlı bir gösterge olabileceği sonucuna ulaştı.

Bununla birlikte araştırmanın tek merkezde gerçekleştirilmesi ve geçmiş hasta kayıtlarına dayanması önemli sınırlılıklar arasında yer alıyor.

HALP skorunun klinik uygulamada standart bir risk değerlendirme aracı olarak kullanılabilmesi için farklı hastanelerde, daha geniş hasta gruplarıyla ve ileriye dönük çalışmalarla doğrulanması gerekiyor.

Çalışmanın sonuçları, mevcut laboratuvar verilerinin hasta güvenliğini geliştirmek amacıyla daha etkin kullanılabileceğine işaret ediyor.

TIBBİ UYARI

HALP skoru, cerrahi alan enfeksiyonunun kesin tanısını koyan veya enfeksiyon gelişimini tek başına güvenilir biçimde öngören bir test değildir. Ameliyat öncesi ve sonrası risk değerlendirmesi, hastanın genel sağlık durumu, klinik bulguları ve diğer risk faktörleri dikkate alınarak hekimler tarafından yapılmalıdır.

KAYNAK

Özkan CB, Yerli M, Yüce A, Arslan B, Bayraktar TO, Erkurt N, Akdere KB, Gürbüz H. HALP score at hospital admission is associated with 90-day surgical site infection following geriatric hip fracture surgery: a retrospective cohort study. BMC Musculoskeletal Disorders, 3 Kasım 2026.